VII SA/Wa 1765/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-21
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Tomasz Janeczko, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności z rażącym naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu postępowania administracyjnego lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzono, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę nie naruszała rażąco przepisów prawa, w tym przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu postępowania administracyjnego ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wątpliwości interpretacyjne dotyczące planu miejscowego oraz brak jednoznaczności przepisów nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody P. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty G. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym dotyczące miejsc postojowych, lokalizacji śmietników, dostępu do drogi publicznej oraz kompletności projektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana K. B. od decyzji Wojewody P. z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku Pana K. B. z [...] listopada 2018 r., Wojewoda P. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty G. z [...] stycznia 2018 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. I. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną, gazową, centralnego ogrzewania na działce nr [...]w P. G., obręb ewid. [...], jedn. ewid. [...], Miasto P. G..
Od powyższej decyzji z [...]kwietnia 2019 r" znak: [...], Pan K. B. złożył odwołanie do [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odwołanie zostało wniesione w terminie.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności przypomniał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto wskazano, że organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. (dotyczącym stwierdzenia nieważności) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji.
Wskazano dalej, że jedną z przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. skutkujących obarczeniem decyzji kwalifikowaną wadą prawną jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Rażące naruszenie prawa to takie, którego charakter powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Podkreślono, iż z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje nie tylko oczywistość naruszenia prawa, ale również ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Utożsamianie zatem pojęcia rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. O "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017, poz. 1332 ze zm. według stanu prawnego na dzień wydania decyzji Starosty G. z [...] stycznia 2018 r.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do treści przepisów art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.
Wnioskiem z [...] listopada 2017 r. B. I. Sp. z o.o. wystąpiła o udzielenie pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną, gazową, centralnego ogrzewania na działce nr [...]przy ul. [...]w P. G.. Do podania załączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W związku z powyższym, w ocenie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, brak jest podstaw do uznania, że decyzja Starosty G. z [...] stycznia 2018 r., w kontrolowanym zakresie, narusza w sposób rażący, wymogi wynikające z przepisu 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Jak wynika z akt sprawy, działka nr ewid. [...], na której zaplanowano sporną inwestycję objęta była zakresem obowiązywania Uchwały Rady Miasta P. G. z [...] kwietnia 2011 r., nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. G. "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...] z 2 czerwca 2011 r., Nr [...], poz. [...], dalej także jako [...]).
Z ustaleń ww. planu wynika, że nieruchomość inwestycyjna nr ewid. [...]położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...], jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zabudowy usługowej: usługi komercyjne, usługi publiczne (§ 23 ust. 1 m.p.z.p.)
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził, aby kontrolowane rozwiązania projektowe naruszały rażąco ustalenia ww. planu miejscowego. W szczególności nie stwierdzono kwalifikowanych naruszeń wymogów z § 23 i § 42 m.p.z.p.; zabudowa działki najwyżej w [...] (projektowana - powierzchnia zabudowy [...]% - Projekt budowlany - Zagospodarowanie, część opisowa, pkt 4 i 5); minimalna powierzchnia biologicznie czynna nie mniej niż 40% (projektowana - powierzchnia biologicznie czynna 50,30% - Projekt budowlany - Zagospodarowanie, część opisowa, pkt 4 i 5) max. 3 kondygnacje nadziemne w tym poddasze (projektowana - 3 kondygnacje, tj. parter, I piętro i poddasze, budynek niepodpiwniczony - Projekt budowlany - Przekrój A-A, rys. A4), przykrycie budynku dachem stromym (poszczególne połacie dachowe pochylone są pod kątem co najmniej 35 lecz nie większym niż 45 , o nachyleniu symetrycznym w stosunku do kalenicy dachu), dwuspadowym lub dwuspadowym naczółkowym z główną kalenicą usytuowaną równolegle do frontu działki, zakaz stosowania blachodachówki i papy na dachach stromych (projektowany - dach stromy dwuspadowy o kącie nachylenia dachu 35°, pokryty dachówką tegalit, kalenice usytuowane równolegle do frontu działki - Projekt budowlany - Przekrój A-A, rys. A4); wysokość budynku nie więcej niż 10,00 m (projektowana - wysokość naziemna budynku - 9,41 m - Projekt budowlany - Przekrój A-A, rys. A4); dostępność komunikacyjna z terenów dróg publicznych [...], [...] oraz terenu drogi wewnętrznej [...] i [...] - zakaz z [...] i [...] (projektowany - dostęp z działki nr ew. [...]stanowiącej drogę wewnętrzną zgodnie z m.p.z.p. - Projekt budowlany - Mapa do celów projektowych, Zagospodarowanie terenu, rys. A0); zapewnienie na terenie inwestycji miejsc postojowych dla samochodów osobowych 2 miejsca parkingowe na dom jednorodzinny, dodatkowe 1 miejsce w przypadku, gdy budynek zawiera dwa lokale mieszkalne lub lokal usługowy (projektowane [...] miejsc postojowych - Projekt budowlany - Mapa do celów projektowych, Zagospodarowanie terenu, rys. A0).
