VII SA/Wa 1761/22

WyrokWSA w Warszawie2022-12-09

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Iwona Ścieszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego, wszczynając postępowanie na wniosek strony dotyczące nieprawidłowości związanych z usytuowaniem szamba, są związane wyłącznie treścią wniosku w zakresie stanu technicznego obiektu, czy też powinny zbadać również kwestię jego usytuowania względem granicy działki sąsiedniej, jeśli taka kwestia została podniesiona we wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie mogą ograniczać się jedynie do stanu technicznego szamba, jeśli wniosek inicjujący postępowanie wyraźnie wskazywał na niekorzystne oddziaływanie inwestycji na nieruchomość sąsiednią, w szczególności w kontekście jej usytuowania. Organy powinny ustalić rzeczywistą intencję strony i zbadać sprawę w szerszym zakresie, zgodnie z zakresem żądania strony, a nie tylko w oparciu o wąskie, techniczne aspekty.
Stan faktyczny
Wniosek o kontrolę zbiornika na nieczystości płynne złożono z powodu jego bliskiego usytuowania względem działki sąsiedniej. Po kontroli i analizie opinii technicznej, organy nadzoru budowlanego nakazały usunięcie nieprawidłowości w zakresie wykonania odpowietrzenia zbiornika. Strona skarżąca (sąsiad) kwestionowała decyzję, zarzucając organom nierozpatrzenie kwestii usytuowania zbiornika względem granicy działki. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 717/22 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. R. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 24 października 2019 r. do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie wpłynął wniosek Z. R. o przeprowadzenie kontroli w sprawie zbiornika na nieczystości płynne o pojemności większej niż 10 m3 zlokalizowanego na działce nr ew. [...]przy ul. [...] miejscowości Z., gm. S. W dniu 3 grudnia 2019 r. inspektor Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę na ww. nieruchomości, podczas której ustalił, że zbiornik o pojemności około 15 m3 usytuowany jest przy granicy z działką nr ew. [...]. Zbiornik wyposażony jest w dwie pokrywy zlokalizowane w odległości 4,5 m i 4,3 m od granicy działki nr ew. [...]. Z. G., właściciel nieruchomości ozn. nr ewid. [...], oświadczył, że zbiornik wybudowany został w 1987 r. i od czasu wybudowania nie podlegał żadnym robotom budowlanym. Postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W.(PINB) nałożył na Z. G. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej zbiornika na nieczystości płynne o pojemności większej niż 10 m3, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], w terminie 90 dni od daty otrzymania postanowienia. W dniu 10 września 2020 r. zobowiązany przedłożył opinię techniczną opracowaną przez mgr inż. P. G. posiadającego uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń: wodociągowych i kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych, nr ew. uprawnień [...]. Ze złożonej ww. oceny wynika, iż: nie stwierdzono żadnych śladów świadczących o przeciekaniu przez ściany lub dno zbiornika; nie stwierdzono żadnych rys lub pęknięć ścian i pokrywy zbiornika; w miejscach możliwych do wykonania badań stwierdzono, że zbiornik posiada dno. W opracowaniu autor zawarł następujące wskazanie: "nie stwierdzono wykonania odpowietrzenia, (...). W mojej ocenie wykonując obecnie odpowietrzenie należy zastosować przepisy obowiązujące obecnie. Odpowietrzenie należy wyprowadzić co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Odległości wylotów wentylacji powinny wynosić co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi – 30 m; 2) od granicy działki sąsiedniej - 7,5 m; 3) od linii rozgraniczającej drogi (ulicy) lub ciągu pieszego – 10 m". Decyzją z [...] listopada 2020 r. PINB w oparciu o art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: k.p.a.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego szamba o pojemności większej niż 10 m2 usytuowanego na działce nr ewid. [...] obręb Z. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 lutego 2021 r., uchylił w całości decyzję z 2 listopada 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że PINB w żaden sposób nie odniósł się do wskazanego przez biegłego zakresu robót koniecznych do przeprowadzenia, tj. wykonania odpowietrzenia przedmiotowego zbiornika w sposób określony w § 35 i § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z[...] marca 2022 r., działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351), nakazał Z. G. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących istniejącego szamba poprzez: wykonanie odpowietrzenia zbiornika szamba zgodnie ze wskazaniami Opinii Technicznej z sierpnia 2020 r. opracowanej przez mgr inż. P. G. - str. 5 Opinii. Jednocześnie PINB wskazał, że ww. roboty należy wykonać w terminie do 30 czerwca 2022 r. Inwestor zaś ma obowiązek zawiadomić organ o wykonaniu obowiązku. Odwołania od tej decyzji wnieśli Z. G. i Z. R. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z 28 czerwca 2022 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i w tym zakresie wyznaczył nowy termin: do dnia 30 września 2022 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie. WINB podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten, podobnie jak art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, odwołuje się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa. Jednak różnica polega między innymi na tym, że przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 ww. ustawy odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej. Organ zbadał zatem w pierwszej kolejności, czy przedmiotowy obiekt powstał legalnie. Z planu zagospodarowania działki nr ewid. [...] we wsi Z. gm. S. pozyskanego w toku ponownego rozpoznania sprawy, zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1987 r. o pozwoleniu na budowę wynika, że przedmiotowe szambo było zaprojektowane na nieruchomości o nr ewid. [...] (obecnie działka nr ewid. [...]). W sprawie nie można zatem mówić o samowoli budowlanej. Organ powiatowy mógł zatem zastosować tryb przewidziany art. 66 Prawa budowlanego. Następnie WINB podkreślił, że rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu powinno zostać udokumentowane wynikami kontroli stanu technicznego, ekspertyzami czy opiniami technicznymi. W świetle powyższych rozważań WINB uznał, że nałożenie obowiązków wskazanych w sentencji decyzji było prawidłowe. Ich zakres organ powiatowy określił na podstawie opracowania pt. "Opinia techniczna przedmiot opracowania: Zbiornik betonowy do gromadzenia nieczystości płynnych o pojemności większej niż 10 m3 na dz. nr. ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości Z.gmina S." sporządzonej przez mgr inż. P. G.(nr upraw. [...]). Zgodnie z powyższą opinią techniczną: "nie można potwierdzić tezy o nieszczelności bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne (tzw. szamba). Jeżeli zbiornik byłby nieszczelny, jak to zasugerował biegły, przez 31 lat jego użytkowania ziemia przesiąknięta byłaby fekaliami. Natomiast nie stwierdzono wykonania odpowietrzenia, o którym mowa w przywołanym przepisie. W mojej ocenie wykonując obecnie odpowietrzenie należy zastosować przepisy obowiązujące obecnie. Odpowietrzenie należy wyprowadzić, co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Odległość wylotów wentylacji powinna wynosić co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 30m; 2) od granicy działki sąsiedniej- 7,5 m; 3) od linii rozgraniczającej drogi (ulicy) lub ciągu pieszego – 10 m. W mojej ocenie ewentualne badania gruntu na obecność bakterii E. coli może wykonać jedynie specjalistyczne laboratorium.". Zdaniem WINB ustalenia dokonane w tej sprawie uzasadniają nakazanie właścicielom podjęcie działań w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ze względu na stan techniczny obiektu. Jednocześnie organ podkreślił, że zakresem robót objęto wyłącznie nieprawidłowości mieszczące się w kompetencjach organów nadzoru budowlanego. Odnosząc się do odwołania Z. R., WINB wskazał, że organy nadzoru budowlanego uprawnione są do badania odległości obiektu budowlanego od granicy z działkami sąsiednimi tylko w sytuacji, gdy obiekt powstał nielegalnie, w warunkach samowoli budowlanej. Przedmiotowy obiekt powstał legalnie (co wyjaśniono po wydaniu decyzji WINB z 18 lutego 2021 r.), zatem organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości nakazania doprowadzenia legalnie powstałego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi usytuowania obiektu względem granic nieruchomości. Jak wynika z zawiadomienia z dnia 16 marca 2020 r. omawiane postępowanie dotyczy stanu technicznego i w tym przedmiocie wydano zaskarżone rozstrzygnięcie. Spory graniczne pozostają poza zakresem takiego postępowania. Odnosząc się do argumentacji odwołania Z. G., WINB wskazał, że planowane przyłącze do sieci kanalizacyjnej jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, natomiast organy orzekają na podstawie aktualnego stanu faktycznego. W powyższych uwarunkowaniach WINB stwierdził, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości jest uzasadnione. Wyznaczając nowy termin na wykonanie obowiązków wynikających z zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy uwzględnił czas trwania postępowania odwoławczego. Skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. R., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że po zgłoszeniu obiektu budowlanego do odbioru organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości nakazania doprowadzenia legalnie powstałego obiektu do stanu zgodności z przepisami technicznymi, gdy jest przeciwnie. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i nierozstrzygnięcie istoty sprawy. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Skarżący wywodził, że organ nie wykorzystał swoich kompetencji i nie dokonał analizy sprawy w zakresie, w jakim należałoby zbadać kwestię zbyt bliskiego posadowienia wielkogabarytowego szamba w odniesieniu do sąsiednich nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 1 grudnia 2022 r. pełnomocnik Z. G. wniósł o oddalenie skargi oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu – wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 28 lipca 2022 r., sygn. akt II C 2900/20 na okoliczność braku zagrożenia życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa środowiska z tytułu użytkowania szamba. W piśmie z 3 grudnia 2022 r. z. G., osobiście, wniósł o dopuszczenie dokumentów dotyczących wybudowania ogrodzenia i rozbiórki budynku gospodarczego z częścią garażową na działce nr [...] przy ul. [...] we wsi Z., gm. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności Sąd rozważył, czy skarżącemu – Z. R. przysługuje legitymacja skargowa, czyniąc skargę dopuszczalną. Jak stanowi art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Legitymację do wniesienia skargi posiada również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" oznacza, że ustawa przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (za: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. II. Lex/el 2021). Istotę interesu prawnego należy wiązać z konkretną normą prawną, przyznającą dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W przypadku, gdy skarżący jest co prawda zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania oprzeć na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, jego interes należy uznać za faktyczny. Rozważając w powyższym zakresie dopuszczalność skargi wniesionej przez Z. R. na decyzję wydaną w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, której adresatem jest Z. G., Sąd uznał, że okoliczności sprawy wskazują na istnienie prawnej relacji między uprawnieniem do wszczęcia postępowania sądowego przez Z. R. a przedmiotem tego postępowania, jakim jest kwestia nałożonego na Z. G. obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących szamba zlokalizowanego na działce będącej własnością adresata nakazu. Należy podkreślić, że w myśl art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Adresatem nakładanego obowiązku jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który w myśl art. 61 ww. ustawy jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Posiadanie zatem legitymacji procesowej przez Z. R. w niniejszej sprawie Sąd wywiódł w oparciu o wynikające z akt sprawy ustalenie, że dwie pokrywy zbiornika betonowego do gromadzenia nieczystości płynnych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości Z., gmina S., zlokalizowane są w odległości 4,5 m i 4,3 m od granicy działki nr ewid. [...], której właścicielem pozostaje Z. R. W słusznym interesie skarżącego, opartym na art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane, leży zatem w szczególności diagnostyka techniczna tego obiektu. Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do treści powyższego przepisu żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Wnioskodawca powinien mieć jednak zapewniony udział w kształtowaniu ram, w jakich organ kształtuje postępowanie w sprawie wywołanej żądaniem strony. Organ prowadzący zaś postępowanie powinien ustalić i utrwalić dane składające się na stan faktyczny, by następnie ustalić treść norm prawnych, które znajdują w sprawie zastosowanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ administracji nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, lecz musi rozpoznać sprawę, co do jej istoty, w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma (wyrok NSA z 7 września 1994 r. sygn. akt III SA 1111/93; ONSA 1995 r. Nr 3, poz. 120). Nie można przy tym przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, wyrok NSA z 28 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 278/19). Inaczej mówiąc, owo żądanie (wniosek) strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym. W postanowieniu z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II OW 157/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości, co do zakresu, czy przedmiotu żądania, jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć przyjdzie, że zaskarżoną decyzją oraz decyzją ją poprzedzającą orzekające w sprawie organy nałożyły na Z. G. