VII SA/Wa 1761/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : odmowy wydania pozwolenia na użytkowania postanawia : odmówić I.K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 7 listopada 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.100,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni w rubryce dochody wpisała również sklep galanteryjno – odzieżowy oświadczając, iż jest on nie dochodowy. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni około 200 m ² na działce o powierzchni około 400 m ² oraz udział wynoszący 1/3 w domu o powierzchni około 150 m ². Wnioskodawczyni wskazała, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawczynię w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 14 listopada 2011 r. wezwano wnioskodawczynię na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wysokości dochodów uzyskanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (sklep galanteryjno – odzieżowy) lub też poniesionych strat z trzech ostatnich miesięcy. Wezwano także wnioskodawczynię do podania, czy zatrudnia do pracy w sklepie osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób jest zatrudnionych, czy też prowadzi sklep samodzielnie oraz jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem sklepu (gaz, opłaty za energię elektryczną, ogrzewanie, wywóz śmieci, itp.). Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 200 m ², należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.). Zapytano także wnioskodawczynię, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy) oraz czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak, należało podać ich wysokość. Wezwano wnioskodawczynię do oświadczenia, czy posiada kredyty, zadłużenia, jeśli tak, należało wskazać na jaką kwotę i ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu bądź zadłużenia oraz czy otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni otrzymała powyższe wezwanie w dniu 18 listopada 2011 r. (data odbioru na zwrotnym potwierdzeniu), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 25 listopada 2011 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni nie nadesłała do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień, jak również dokumentów do nadesłania których została wezwana, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wynika bowiem czy wnioskodawczyni oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury uzyskuje również dochód, bądź ponosi tylko straty, a jeśli tak, to w jakiej wysokości z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (sklep galanteryjno- odzieżowy). Nie wiadomym jest także czy wnioskodawczyni prowadzi sklep samodzielnie, czy też zatrudnia do pracy w sklepie inne osoby oraz jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem sklepu (gaz, opłaty za energię elektryczną, ogrzewanie, wywóz śmieci). Ponadto nie znana jest wysokość kosztów stałych jakie wnioskodawczyni ponosi na utrzymanie domu o powierzchni około 200 m ² oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego. Nie wiadomym jest także czy wnioskodawczyni posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem np. samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Nie wyjaśnione jest także, czy wnioskodawczyni posiada kredyty lub zadłużenia, czy też nie, a jeśli tak, to na jaką kwotę i ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu bądź zadłużenia. Wnioskodawczyni nie podała także, czy otrzymuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawczyni nie nadesłała również wyciągów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy do nadesłania których została wezwana. W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawczynię w nadesłanym formularzu, a zawierające jedynie oświadczenie, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.1000,00 złotych netto miesięcznie, posiadając przy tym dom o powierzchni około 200 m ² oraz 1/3 udział w domu o powierzchni około 150 m ² są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 16 listopada 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień oraz dokumentów, co uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawczyni. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. : postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.