Jak wynika z rysunku m.p.z.p., przez teren inwestycyjny przebiega linia wyznaczająca obowiązującą linię zabudowy. W § 3 pkt 27 ww. planu wskazano, że przez obowiązującą linię zabudowy należy rozumieć linię wyznaczającą obowiązkową lokalizację jednej z elewacji budynku, przy dopuszczeniu zabudowy elewacji minimum na [...]% długości linii: ustanowiona na terenie obowiązująca linia zabudowy nakłada na inwestora obowiązek lokalizacji budynków w pierwszej kolejności na tej linii. W ocenie GINB z ww. zapisu wynika, że projektowana elewacja frontowa inwestycji powinna obejmować minimum [...]% długości wyznaczonej na rysunku obowiązującej linii zabudowy.
Jednakże w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się pismo Burmistrza Gminy Miejskiej P. G. z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], w którym dokonano odmiennej interpretacji § 3 pkt 27 ww. planu. Z ww. pisma wynika, że "niespotykane jest, aby w ustaleniach planu wskazano określoną szerokość elewacji frontowej, na przykład jako procent długości wyznaczonej obowiązującej linii zabudowy. (...) zasadnym jest utożsamianie "[...]% długości linii" z linią wyznaczoną przez projektowaną elewację frontową. Tym samym zwrot "[...]% długości linii" winien dopuszczać usytuowanie budynku o dowolnej szerokości elewacji frontowej, z której przynajmniej [...]% długości, jako linii, jest usytuowana na wyznaczonej na rysunku planu obowiązującej linii zabudowy".
Organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek powyższa interpretacja § 3 pkt 27 m.p.z.p dokonana przez Burmistrza Gminy Miejskiej P. G. z [...] grudnia 2017 r. budzi wątpliwości GINB, to powyższy zapis miejscowego planu należy uznać za niejednoznaczny. Tym samym wydanie przez Starostę G. decyzji z [...] stycznia 2018 r. w oparciu o ww. interpretację jakkolwiek zdaniem GINB narusza postanowienia m.p.z.p., to jednak brak jest podstaw do stwierdzenia aby decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że nie można stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu braku precyzji czy niejasności ustaleń tego planu. Aby można było stwierdzić rażące naruszenie przepisu musi on zostać w sposób oczywisty naruszony. Wobec ww. rozbieżności interpretacyjnych dotyczących § 3 pkt 27 m.p.z.p., w ocenie GINB nie sposób stwierdzić, aby w oczywisty sposób doszło do rażącego naruszenia ww. przepisu.
Organ odwoławczy wskazał również, że nie można odmówić pozwolenia na budowę z powodu braku precyzji czy niejasności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do ustalenia znaczenia przepisów planu mogą służyć nie tylko argumenty językowe, ale również celowościowe i systemowe (por. A. Ostrowska (w:) Prawo budowlane. Komentarz po redakcją A. Glinieckiego, wyd. 3, Warszawa 2016, s. 508).
Dalej organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę rażąco uchybiały przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.).
W pierwszej kolejności wyjaśniono, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w dniu [...] stycznia 2018 r., zaś w dniu [...] stycznia 2018 r. (z wyjątkiem § 1 pkt 28) weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 14 listopada 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia zmieniającego, dla zamierzenia budowlanego, wobec którego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, wniosek o zmianę pozwolenia na budowę lub wniosek o zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego w przedmiotowej sprawie znajdą zastosowanie przepisy warunków technicznych właściwe na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, tj. na dzień [...] listopada 2017 r.
Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, odległość wydzielonych miejsc postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: m.in. okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż 7 m w przypadku do 4 stanowisk włącznie. Natomiast zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 1 warunków technicznych odległość wydzielonych miejsc postojowych lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3 m w przypadku do 4 stanowisk włącznie.
Z analizy projektu budowlanego wynika, że na działce nr ew. [...]zaprojektowanych zostało łącznie [...] miejsc postojowych, niemniej zostały one wydzielone jako stanowiska pojedyncze lub podwójne. Jak wynika z mapy do celów projektowych "Zagospodarowanie terenu" (rys. A0), odległość wydzielonych dwóch stanowisk postojowych położonych najbliżej od budynku usytuowanego na działce nr [...] wynosi 9 m. Wobec powyższego przedmiotowa inwestycja nie narusza względem niego § 19 ww. warunków technicznych.
Na marginesie wskazano, że miejsca postojowe zostały zlokalizowane bez zachowania wymaganej prawem odległości od okien projektowanego budynku inwestycyjnego. Niemniej powyższe naruszenie § 19 ww. warunków technicznych nie stanowi rażącego naruszenia prawa, gdyż nie wywołuje negatywnych skutków dla budynków sąsiednich, lecz wyłącznie dla planowanego budynku na działce nr ew. [...]. Dodatkowo podkreślono, że działka nr [...]nie jest działką budowlaną, lecz zgodnie z [...] stanowi działkę drogową, zatem zaprojektowanie miejsc postojowych w granicy tej działki nie stanowi naruszenia § 19 rozporządzenia.
Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Stosownie zaś do § 14 ust. 3 warunków technicznych do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m.
Wyjaśniono, że ustawodawca nie sprecyzował pojęcia "dostępu do drogi publicznej". Definicji takiej, na dzień wydania pozwolenia na budowę spornej inwestycji nie zawierał ani art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, ani też art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jak również § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430).
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka zamiejscowego w Szczecinie z 19 lutego 2003 r., sygn. akt SA/Sz 1108/01, "skoro w przepisach brak stosownej definicji, to pojęcie dostępu do drogi publicznej należy zdaniem Sądu odnieść do języka potocznego i rozumieć jako możliwość swobodnego wjazdu i wyjazdu z nieruchomości, z budynku lub innego obiektu na drogę publiczną, przy uwzględnieniu konkretnych, miejscowych warunków, przy czym chodzi tu właśnie o "dostęp" co z pewnością obejmuje nie tylko parametry techniczne ale przede wszystkim funkcję dostępu (...)".
Według projektu budowlanego spornej inwestycji (część IV - Zagospodarowanie, część opisowa, pkt 3.2 Układ komunikacyjny) "dostępność drogową zapewniają wjazdy na drogę wewnętrzną - działka nr [...]oznaczoną w m.p.z.p. symbolem [...] (teren dróg wewnętrznych). Droga wewnętrzna jest połączona z drogą wojewódzką - ul. [...] (działka nr [...]) poprzez istniejący wjazd przez działkę drogową nr [...]. Inwestor jest współwłaścicielem działki nr [...]".
Zgodnie z § 23 pkt 7 [...] dostępność komunikacyjna następować będzie z terenów dróg publicznych [...], [...] oraz terenu drogi wewnętrznej [...] i [...] - zakaz z [...] i [...]. Natomiast z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy G. P. w G., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, wynika że użytkownikami wieczystymi działki nr ewid. [...] w dacie wydania decyzji o pozwoleniu budowlanym byli: B. I. sp. z o.o., B. P. L. i K. W. B. (każdemu przysługiwało [...]udziałów w prawie).
Zgodnie z art. 233 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025), w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Prawo wieczystego użytkowania jest prawem rzeczowym o odrębnej od ograniczonych praw treści, zbliżonym do prawa własności. Stąd też do instytucji użytkowania wieczystego należy w drodze analogii stosować odpowiednio przepisy o własności, w tym o współwłasności (Uchwała SN z 13 lutego 1981 r., III CZP 72/80).
Stosownie zaś do art. 206 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.