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących usytuowanego na nieruchomości o nr ewid. [...] zbiornika na nieczystości płynne poprzez wykonanie odpowietrzenia tego zbiornika. Nakaz ten ustalono w trybie i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Należy w tym miejscu jednak odwołać się do treści wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, w którym wnioskodawca zwraca się o: "wszczęcie z urzędu stosownego postępowania kontrolnego", wskazując, że wskutek zbyt bliskiego posadowienia szamba względem jego nieruchomości, dochodzi do niekorzystnego oddziaływania tej inwestycji na jego nieruchomość. Biorąc zatem pod uwagę literalne brzmienie przedmiotowego wniosku, Sąd stwierdził, że organy orzekły w sprawie, której granice nie zostały w ten sposób zakreślone przez, poszukującego ingerencji organu, wnioskodawcę. Z pewnością stronie nie chodziło jedynie o stan techniczny szamba, przede wszystkim wnioskodawca wskazywał bowiem na niekorzystne oddziaływanie zlokalizowanego na działce Z. G. zbiornika na nieczystości, na nieruchomość sąsiednią, w szczególności w kontekście jego usytuowania. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy nie wynika, ażeby w oparciu o powyższy wniosek organy nadzoru budowlanego prowadziły jeszcze inne postępowania. Zaznaczyć zaś trzeba, że to organ jako "gospodarz" postępowania dysponuje fachową wiedzą w tym zakresie i powinien dbać o dochowanie zasad postępowania. W sytuacji zaś, gdyby wniosek inicjujący postępowanie administracyjne budził wątpliwość organu co do treści zawartego w nim żądania, organ jest obowiązany ustalić rzeczywistą intencję tego żądania, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1004/05). Brak odkodowania rzeczywistej intencji strony spowodował, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z 16 marca 2020 r. wskazano, że postępowanie to dotyczy stanu technicznego szamba o pojemności większej niż 10 m3, użytkowanego na działce nr ewid. [...] obręb Z. przy ul. [...], podczas gdy Z. G. w dniu 13 stycznia 2020 r. oświadczył do protokołu, że szambo zostało "minimalnie przesunięte co wymusiły warunki wyprowadzenia kanalizacji z budynku". Powyższe oznacza, że już na etapie wstępnym, tj. zawiadomienia o wszczęciu postępowania organ mógł mieć co najmniej wątpliwości co do przedmiotu tego postępowania. Strona zaś na tym etapie mogła pozostawać w przekonaniu, że czynności dowodowe pozwolą na prawidłowe ustalenie właściwego trybu, zgodnego z jej oczekiwaniami. Organ zaniechał dokonania powyższych czynności, nie wyjaśnił powstałej wątpliwości co do treści żądania strony zawartego we wniosku inicjującym postępowanie, co wyczerpuje znamiona naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Wadliwość ta prowadziła do istotnego naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania bez ustalenia rzeczywistej treści żądania strony, w tym bez przeprowadzenia pełnego w tym zakresie postępowania dowodowego. W konsekwencji należy zgodzić się ze skarżącym, że pochodną tych naruszeń był brak jakiejkolwiek analizy okoliczności związanych z oceną, na ile usytuowanie szamba wpływa na sferę chronionych dóbr sąsiadów w sytuacji wywodzonego we wniosku niedochowania minimalnych odległości obiektów budowlanych. Ponownie prowadząc postępowanie organy poinformują stronę o aktualnym stanie sprawy. Następnie, wobec ogólnikowych sformułowań użytych we wniosku z 30 października 2019 r., ustalą jaka jest rzeczywista intencja strony wyrażająca się w żądaniu podjęcia rozpoznania jej sprawy i dokonają niezbędnych w tym zakresie ustaleń. Konieczna przy tym może okazać się pełna identyfikacja stanu faktycznego w terenie. Ustalony i potwierdzony zakres przedmiotowy wniosku będzie wymagał wdrożenia odpowiedniego trybu celem zakończenia sprawy. Sąd odmówił dopuszczenia dowodu z przywołanych dokumentów. W tym zakresie Sąd uwzględnił, że sąd administracyjny w zasadzie orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy właściwe w sprawie ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy do poczynionych ustaleń prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Zatem sąd administracyjny nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej decyzją administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2019 r., sygn. akt I OSK 3008/18 oraz przywołany w nim wyrok NSA z 8 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 868/08, CBOSA). Zaznaczyć przy tym należy, że postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie stosuje się w przypadku, gdy zachodzi potrzeba dokonania przez organ ponownej oceny materiału dowodowego, czy też poszerzenia przez organ tego materiału. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1254/20, CBOSA) Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. O kosztach procesu zawartych w punkcie 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 500 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło