VII SA/Wa 1756/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-16

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, utrzymującej się z emerytury w wysokości 1.306,09 zł netto miesięcznie wraz z córką, która studiuje i jest na jej utrzymaniu, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, której miesięczny dochód netto wynosi 1.306,09 zł, a która utrzymuje się wraz z córką, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Jej sytuacja finansowa, uwzględniająca stałe wydatki, uniemożliwia samodzielne poniesienie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Utrzymuje się wraz z córką z emerytury w wysokości 1.306,09 zł netto miesięcznie. Córka jest studentką i pozostaje na utrzymaniu wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni udokumentowała swoje dochody, wydatki oraz posiadany majątek, w tym mieszkanie własnościowe i dom na wsi. Sąd ocenił jej sytuację materialną jako trudną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H.M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : odmowy zawieszenia postępowania postanawia : przyznać H.M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 27 września 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje córka. Wnioskodawczyni wraz z córką utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez siebie z tytułu emerytury w wysokości 1.306,09 złotych netto miesięcznie. Na potwierdzenie wysokości uzyskiwanych dochodów wnioskodawczyni dołączyła zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że córka studiuje na dziennych studiach, nie otrzymuje żadnego stypendium i nie uzyskuje żadnych dochodów, na potwierdzenie czego dołączyła zaświadczenie z uczelni z dnia 17 grudnia 2012 r. Wnioskodawczyni dołączyła także decyzję uczelni o udzieleniu córce urlopu okolicznościowego, krótkoterminowego w roku akademickim 2012/2013 w semestrze drugim od dnia 4 marca 2013 r. do dnia 21 czerwca 2013 r. Wnioskodawczyni oświadczyła, że córka dojeżdża na studia, mieszka razem z nią i jest na jej utrzymaniu. Dodała, że na skutek otrzymanego wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sygn. akt [...] córka nie otrzymuje już alimentów, gdyż obowiązek alimentacyjny wygasł, na potwierdzenie czego dołączyła kserokopię wyroku. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom na wsi o powierzchni 50 m ², nie nadający się do zamieszkania, bez instalacji, wybudowany sposobem gospodarczym oraz działkę w A. na której znajduje się ww.dom, która nie przynosi żadnego dochodu i nie nadaje się do żadnej działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada także mieszkanie własnościowe spółdzielcze o powierzchni 30 m ² w W. Wnioskodawczyni wskazała, że wydatki związane z utrzymaniem mieszkania tj. z tytułu opłat za czynsz wynoszą 353,06 złotych, energię elektryczną-155,00 złotych, za zakup biletów komunikacji miejskiej dla dwóch osób w wysokości 250,00 złotych na 90 dni, doładowanie telefonu komórkowego-60,00 złotych, za internet w wysokości 39,00 złotych, energię elektryczną w A. około 20,00 złotych oraz za zobowiązania podatkowe od nieruchomości w A. w wysokości 211,00 złotych rocznie. Wnioskodawczyni dodała, że posiada nakaz zapłaty na kwotę 27.000,00 złotych, na potwierdzenie czego dołączyła kserokopię nakazu zapłaty. Łącznie miesięczne wydatki wnioskodawczyni wynoszą w sumie około 877,06 złotych (353,06+155,00+250,00+60,00+20,00+39,00). Do nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni dołączyła kserokopię dokumentów w tym : decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o waloryzacji emerytur z dnia 1 marca 2013 r., informację Spółdzielni Mieszkaniowej o wysokości opłat za mieszkanie od 1 stycznia 2013 r., fakturę za internet, kserokopię faktur tytułem płatności za energię elektryczną, potwierdzenie zakupu biletów ZTM na 90 dni w wysokości 125,00 złotych każdy, decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013 r. w wysokości 211,00 złotych, kserokopię rachunków za energię elektryczną za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r., zaświadczenie z uczelni, iż córka jest studentką I-go roku studiów magisterskich na Uniwersytecie [...], decyzję o udzieleniu córce urlopu okolicznościowego przez uczelnię, nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] sygn. akt [...], wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sygn. akt [...] o wygaśnięciu obowiązku alimentacyjnego wobec córki wnioskodawczyni, kserokopię zeznania podatkowego (PiT -37) za rok podatkowy 2012 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie zaś do treści art 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawczyni utrzymująca się wraz z córką jedynie z emerytury w wysokości 1.306,09 złotych netto miesięcznie przy ponoszonych miesięcznych wydatkach stałych nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie oraz kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że obecna sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni wykazała i szczegółowo udokumentowała, że przy wysokości uzyskiwanych dochodów nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym oraz córki. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło