VII SA/Wa 1758/10

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. F. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością postanawia: odmówić J. F. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 6 października 2011 r. wpłynął nadesłany przez J. F. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca nie zaznaczył w punkcie 4, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy. Z tego też względu, zarządzeniem z dnia 12 października 2011 r. wezwano wnioskodawcę do wypełnienia wszystkich punktów formularza PPF oraz zakreślenia w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśniono skarżącemu, że nadesłany do Sądu formularz nie został wypełniony w pkt 4, 7, 8 , 9, 10, 11-14 co uniemożliwia rozpoznanie wniosku. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca nadesłał do Sądu w dniu 25 października 2011 r. formularz wniosku PPF w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący w formularzu PPF podał jedynie, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i dwóch synów Pozostałych punktów w formularzu wnioskodawca nie wypełnił z wyjątkiem pkt 15 tj. podpisaniem wniosku. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 2 listopada 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, gdyż w punkcie 10 formularza nie wskazał żadnego źródła dochodu, oświadczenia, czy wnioskodawca i jego małżonka są wobec tego osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, czy też mają przyznany zasiłek, jeśli tak, należało podać do kiedy i w jakiej wysokości. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy on lub jego małżonka podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, jeśli tak należało podać jakie i jaki uzyskują z nich dochodów czy też prowadzą działalność gospodarczą, jeśli tak należało podać jakiego rodzaju oraz wysokość uzyskiwanych z tego tytułu dochodów. Wezwano także wnioskodawcę do podania gdzie wraz z rodziną zamieszkuje, gdyż w punkcie 7 formularza (majątek) wnioskodawca nie wskazał, że posiada dom czy mieszkanie, czy zatem wynajmuje dom mieszkanie, jeśli tak, należało podać wysokość ponoszonych kosztów, a w szczególności opłat z tytułu umowy najmu, czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon itp., należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Ponadto wezwano wnioskodawcę również do podania, czy on lub jego małżonka posiadają nieruchomość rolną bądź inne nieruchomości, jeśli tak, należało wyszczególnić jakie oraz podać ich wielkość, czy posiadają oszczędności pieniężne, papiery wartościowe lub przedmioty wartościowe, jeśli tak należało je wskazać oraz ich wartość lub wysokość oraz czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać ich markę, rok produkcji, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem ( paliwo, naprawy, ubezpieczenie). Oprócz tego zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp., czy wnioskodawca uzyskuje pomoc od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Powyższe wyjaśnienia należało nadesłać do Sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przedłużenie wyznaczonego 7 – dniowego terminu na wykonanie ww. zarządzenia. Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2011 r. przychylony się do prośby wnioskodawcy i przedłużono termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień wyszczególnionych w zarządzeniu z dnia 2 listopada 2011 r. o 7 dni, licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy niniejszego zarządzenia. Wnioskodawca odebrał ww. zarządzenie w dniu 22 listopada 2011 r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień upłynął z dniem 29 listopada 2011 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca do chwili wydania niniejszego postanowienia nie nadesłał żadnych dodatkowych wyjaśnień do nadesłania których został wezwany. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W interesie osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leży więc przedłożenie wszelkich dokumentów źródłowych oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. Sąd nie jest natomiast zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego albo gdy nie są one do końca jasne. Uprawniony jest jedynie, zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a do żądania dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego strony, jej dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. W rozpoznawanej sprawie w związku z brakiem jakichkolwiek danych dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 2 listopada 2011 r. wezwano go do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Pomimo przychylenia się do prośby wnioskodawcy i przedłużenia terminu do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wywiązał się jednak z tego obowiązku i nie nadesłał do Sądu żądanych wyjaśnień. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Skoro zatem wnioskodawca nie złożył żadnych wyjaśnień odnośnie swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, to w konsekwencji uniemożliwił ustalenie, czy spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, wynikający z uchylenia się od przedłożenia na wezwanie sądowe informacji o swojej sytuacji bytowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. I OZ 619/05 ). Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wykluczają przyznanie prawa pomocy. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią oświadczeń i złożonych dokumentów w trybie art. 255 p.p.s.a możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia co do przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04). W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem wnioskodawca nie nadsyłając żądanych informacji nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak jakichkolwiek danych dotyczących sytuacji materialnej i płatniczej wnioskodawcy uniemożliwia merytoryczne rozpoznania wniosku. Do oceny stanu majątkowego wnioskodawcy nie wystarczą tylko oświadczenia złożone przez wnioskodawcę w formularzu tj. "że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny" oraz wskazanie, "że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim żona i dwóch synów". Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.