B. I. sp. z o.o., jako jeden z użytkowników wieczystych, ma prawo do korzystania z działki nr [...]zgodnie z jej przeznaczeniem tj. drogi wewnętrznej. Należy zauważyć, że inny sposób korzystania z ww. działki pozostawałby w kolizji zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podkreślono, że z przepisów nie wynika by posiadanie dostępu do drogi publicznej oznaczało konieczność budowy drogi wewnętrznej, lecz może być realizowane w każdy sposób pozwalający na swobodny wjazd i wyjazd z nieruchomości na drogę publiczną. Mając na uwadze wymiary działki nr [...]zapewnia ona dostęp do drogi publicznej zgodnie z wymogami ww. § 14 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że sporna inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej za pośrednictwem działki nr [...].
Zgodnie z § 23 ust 1 i 3 warunków technicznych odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej dopuszcza się zmniejszenie odległości określonych w ust. 1 od okien i drzwi do 3 m, od granicy działki do 2 m, a także sytuowanie zadaszonych osłon lub pomieszczeń na granicy działek, jeżeli stykają się one z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej bądź też przy linii rozgraniczającej od strony ulicy.
Organ odwoławczy wskazał, że z m.p.z.p. wynika, że zarówno działka nr [...], jak i działka nr [...]położone są obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wobec czego lokalizacja planowanych śmietników nie narusza rażąco § 23 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.
Dalej organ uznał, że nie uchybiono rażąco przepisowi § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.
Elewacja zachodnia projektowanych trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej bez otworów zlokalizowana została w odległości 3,00 m od granicy z działką nr ew. [...], elewacja północna projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z otworami zlokalizowana została w odległości powyżej 5,00 m od granicy z działką nr [...], natomiast elewacja wschodnia projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z otworami zlokalizowana została w odległości 4,00 m od granicy z działką nr ew. [...], zaś elewacja południowa projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z otworami zlokalizowana została w odległości powyższej 5,00 m do od granicy z działką nr ew. [...].
Wskazano również, że sporna inwestycja nie narusza rażąco przepisu § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.
Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462) część rysunkowa projektu budowlanego, o której mowa w § 11 ust. 1, sporządzona z uwzględnieniem § 7, powinna przedstawiać zasadnicze elementy wyposażenia technicznego, ogólnobudowlanego, umożliwiającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym: a) instalacje: wodociągowe, kanalizacyjne, ogrzewcze, wentylacyjne, chłodnicze, klimatyzacyjne i gazowe, b) instalacje i urządzenia budowlane: elektryczne i telekomunikacyjne oraz instalację piorunochronną, c) instalacje i urządzenia budowlane ochrony przeciwpożarowej określone w przepisach odrębnych - wraz ze sposobem powiązania instalacji obiektu budowlanego bezpośrednio z sieciami (urządzeniami) zewnętrznymi albo z instalacjami zewnętrznymi na zagospodarowywanym terenie oraz związanymi z nimi urządzeniami technicznymi, uwidocznione na rzutach i przekrojach pionowych obiektu budowlanego, co najmniej w formie odpowiednio opisanych schematów lub przedstawione na odrębnych rysunkach.
Wskazano, że w punkcie VIII projektu budowlanego, zatytułowanym B. sanitarna Inwestor umieścił opis i projekty zewnętrznych i wewnętrznych instalacji wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, gazowej, centralnego ogrzewania i elektrycznej.
Jak wynika z części opisowej projektu budowlanego planowana inwestycja ma zostać przyłączona do sieci gazowej, elektrycznej, projektowanej wodociągowej, a ścieki będą odprowadzane do miejskiej sieci kanalizacji. Projekty przyłączy: wodociągowego, kanalizacji sanitarnej i gazowego ujęte zostaną w odrębnych opracowaniach (Projekt budowlany- Zagospodarowanie. Część opisowa. 3.5 Sieci i uzbrojenie terenu; Projekt budowlany- Część opisowa. Instalacje zewnętrzne, pkt 1.2; Projekt budowlany- Część opisowa. Instalacje wewnętrzne, pkt 3, 4 i 5).
Organ odwoławczy wskazał, że chociaż na projekcie zagospodarowania terenu przedstawiono planowany sposób przyłączenia do kanalizacji sanitarnej oraz projektowanej sieci wodociągowej to brak jest rozwiązań dotyczących przyłączenia budynków do sieci elektrycznej i gazowej. W ocenie GINB naruszenie to nie stanowi jednak rażącego naruszenia prawa. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że w pasie drogi wojewódzkiej nr [...] istnieje sieć gazowa. Do projektu budowlanego Inwestor załączył pisma Polskiej Spółki [...] sp. z o.o. z [...] września 2017 r. oraz z [...] października 2017 r. ustalające warunki przyłączenia do sieci gazowej zespołu budynków jednorodzinnych na działce [...]w P. G.. Wobec powyższego należy uznać, że planowana inwestycja będzie miała zapewniony dostęp do sieci gazowej. Ponadto z projektu zagospodarowania terenu wynika, że przy granicy działki inwestycyjnej, w pasie drogi wojewódzkiej nr [...], znajduje się sieć elektryczna, do której przyłączony jest m.in. sąsiedni budynek. Istnieje zatem możliwość podłączenia projektowanego budynku do sieci elektroenergetycznej.
Należy dodać, że sieci i przyłącza elektroenergetyczne, wodociągowe, kanalizacyjne i gazowe, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust 1 pkt 19a i 20 Prawa budowlanego mogą zostać zrealizowane w trybie zgłoszenia, przy czym mając na uwadze usytuowanie sieci w pasie drogi wojewódzkiej, organem właściwym do przyjęcia zgłoszenia w zakresie pasa drogi wojewódzkiej jest stosownie do art. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego Wojewoda [...]. Wobec powyższego, naruszeniu § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 25 kwietnia 2002 r. zdaniem GINB nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Skutki społeczno- gospodarcze zaistniałe w wyniku ww. naruszenia nie są bowiem na tyle poważne, aby nie dały się pogodzić z zasadą praworządności.
Podkreślono również, że projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach. Jednocześnie projektanci złożyli oświadczenia o zgodności projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Odnosząc się do zarzutu odwołania naruszenia art. 199, 206, 207 i 221 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.), organ II instancji wskazał, że ewentualne spory pomiędzy Skarżącym, a B. I. sp. z o.o. w kwestii sprawowania zarządu nad działką nr [...], nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego o pozwolenie na budowę. Spór ten może być rozstrzygnięty jedynie w drodze postępowania sądowego w sprawie z powództwa cywilnego.
Podsumowując powyższe rozważania nie stwierdzono, aby decyzja Starosty G. z [...] stycznia 2018 r., Nr [...], naruszała rażąco przepisy obowiązujące w dacie jej wydania. Ponadto nie jest ona obarczona żadną z pozostałych z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Ponadto decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałyby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Skargę na tę decyzję złożył K. B..
Decyzję zaskarżył w całości i zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
- § 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązujących na dzień złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę (dalej WT) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że zastosowane rozwiązanie projektowe sztucznie pomniejsza liczbę miejsc postojowych
- § 22 warunków technicznych przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu śmietników znajdujących się bezpośrednio przy granicy działki
- § 35 uchwały nr [...] rady miasta P. G. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. G. "[...]" (dalej [...]) poprzez jego niezastosowanie i w następstwie wydanie zaskarżonej decyzji, w szczególności pkt 5 ppkt b
- art. 206 Kodeksu Cywilnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zignorowaniu moich praw związanych z § 35 pkt 5 ppkt b m.p.z.p.
- art. 11 KPA niedostatecznie wyjaśniając stan faktyczny
- art. 156 §1 pkt 4 KPA poprzez skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną
Wskutek czego nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja i decyzja organu I instancji były prawidłowe, a skarga była niezasadna.
Kontrolowana decyzja organu została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym - a więc w postępowaniu, którego celem nie było ponowne rozpatrzenie wniosku o udzielnie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego i prowadzenie w tym kierunku postępowania dowodowego, ale zbadanie, czy organ architektoniczno-budowlany orzekając w postępowaniu zwykłym nie naruszył w sposób rażący przepisów o charakterze iuris cogentis. Zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktryna są w tym względzie zgodne.
Obowiązkiem organu w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest więc ustalenie: czy kontrolowana decyzja została wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, czy została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie lub była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, czy w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą albo, czy zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.). Wyłącznie ww. przesłanki nieważności decyzji podlegają ustaleniu przez organ w postępowaniu nadzwyczajnym i wyłącznie te przesłanki mogą stanowić o ważności lub nieważności decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym.
Przenosząc te rozważania na grunt sprawy zawisłej przed tut. Sądem, należy stwierdzić, że zarówno GINB, jak i Wojewoda P. uwzględnili poprawnie istotę postępowania nadzwyczajnego i prawidłowo je przeprowadzili, wydając słuszne i wynikające ze stanu sprawy orzeczenia.
