VII SA/Wa 1759/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. R. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa [...] w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego . Pismem z [...] sierpnia 2019 r. S. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] lipca 2014 r. sygn. VII SA/Wa [...]/13, którym została oddalona skarga S. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z [...] czerwca 2013 r. znak: [...]orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - choroby wywołanej działaniem promieniowania jonizującego (przewlekłe uszkodzenie szpiku kostnego). W złożonej skardze o wznowienie postępowania sądowego skarżący wskazał, że elektrycy pracujący w latach 50-70. XX w. przy starych urządzeniach rentgenowskich byli bardziej narażeni na negatywne działanie urządzeń niż dziś. O ile ciężko jest udowodnić związek przyczynowo - skutkowy wykonywanej pracy z obecnym stanem zdrowia w warunkach silnego promieniowania na leczony stan białaczkowy, to zdecydowanie skarżący nie zgadza się z diagnozą lekarzy, że ma wadę wzroku (zeza) od urodzenia. Skarżący zaznaczył, że dysponuje licznymi zdjęciami z młodości, na których nie można stwierdzić u niego żadnej wady wzroku, byłaby ona poza tym również niedopuszczalna w zawodzie elektryka i kierowcy. Reprezentujący go pełnomocnik, na co zwrócił uwagę skarżący, zaniedbał całkowicie sprawę nabytej wady wzroku, nie przedstawiając wszystkich dowodów. Do żądania wznowienia postępowania sądowego doprowadziła skarżącego tym samym bierność adwokata z urzędu, którzy zaniechał pozyskania odpowiednich dokumentów, a także nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, dowodem czego było nieskładanie wniosków procesowych, czy też zażaleń na postanowienia Sądu. W żadnym z zapadłych wyroków, jak podkreślił skarżący, nie ma wyjaśnień dotyczących nabytej wady wzroku. Jako podstawę złożenia skargi skarżący wskazał art. 271 pkt 2 w zw. z art. 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Ponadto, zdaniem skarżącego, ma on prawo wznowienia postępowania w sytuacji wyjścia na jaw nowych okoliczności lub dowodów, o których wcześniej nie miał wiedzy. W tym kontekście skarżący wyjaśnił, że podczas analizowania starych akt sprawy dowiedział się, iż z jego osobistych zdjęć w toczących się sprawach nie było przeprowadzanych dowodów, co stanowi podstawę do wzruszenia postępowania i ma wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Do skargi skarżący załączył kserokopie swoich zdjęć, a także zaświadczenie kwalifikacyjne w zakresie eksploatacji urządzeń elektromagnetycznych odnawiane co 5 lat, książeczkę wojskową, książeczkę ubezpieczeniową z wpisem z [...] sierpnia 1979 r. o zbieżnym zezie, skierowanie na badania z [...] sierpnia 1966 r., zaświadczenie o zdolności prowadzenia pojazdów i prawidłowym polu widzenia z [...] marca 1977 r., prawo jazdy z [...] czerwca 1977 r., wkładkę do karty badań profilaktycznych z 1979 r., orzeczenie lekarskie z [...] marca 1980 r. o przeciwskazaniach do pracy w zawodzie, orzeczenie lekarskiego o wadzie wzroku i przyznaniu III grupy inwalidzkiej z [...] grudnia 1980 r., świadectwo pracy z [...] czerwca 1981 r., świadectwo pracy z [...]kwietnia 1984 r., zaświadczenie o konsultacji okulistycznej z [...] marca 2009 r. z adnotacją "zez nabyty", kartę informacyjną z zabiegu usuwania zeza z [...]4 kwietnia 2017 r., badanie morfologii krwi z [...] lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały określone w art. 271, art. 272 oraz art. 273 p.p.s.a. Wznowienia z powodu nieważności postępowania można żądać, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1 p.p.s.a.) oraz jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Przyczyną wznowienia postępowania może być także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1). Wznowienia postępowania można żądać także na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a ponadto, w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast, w sytuacjach określonych w art. 272 § 1 i § 3 p.p.s.a. skargę powinno się wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuca. Na tym etapie nie chodzi o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. Wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie jest elementem obligatoryjnym, którego brak powoduje, że skarga o wznowienie nie może być przez sąd rozpoznana merytorycznie i podlega odrzuceniu. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że samo sformułowanie (powołanie) podstawy wznowienia w skardze o wznowienie postępowania w zakresie przesłanek z art. 271-273 p.p.s.a. nie oznacza, że skargę tę rzeczywiście oparto na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 5 września 2019 r. sygn. II OSK 1961/19; postanowienie NSA z 7 grudnia 2018 r. sygn. I OSK 2579/18; postanowienie NSA z 6 września 2018 r. sygn. I OSK 2083/18; postanowienie NSA z 28 lipca 2017 r. sygn. I OSK 528/17; postanowienie NSA z 21 listopada 2014 r. sygn. II OSK 3072/14; postanowienie NSA z 27 września 2013 r. sygn. I OSK 1733/13). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z przytoczonych przez skarżącego okoliczności faktycznych wynika, że skarga ta nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, albowiem przedstawione przez skarżącego dokumenty w żaden sposób nie mogą być traktowane jako potwierdzenie wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu w rozumieniu, jakie temu sformułowaniu jako podstawie wznowienia przypisuje art. 273 § 2 p.p.s.a. Podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Jednocześnie muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Innymi słowy sformułowanie "wykrycie" odnosi się wyłącznie do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronie. