VII SA/Wa 1751/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska ( spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r, poz. 23), po rozpoznaniu wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję. Przywołaną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie art. 29 ust. 1 i 4 ustawy o drogach publicznych nie zezwolił na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr [...] (ul. [...]) w miejscowości [...] do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb [...] (w km 72+867 DK-78) celem zapewnienia obsługi komunikacyjnej działek o numerach [...], [...], [...] i [...]. W toku prowadzonego postępowania, zainicjowanego wnioskiem strony, organ ustalił, że nieruchomość obejmująca działki o numerach [...] i [...] stanowi własność K. K.. Ww. działki powstały w wyniku podziału nieruchomości złożonej z działek o numerach [...] oraz [...], które przylegały do drogi usytuowanej na działce nr [...], połączonej poprzez zjazd z drogą publiczną ([...]). W wyniku powyższego nieruchomość stanowiąca własność K. K. przylega do drogi krajowej nr [...] poprzez działki o numerach [...] oraz [...]. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, że nie istnieje legalny zjazd z drogi krajowej nr [...] do wskazanej nieruchomości. Podniósł, że wnioskowany przez K. K. zjazd usytuowany jest w miejscu, gdzie zarządca drogi zinwentaryzował zarurowany odcinek rowu otwartego przydrożnego - przepust. Przepust ten nie został, w świetle twierdzeń organu, wykonany przez zarządcę drogi. Przy tym oznakowanie poziome jezdni (linia ciągła krawędzi jezdni), zdaniem organu, również potwierdza fakt nieistnienia na wskazanym odcinku drogi publicznej zjazdu. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad powołał się również na zapisy zarządzenia nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie klas istniejących dróg krajowych, w świetle których droga krajowa nr [...] została zakwalifikowana do dróg głównych ruchu przyspieszonego (droga klasy GP). Drogi tej klasy służą do prowadzenia ruchu tranzytowego, przy tym charakteryzują się występowaniem wysokich prędkości oraz dużym udziałem w strukturze rodzajowej ruchu pojazdów ciężkich. Uzasadniając decyzję organ przywołał przepis § 9 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, zgodnie z którym w celu zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości. Zdaniem organu z faktem bezpośredniego "przylegania" nieruchomości do drogi publicznej nie wiąże się z mocy samego prawa możliwość ustanowienia zjazdu z tej drogi na działkę. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, które pojęcie dostępu do drogi publicznej definiują jako bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub poprzez ustanowienie służebności drogowej. W ocenie organu możliwe jest zapewnienie obsługi komunikacyjnej nieruchomości stanowiącej własność K. K. za pośrednictwem istniejącego zjazdu z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...], na której usytuowana jest droga, a następnie poprzez wydzielenie drogi wewnętrznej lub też ustanowienie służebności drogowej na działce nr [...] lub [...]. Istnieje również możliwość skomunikowania nieruchomości poprzez istniejący zjazd z drogi krajowej nr [...] na drogę urządzoną na działce nr [...], a następnie poprzez wydzielenie drogi wewnętrznej lub ustanowienie służebności drogowej na działce nr [...]. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazał, że kierował się przede wszystkim obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz względami bezpieczeństwa ruchu drogowego, przedkładając przy tym słuszny interes społeczny ponad interes strony. K. K. pismem z dnia 2 maja 2016 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że ubiega się o zezwolenie na zjazd z drogi nr [...], bowiem jego nieruchomość nie ma bezpośredniego dostępu do żadnej drogi, a otaczające ją działki (nr [...]) nie są obciążone służebnościami na rzecz jego nieruchomości. Ponadto, w jego ocenie kolejna odmowa wyrażenia zgody na zjazd do nieruchomości stanowiących jego własność pozostaje w jawnej sprzeczności z działaniami organu podejmowanymi w stosunku do inwestorów innych obiektów. Jako przykład powołał udzielenie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zgody na lokalizację wjazdu i zjazdu z drogi krajowej [...] do pawilonu handlowego "[...]", zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] (działka nr [...]). Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ponownie rozpatrując sprawę utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając ją za zasadną. Poza argumentacją przedstawioną w uprzednio wydanej decyzji wskazał, że w odniesieniu do dróg klasy GP, do których zalicza się droga krajowa nr [...], przepisy szczególne stawiają surowe wymagania w zakresie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać te drogi, tak aby zapewniona była płynność ruchu i bezpieczeństwo użytkowników. Zdaniem organu względy bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogach krajowych tej właśnie klasy przemawiają za tym, aby lokalizowanie zjazdów z takiej drogi miało miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma możliwości zapewnienia jakiegokolwiek innego dojazdu, w tym również, gdy nie jest w ogóle możliwe ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomościach sąsiednich. W rozpatrywanej zaś sprawie organ nie dopatrzył się istnienia takiej wyjątkowej sytuacji, przemawiającej za uwzględnieniem żądania strony. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w decyzji z [...] czerwca 2016 r. przedstawił możliwości zapewnienia obsługi komunikacyjnej działek stanowiących własność K. K. analogicznie, jak w uprzednio wydanym rozstrzygnięciu. Ponadto zdaniem organu, bardzo ważną kwestią w rozpatrywanej sprawie jest to, że występujące na omawianym odcinku drogi krajowej [...] natężenie ruchu drogowego w 2015 r. według Generalnego Pomiaru Ruchu przygotowanego przez [...] – [...] Sp. z o.o. [...] wynosiło aż 14.717 pojazdów na dobę i wzrosło o około 23 % w porównaniu z rokiem 2010, kiedy to natężenie wynosiło 11.961 pojazdów na dobę. Zdaniem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad im większe natężenie ruchu występuje na drodze, tym prawdopodobieństwo wystąpienia wypadku lub kolizji spowodowanych wjazdem lub wyjazdem z działki i włączeniem się do ruchu na drodze jest większe. Wskazane okoliczności, zdaniem organu, eliminują możliwość wykonania wnioskowanego zjazdu indywidualnego ze względu zarówno na bezpieczeństwo ruchu drogowego, jak i brak wyjątkowej sytuacji, o której mowa w § 9 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. K. K. złożył skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...], zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: a) art. 7, 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentacji zawartej w aktach postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wykonanie zjazdu na drogę krajową nr [...] z działki nr [...] w [...], pomimo istnienia takich samych przesłanek, jak do udzielenia zgody na zjazd z działki skarżącego; b) naruszenie art. 8 kpa poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie udzielenie zezwolenia na wykonanie zjazdu na drogę krajową nr [...] właścicielowi działki nr [...] w [...], a nieudzielenie takiego zezwolenia skarżącemu, mimo braku jakichkolwiek różnic w stanie faktycznym i prawnym; c) naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 kpa poprzez brak wykazania związku pomiędzy uzasadnieniem faktycznym, a uzasadnieniem prawnym decyzji oraz poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji zbyt ogólnych stwierdzeń o uznaniowym charakterze wyrażenia zgody, podczas gdy w uzasadnieniu nie zostały wykazane żadne okoliczności, dla których co do pewnych nieruchomości została wyrażona zgoda na zjazd, a co do innych nie, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji; d) naruszenie art. 107 § 2 i 3 kpa poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika, dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach; e) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy na podstawie wskazanych uchybień decyzja ta winna zostać uchylona i organ powinien orzec co do istoty sprawy. 2. naruszenie przepisu prawa materialnego - § 9 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, poprzez błędną interpretację i uznanie, iż nie każda nieruchomość musi posiadać bezpośredni dostęp do drogi publicznej, podczas gdy z przepisu jasno wynika, że każda nieruchomość musi mieć dostęp do drogi publicznej. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1). W ust. 4 tego przepisu wskazuje się natomiast, że ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony. Warunki techniczne, o których mowa w powołanym przepisie, określone są w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Decyzja w sprawie zgody na lokalizację lub przebudowę zjazdu, podejmowana w oparciu o art. 29 ustawy o drogach publicznych, wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia – może, ale nie musi wyrazić zgody na zjazd. Jest jednak zobligowany wnikliwie wyważyć interes społeczny z interesem indywidualnym strony oraz rozstrzygnąć sprawę po należycie przeprowadzonym postępowaniu i wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wydając decyzję w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu, organ administracyjny kieruje się przede wszystkim względami bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz kryteriami wyznaczonymi przez przywołane rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. Rozporządzenie to reguluje m.in. warunki stosowania zjazdów (§ 9), które zróżnicowane są w zależności od klasy drogi. W odniesieniu do dróg zaliczonych do klasy GP (drogi główne ruchu przyspieszonego) przepis ten przewiduje, iż stosowanie zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak jest innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie K. K. wnioskował o zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] na działkę nr [...] obręb [...]. Droga krajowa nr [...] na podstawie zarządzenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. zaliczona została do klasy GP, jako droga "główna ruchu przyspieszonego". Droga tej klasy zgodnie z przepisami prawa musi mieć zapewniony określony poziom bezpieczeństwa ruchu drogowego, a cel ten jest realizowany m.in. w sposób wskazany w § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, poprzez ograniczenie stosowania zjazdów tylko do sytuacji wyjątkowych określonych w tym przepisie. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniała taka wyjątkowa sytuacja, przemawiająca za uwzględnieniem żądania K. K.. Jak słusznie zauważył organ, istnieje możliwość skomunikowania nieruchomości skarżącego poprzez istniejący zjazd z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...], na której usytuowana jest droga, a następnie poprzez wydzielenie drogi wewnętrznej lub też ustanowienie służebności drogowej na działce nr [...] lub [...]. Możliwe jest również zapewnienie obsługi komunikacyjnej nieruchomości stanowiącej własność K. K. za pośrednictwem istniejącego zjazdu z drogi krajowej nr [...] na drogę urządzoną na działce nr [...], a następnie poprzez wydzielenie drogi wewnętrznej lub ustanowienie służebności drogowej na działce nr [...]. W przypadku skarżącego możliwe jest zatem zapewnienie obsługi komunikacyjnej jego nieruchomości w inny sposób, aniżeli poprzez bezpośredni zjazd z drogi krajowej nr [...]. Argument, iż żadna z ww. działek sąsiednich nie jest obciążona służebnością na rzecz nieruchomości skarżącego nie przemawia za wyrażeniem zgody na lokalizację zjazdu z drogi krajowej. Skarżący winien bowiem w pierwszej kolejności podjąć działania zmierzające do ustanowienia potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna) w drodze zawarcia umowy z właścicielem którejkolwiek z ww. działek, bądź w przypadku braku porozumienia poprzez wystąpienie z roszczeniem o ustanowienie tej służebności w postępowaniu przed sądem powszechnym (art. 145 kodeksu cywilnego) i dopiero gdyby działania te nie przyniosły zamierzonego skutku, złożyć wniosek o zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi krajowej. Skarżący natomiast takich kroków nie podjął. Nie można zatem mówić o zaistnieniu w rozpoznawanej sprawie sytuacji wyjątkowej, która uzasadniałaby udzielenie skarżącemu zezwolenia na lokalizację zjazdu, skoro istnieją warunki pozwalające na zapewnienie innego dojazdu. Wyjątkowa sytuacja, o jakiej mowa w przepisie § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, dotyczy całkowitego braku innej możliwości skomunikowania nieruchomości z drogą, a nie sytuacji, gdy bezpośredni zjazd z drogi jest dla strony, bez względu na przyczyny, bardziej korzystny aniżeli inne rozwiązania. Prawidłowo zatem organ odmówił wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu z drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] do działki nr [...] obręb [...], skoro nie zaistniał szczególny przypadek, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, bowiem obsługę komunikacyjną nieruchomości skarżącego można zapewnić w opisany wyżej sposób, bez wykonywania zjazdu z drogi krajowej klasy GP, a tym samym stwarzania dodatkowego punktu kolizji na tej drodze. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że akcentowana w skardze okoliczność, iż organ udzielił zezwolenia na lokalizację zjazdu do działki nr [...] nie może przemawiać za udzieleniem zgody na lokalizację zjazdu wnioskowanego przez skarżącego. Wbrew przekonaniu skarżącego fakt, iż w obu przypadkach wnioskowano o lokalizację zjazdu z tej samej drogi krajowej nr [...] nie oznacza, że stan faktyczny w obu sprawach jest identyczny (np. w zakresie odległości planowanego zjazdu od łuku drogi, skrzyżowania czy innych zjazdów z drogi) i że w obu przypadkach winny zapaść tożsame rozstrzygnięcia. Fakt udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu do nieruchomości innego podmiotu nie przesądza o konieczności wydania takiej samej decyzji w stosunku do skarżącego. Wskazać należy, iż automatyczne udzielanie zezwolenia na każdy kolejny wnioskowany zjazd z uwagi na wcześniejsze wyrażenie zgody na inny zjazd doprowadziłoby do sytuacji, że drogi krajowe straciłyby swój charakter, stając się faktycznie drogami obsługującymi w znacznej mierze ruch lokalny, a jednocześnie pogorszyłoby się bezpieczeństwo użytkowników dróg i płynność ruchu. Zauważyć przy tym trzeba, że droga krajowa nr [...] należy do dróg klasy GP o dużym natężeniu ruchu drogowego, które jak wskazał organ, na omawianym odcinku według Generalnego Pomiaru Ruchu w roku 2015 r. wynosiło aż 14.717 pojazdów na dobę. Oczywiste jest, że każdy kolejny zjazd z drogi stanowi potencjalne źródło zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i ogranicza jego płynność i to w stopniu tym większym, im wyższe natężenie ruchu występuje na drodze oraz im większa jest liczba zjazdów i częstotliwość ich występowania. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie brak wyjątkowej sytuacji, o której mowa w § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. oraz względy bezpieczeństwa drogowego, któremu niewątpliwie zagraża zbyt duża ilość zjazdów z dróg o szczególnym natężeniu ruchu, jakimi są drogi krajowe, przemawiały zatem za odmownym rozpatrzeniem wniosku skarżącego. Prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy organ przyznał pierwszeństwo interesowi społecznemu, którego wyznacznikiem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, nad interesem indywidualnym, zwłaszcza że indywidualny interes skarżącego może być zaspokojony poprzez zapewnienie obsługi komunikacyjnej należącej do niego nieruchomości z wykorzystaniem rozwiązania wskazanego w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla rozpoznania sprawy zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 kpa i wydając decyzję nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Organ w sposób wyczerpujący i spełniający wymogi określone w art. 107 § 3 kpa uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Wbrew przekonaniu skarżącego nie miał przy tym obowiązku szczegółowego odnoszenia się w skarżonej decyzji do sprawy dotyczącej udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu do działki nr [...] i przeprowadzenia dowodu z materiału dowodowego tej sprawy. Tym samym Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego - § 9 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Nie sposób zarzucić organowi błędnej interpretacji tego przepisu, skoro jego treść jednoznacznie wskazuje, że zasadą jest zapewnianie obsługi komunikacyjnej nieruchomości w inny sposób, aniżeli poprzez bezpośredni zjazd z drogi krajowej klasy GP, a wyrażenie zgody na lokalizację takiego zjazdu dopuszczalne jest wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych (taka zaś w niniejszej sprawie nie występuje). Mając powyższe okoliczności na uwadze uznać należy, iż zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] kwietnia 2016 r. są zgodne z prawem, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.