Słusznie więc organa obu instancji zwróciły uwagę na te przepisy, które mógł w sposób rażący naruszyć organ administracji architektoniczno-budowlanej, prowadząc postępowanie o pozwolenie na budowę. Dlatego też zarówno Wojewoda P.i, jak i GINB podkreślili, że kwestionowana co do ważności decyzja Starosty G. z [...] stycznia 2018 r., Nr [...], nie naruszała rażąco obowiązującego porządku prawnego.
Sąd tę opinię podziela.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie.
W szczególności nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.).
Zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia wg stanu na dzień wydania badanej decyzji, odległość wydzielonych miejsc postojowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3 m - w przypadku do 4 stanowisk włącznie.
Natomiast zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, nie może być mniejsza niż 7 m - w przypadku do 4 stanowisk włącznie.
Analizowany projekt zagospodarowania terenu zakładał usytuowanie na działce nr ew. [...] łącznie [...] miejsc postojowych, niemniej zostały one wydzielone jako stanowiska pojedyncze lub podwójne. Jak wynika z mapy do celów projektowych "Zagospodarowanie terenu" , odległość wydzielonych dwóch stanowisk postojowych położonych najbliżej od budynku usytuowanego na działce nr [...]wynosi [...] m. Natomiast odległość od granicy działki budowlanej nr [...]przekracza [...] m, bowiem stanowi szerokość działki drogowej nr [...].
Wobec powyższego stwierdzić należy, że przedmiotowa inwestycja nie narusza względem niego § 19 ww. warunków technicznych.
Przy czym podkreślić należy, że nie można przyjąć, że powstaje jeden parking na [...] miejsc postojowych, a jest sześć odrębnych pojedynczych lub podwójnych miejsc postojowych. Projekt budowlany przewiduje budowę trzech budynków jednorodzinnych dwulokalowych i niewątpliwie miejsca postojowe są indywidualnie dedykowane poszczególnym lokalom. Taki wymóg przewidywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Podkreślić należy, że zaprojektowane miejsca przedzielone są pasami zieleni i chodnikami. W tych okolicznościach trudno uznać, że sposób zaprojektowania miejsc postojowych służył obejściu przepisów o zachowaniu odległości określonych w § 19 warunków technicznych.
Nie doszło też do naruszenia § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej dopuszcza się zmniejszenie odległości określonych w § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia od okien i drzwi do 3 m, od granicy działki do 2 m. a także sytuowanie zadaszonych osłon lub pomieszczeń na granicy działek, jeżeli stykają się one z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej bądź też przy linii rozgraniczającej od strony ulicy.
Odległości te w przedmiotowej sprawie są zachowane. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego co do tego, że w przepisie tym chodzi o granicę działki budowlanej. Po pierwsze powodem wprowadzenia norm odległościowych przy sytuowaniu śmietników jest uciążliwość jaką mogą stanowić dla mieszkańców innych sąsiednich nieruchomości. Dla użytkowników drogi taka uciążliwość nie powstaje. Po drugie przepis wprost przewiduje możliwość sytuowania takich obiektów przy linii rozgraniczającej od strony ulicy.
Pośrednio za tezą tą przemawia również nowelizacja ww. rozporządzenia dokonana rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 14 listopada 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tą nowelizacją od 1 stycznia 2018 r. w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości miejsc do gromadzenia odpadów stałych od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi i od granicy działki budowlanej nie określa się.
Nowelizacja ta rozwiewa wątpliwości co do charakteru działki graniczącej z miejscem do gromadzenia odpadów.
Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego co do charakteru naruszenia prawa w zakresie niezgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Słusznie wskazano, że rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości. Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą.
Skoro podmiot odpowiedzialny za przestrzeganie porządku planistycznego na danym terenie, w oparciu o stanowisko autorów planu, uznaje rozwiązania projektowe za zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to nawet przy uzasadnionych wątpliwościach w tym zakresie nie można mówić o oczywistości naruszenia przepisów.
Sąd nie podziela zarzutów skargi w zakresie naruszenia § 35 uchwały nr [...] rady miasta P. G. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. G. "[...]".