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, nie są objęte hipotezą wskazanego przepisu. Zatem niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych środków dowodowych nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na nie, a tylko na skutek niedostrzeżenia czy zaniedbania strona tego nie uczyniła. Brak wystarczającej wiedzy prawniczej oraz doświadczenia procesowego przez stronę skarżącą bądź bierność jej pełnomocnika nie może usprawiedliwiać rozciągania podstaw wznowieniowych na takie stany prawne i faktyczne, które w żaden sposób nie są nimi objęte (por. postanowienie NSA z 16 października 2019 r. sygn. II OSK 3018/19; postanowienie NSA z 30 sierpnia 2018 r. sygn. II OSK 2043/18; postanowienie NSA z 8 marca 2018 r. sygn. I OSK 2695/17; postanowienie NSA z 8 grudnia 2015 r. sygn. I OSK 2688/15). Przypadek taki niewątpliwie zaistniał w rozpoznawanej sprawie, uwzględniając, że podstawę wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. skarżący powiązał z wyjaśnieniem, że przeprowadzona "analiza starych akt sprawy" wskazała, iż w zakończonym postępowaniu osobiste zdjęcia skarżącego, w tym także dokumentacja odnosząca się do stanu narządu wzroku, nie stanowiły przedmiotu dowodu, wobec czego okoliczność ta powinna prowadzić do wzruszenia wydanego orzeczenia. Rozważając załączone do skargi o wznowienie dokumenty, nie może budzić wątpliwości, że ich charakter sprawia, iż skarżący miał wiedzę o ich wydaniu, a przez to i ich istnieniu, przez co zachodziła możliwość powołania się na nie w zakończonym postępowaniu. Takiego charakteru nie można przypisać wyłącznie dwóm dokumentom: karcie informacyjnej ze szpitala z [...] kwietnia 2017 r. i sprawozdaniu z wykonania badań laboratoryjnych z [...]lutego 2019 r. Zostały one sporządzone po wydaniu wyroku z 2 lipca 2014 r., przez co nie spełniają one odrębnego warunku - pozostawania dowodami, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej. Wymaga jednocześnie zauważenia, że nowe okoliczności faktyczne i dowody muszą być tego rodzaju, że ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści. Przesłanka ta nie została w sprawie spełniona o tyle, że w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem z 2 lipca 2014 r. Sąd kontrolował decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z [...] czerwca 2013 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - choroby wywołanej działaniem promieniowania jonizującego (przewlekłe uszkodzenie szpiku kostnego). Rozważeniu przez Sąd podlegała dokumentacja dotycząca choroby układu krwiotwórczego, a nie okoliczności związane z powstaniem zeza, wobec czego środki dowodowe, które miałyby potwierdzać, że wskazana wada narządu wzroku powstała później, gdyż nie da się jej zaobserwować na zdjęciach skarżącego z młodości i nie potwierdzają jej przedłożone wraz ze skargą dokumenty, nie stanowi kwestii prawnej mającej związek z zakończonym postępowaniem sądowym. Tym samym dołączone przez skarżącego do skargi o wznowienie postępowania dokumenty nie mogły stanowić podstawy do żądania wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem z [...] lipca 2014 r. sygn. VII SA/Wa [...]/13 z uwagi na podstawę wznowienia, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. stanowiącym skargę o wznowienie postępowania skarżący powołał się na ustawową przesłankę wznowienia postępowania sądowego, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (brak należytej reprezentacji). Nawet gdyby zarzut braku należytej reprezentacji traktować szeroko i odnosić go nie tylko do postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z [...] stycznia 2018 r. sygn. VII SA/Wa [...]/17, ale także do postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z [...] lipca 2014 r. sygn. VII SA/Wa [...]/13 w związku z tym, że w obu tych postępowaniach skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, to zwrócenia uwagi wymaga to, że skarżący powiązał tenże zarzut z oceną skuteczności reprezentowania go przez pełnomocnika w toku sprawy, uważając, że "bierność" pełnomocnika i zaniechanie pozyskania przez niego odpowiednich dokumentów prowadziło do wystąpienia przesłanki określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Tymczasem, taki wniosek należy w całości odrzucić. Ewentualne niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika, nawet prowadzące do negatywnych dla strony konsekwencji, nie mieści się bowiem w zakresie przesłanki braku należytej reprezentacji, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 31 sierpnia 2016 r. sygn. I OSK 518/16; postanowienie NSA z 11 lutego 2016 r. sygn. II OSK 100/16). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę o wznowienie w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z [...] maja 2017 r. sygn. I OSK [...]/17, zgodnie z którym okoliczność tego rodzaju, że pełnomocnik przyznany z urzędu nie spełnił oczekiwań skarżącego i nie podjął pożądanych przez skarżącego czynności nie jest równoznaczna z tym, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji to takie ograniczenia w pozycji procesowej skarżącego, które uniemożliwiają skarżącemu działanie w postępowaniu. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 w związku z art. 276 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.