VII SA/Wa 1752/18

Starszy referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła – Getka na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2018r. po rozpoznaniu wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. i Ł. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego postanawia: 1. przyznać M. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz od wpisu od skargi kasacyjnej, 2. ustanowienie radcy prawnego, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 16 sierpnia 2018r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy [...] w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię z tytułu emerytury w wysokości ok. 2400 złotych miesięcznie i dochodu uzyskiwanego przez syna z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok.1100 złotych miesięcznie. Posiada współwłasność nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Poza powyższym oświadczyła, że nie posiada nieruchomości rolnych, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz w gotówce, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że przebywa w Szpitali w [...], jest po trzeciej operacji ortopedycznej, wymaga pomocy osób trzecich. Podała, że syn będzie sprawował nad nią opiekę. Wnioskodawczyni podkreśliła, że po zsumowaniu jej kosztów i syna pozostaje im kwota tylko na utrzymanie. Skarżąca do swych wydatków zaliczyła: wydatki na zakup lekarstw i rehabilitację ok. 600 złotych, koszty utrzymania nieruchomości przy ul. [...] w [...], pomoc przy alimentacji wnuczki [...] -1600 złotych, pozostałe koszty 200 złotych. Z treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego do niniejszej sprawy przez [...] (syna wnioskodawczyni) wynika, że prowadzi on wspólnie z matką gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów wskazanych wyżej. Posiada udział w nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Poza tym oświadczył, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, ani oszczędności pieniężnych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. W uzasadnieniu wniosku [...] podniósł, że w czerwcu 2017r. opuścił zakład karny. Podał, że zapożyczył się u rodziny na kwotę ponad 30 000 złotych celem spłacenia komornikowi należnych alimentów na córkę. Obecnie spłaca ww. zadłużenie. Zaznaczył jednak, że z ledwością starcza mu na zgromadzenie kwoty 500 złotych miesięcznie na spłacanie raty pożyczki. Ponadto wskazał, że przy pomocy matki płaci alimenty na córkę [...] w wysokości ok. 1000 złotych miesięcznie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i życiową wnioskodawczyni i jej syna (pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym) uznano, że przy wysokości środków jakimi wspólnie dysponują oraz przy ponoszonych miesięcznych wydatkach związanych z leczeniem i rehabilitacją, utrzymaniem nieruchomości, bieżącymi potrzebami życia codziennego, a także posiadanymi zobowiązaniami z tytułu alimentów i zadłużeniem syna - nie jest ona w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i syna jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 400 złotych oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 200 złotych i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi (400 zł) oraz od wpisu od skargi kasacyjnej (200 zł) w przypadku ewentualnego jej wniesienia przez skarżącą oraz ustanowienie radcy prawnego. Zaznaczyć należy, iż wpis sądowy od skargi w wysokości 400 złotych i ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 200 złotych są największymi z istniejących w niniejszej sprawie ciężarów finansowych postępowania. W odniesieniu do pozostałych kosztów postępowania wskazać trzeba, że koszty te, o ile się w ogóle pojawią (np. ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi - 100 złotych lub wpis od ewentualnych zażaleń wnoszonych przez stronę od wydawanych w sprawie postanowień również wynosiłaby 100 złotych) będą już niewielkie i rozłożone w czasie. Pozwala to na przyjęcie, że wnioskodawczyni, która uzyskuje stałe i regularne dochody z tytułu emerytury, prowadząc gospodarstwo domowe wraz z synem, który prowadzi działalność gospodarczą będzie w stanie samodzielnie ponosić pozostałe koszty postępowania z których nie została zwolniona. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.