Niewątpliwie z zapisu tego wynika, że podstawowym przeznaczeniem działki o nr [...]jest funkcja drogowa, a pozostałe wymienione w tym przepisie jako dopuszczalne sposoby zagospodarowania działki, w tym pkt 5 lit. b wiążą się z urządzeniem na tej działce drogi i mogą stanowić uzupełnienie zagospodarowania podstawowego.
Należy też pamiętać, że sposób zagospodarowania działki o nr [...]nie jest objęty przedmiotowym projektem.
Jeżeli chodzi o zarzut dotyczący skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania w związku ze zmianami własnościowymi w toku procesu wskazać należy, że z nieważnością o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia w sytuacji, kiedy organ administracji decyzję kieruje do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na niego określonych praw lub obowiązków.
Uprawnienia z decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskał wyłącznie inwestor.
Pozbawienie możliwości uczestniczenia w postępowaniu w związku z pominięciem strony przez organ może być podstawą do wznowienia postępowania ale na okoliczność tą powoływać może się wyłącznie strona takiego udziału pozbawiona.
Sąd podziela również stanowisko organów co do tego, że zapewnienia dostępu do drogi publicznej.
Stosownie do art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1073), zwanej dalej u.p.z.p., przez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Z kolei zgodnie z art. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440) drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z czterech wymienionych w art. 2 tej ustawy kategorii dróg: krajowych, wojewódzkich, powiatowych lub gminnych. Warunek przewidziany w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego będzie spełniony tylko wówczas, gdy teren ma dostęp do drogi zaliczonej do jednej z dróg wymienionych w art. 2 ustawy o drogach publicznych. Dostęp ten może być bezpośredni, jeżeli nieruchomość położona jest przy drodze publicznej lub pośredni, przez inne nieruchomości, na których albo ustanowiono służebność drogową albo stanowiących drogi wewnętrzne (drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych).
W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć jako dostęp i faktyczny i prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2007 r., II OSK 239/2006, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dostęp prawny oznacza, że musi on wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego. Faktyczny dostęp musi rzeczywiście zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej. Musi to być dostęp realny, możliwy do wyegzekwowania przez inwestora przy użyciu dostępnych środków prawnych. Zapewnienie dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej jest bowiem jednym z kilku warunków, od spełnienia których uzależniona jest możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy.
Zaznaczyć należy, że w przypadku dróg wewnętrznych niestanowiących wyłącznej własności gminy, lecz innych osób, korzystanie z nich jest możliwe w oparciu o czynność prawną, która zapewni trwały dostęp do drogi publicznej. Ustawodawca wskazując, że dostęp do drogi publicznej może odbywać się przez drogę wewnętrzną nie wyjaśnił w tym zakresie podstaw korzystania przez inwestora z nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną. Zdaniem Sądu, przy ocenie tej kwestii uwzględnić należy ochronę prawa własności właścicieli nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną i użytkowników wieczystych tej nieruchomości oraz konieczność zapewnienia takiego prawa dojazdu do planowanej inwestycji, który będzie prawem o charakterze trwałym i nie ustanie wskutek wypowiedzenia stosunku prawnego przez właściciela drogi wewnętrznej.
Według założeń projektowych działka zainwestowana skomunikowana miała być z drogą publiczną pośrednio, poprzez działkę nr [...]. Współużytkownikiem wieczystym tej działki jest inwestor. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka przeznaczona jest pod drogę wewnętrzną.
Analiza planu zagospodarowania ternu wskazuje wprost, że działka nr [...]powstała w celu obsługi komunikacyjnej działek sąsiednich powstałych na skutek podziału.
Wynika z tego, że inwestor może prawnie i faktycznie wyegzekwować powstanie na ww. działce drogi.
Odnosząc się do kwestii kompletności projektu budowlanego, pomimo braku w tym zakresie zarzutu Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie. Dodatkowo można jedynie wskazać, że wykonanie przyłącza wodociągowego, elektroenergetycznego, gazowego i kanalizacyjnego nie wymaga pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia właściwemu organowi. Budowa przyłącza wymaga jedynie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 29a ustawy Prawo budowlane). W związku z tym projekt budowlany nieobejmujący ww. przyłączy nie może być uznany za niekompletny.
Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach takich naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniałyby ich uchylenie. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego zebrały pełny materiał dowodowy i dokonały prawidłowej i trafnej jego oceny. Zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.
Z powyższych względów Sąd uznał zaskarżone decyzje za zgodne z prawem. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło