VII SA/Wa 1765/25

WyrokWSA w Warszawie2026-01-22

Skład orzekający: Iwona Ścieszka, Joanna Gierak-Podsiadły, Justyna Wtulich-Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, gdy z akt sprawy wynika, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, nie uzasadnił w sposób przekonujący odmowy i pominął istotne dowody, w tym wcześniejsze zaświadczenie potwierdzające samodzielność analogicznego obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w tym obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7, 77 k.p.a.) oraz wymogi dotyczące uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący przyczyn odmowy wydania zaświadczenia, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, pominął istotne dowody (w tym wcześniejsze zaświadczenie) i nie odniósł się do wszystkich podstaw prawnych wskazanych przez stronę. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego samodzielność segmentu (budynku mieszkalnego jednorodzinnego) w zabudowie szeregowej. Prezydent m.st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie zasad postępowania, pominięcie istotnych dowodów (w tym wcześniejszego zaświadczenia dla analogicznego obiektu) oraz błędną wykładnię przepisów materialnych. Spółdzielnia wskazywała na sprzeczność stanowiska organów z ich wcześniejszą praktyką.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Ścieszka, Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego "[...]" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 maja 2025 r. znak: KOC/2401/Zs/25 w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego "[...]" w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z 21 maja 2025 r., nr KOC/2401/Zs/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, powoływane dalej jako: "Kolegium", "SKO" po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego "U." z siedzibą w W. na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 2 kwietnia 2025 r., Nr 147/URN/PA/2025, odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, utrzymało w mocy ww. postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : W dniu 19 grudnia 2024 r. Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego "U." z siedzibą w Warszawie (dalej również: "Spółdzielnia", "Skarżąca") wystąpiła w trybie art. 2 ust. 3 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) powoływanej dalej jako: "u.w.l" z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że segment (budynek mieszkalny jednorodzinny) w zabudowie szeregowej położony przy ul. [...] w W. jest lokalem samodzielnym. Postanowieniem z 2 kwietnia 2025r., Nr 147/URN/PA/2025 Prezydent m. st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że "segment (budynek mieszkalny jednorodzinny) w zabudowie szeregowej" położony przy ul. [...] w W., w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. jest lokalem samodzielnym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółdzielnia wskazując na rażące naruszenie prawa poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i wydanie rozstrzygnięcia, o którego wydanie Spółdzielnia nie wnosiła. Spółdzielnia wskazała na naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 § 1 k.p.a.) polegające na zmienności poglądu wyrażonego we wcześniejszym postanowieniu i jego uzasadnieniu (postanowienie nr 360/URN/PA/2024r. z 21 sierpnia 2024r.); naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie podstawy prawnej żądania, podczas gdy w ocenie Spółdzielni organ jest związany zgłoszonym żądaniem, a nie podstawą prawną oraz naruszenie art. 218 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia pomimo posiadania przez organ dowodów potwierdzających stan faktyczny i prawny, którego dotyczył wniosek o wydanie zaświadczenia. Po rozpatrzeniu zażalenia Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazało, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego zostało uregulowane w przepisach u.w.l. Zgodnie z art. 2 ust. 1 – 3 u.w.l. : 1. Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. 1a. Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. 1b. Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. 1c. Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. 2. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. 3. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie Spółdzielnia wnioskiem z 19 grudnia 2024 r. wystąpiła w trybie art. 2 ust. 3 u.w.l. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że segment (budynek mieszkalny jednorodzinny) w zabudowie szeregowej położony przy ul. [...] w W. jest lokalem samodzielnym. Pismem z 20 marca 2025 r. Spółdzielnia, na wezwanie organu I instancji, przedstawiła skorygowaną podstawę prawną swojego żądania wskazując na art. 2 ust. 3 u.w.l. w związku z art. 2 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 558). Odnosząc się do powołanych przez Spółdzielnię podstaw prawnych żądania Kolegium wskazało, że pojęcie samodzielności lokalu i odrębności własności zakłada pozostawanie lokalu w relacji do całości budynku, od której dany lokal pozostaje odrębny, ze względu na swą samodzielność. Jeśli przedmiotem własności jest budynek, zawierający w istocie jeden lokal, to nie ma mowy o samodzielności tego lokalu, skoro nie może on podlegać wyodrębnieniu. Nie mamy do czynienia z "wydzieleniem trwałymi ścianami w obrębie budynku izby (...)", o którym mowa w art. 2 ust. 2 u.w.l., skoro ściany lokalu miałyby odpowiadać wprost wszystkim ścianom budynku. "Wydzielenie" następuje z określonej całości, a zatem nie ma możliwości uznania za wydzielone, wszystkich pomieszczeń znajdujących się w budynku. Konstrukcja odrębnej własności lokalu ma sens tylko wówczas, gdy w budynku znajduje się więcej niż jeden lokal mający cechy samodzielności. W przepisach art. 1 ust. 1 u.w.l. oraz art. 2 ust. 1 u.w.l. jest mowa odpowiednio o ustanawianiu: "odrębnej własności samodzielnych lokali" oraz o "odrębnej nieruchomości". W obu przypadkach chodzi o odrębność (lokalu) wobec pozostałej części budynku, w którym znajdują się lokale. Celem owego wyodrębnienia jest ustanowienie "nowego" przedmiotu własności z dotychczasowego, którym w tym przypadku jest budynek składający się między innymi z pomieszczeń odpowiadających definicji samodzielnego lokalu, określonej w art. 2 ust. 2 u.w.l. Kolegium podkreśliło, wskazanie przez Spółdzielnię przepisu art. 2 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie znajduje umocowania i jest nieuprawnione, podobnie jak art. 2 ust. 3 (w związku z art. 2 ust. 2) ustawy o własności lokali. Kolegium stwierdziło, że z uwagi na treść art. 2 ust. 3 u.w.l., zasadnie organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Skoro bowiem - w świetle unormowania art. 217 k.p.a. i art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 2 u.w.l. - nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o wnioskowanej przez skarżącą treści, to organ winien odmówić wydania takiego zaświadczenia, co też uczynił. Kolegium podniosło, że wyróżnia się trzy przypadki odmowy wystawienia zaświadczenia: - przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; - w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie; - gdy nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie organ I instancji nie uzyskał od skarżącej wskazania przepisu prawnego (interesu prawnego), który pozwoliłby mu na wydanie zaświadczenia o żądanej przez Spółdzielnię treści. Odnosząc się do zarzutów skarżącej Kolegium wskazało, iż nie znajdują one potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a w ocenie Kolegium są wyrazem dokonania przez Spółdzielnię odmiennej interpretacji przepisów prawnych w zaistniałym stanie faktycznym. Jednocześnie treść uzasadnienia postanowienia Prezydenta m. st. Warszawy nr 360/URN/PA/2024 z dnia 21 sierpnia 2024 r. nie ma przy tym znaczenia, skoro przepisy ustawy o własności lokali nie pozwalają staroście na wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że segment (budynek mieszkalny jednorodzinny) w zabudowie szeregowej jest lokalem samodzielnym. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 maja 2025 r., nr KOC/2401/Zs/25 wniosła Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego "U." z siedzibą w W.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła : A) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na rażącym naruszeniu prawa poprzez nierozpoznanie istoty sprawy; 2) art. 7 i 77 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, które to naruszenie polega na pominięciu w postępowaniu istotnego dowodu w postaci zaświadczenia Nr 443/Z/07 z dnia 27 listopada 2007 r. wydanego przez Prezydenta m. st. Warszawy, potwierdzającego samodzielność budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem przy ul. [...] w Warszawie, co wskazuje na możliwość i praktykę wydawania takich zaświadczeń przez organ w sprawach analogicznych do przedmiotowej, przy czym Skarżący wnosi o dopuszczenie dowodu z tego dokumentu na fakt, o którym mowa powyżej dopiero na tym etapie z uwagi na dokonanie kwerendy archiwalnych dokumentów jednego z właścicieli spółdzielczego własnościowego prawa do segmentu; 3) art. 8 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, polegające na zmienności poglądu prawnego wyrażonego we wcześniejszym postanowieniu organu I instancji nr 360/URN/PA/2024 z dnia 21 sierpnia 2024 r., w którym organ stwierdził, że "każdy z 8 segmentów" stanowi odrębny budynek mieszkalny jednorodzinny, do którego to poglądu dostosowała się Skarżąca składając w niniejszej sprawie wniosek z 19 grudnia 2024 r., bez przedstawienia uzasadnienia dla zmiany stanowiska prawnego; 4) art. 15 § 1 kpa poprzez nierozpoznanie sprawy przez organ II instancji w pełnym zakresie oraz niedokonanie ustaleń i rozważań prawnych odnośnie zaistniałego stanu faktycznego, w szczególności niewzięcie pod uwagę praktyki organu w zakresie wydawania zaświadczeń dla analogicznych obiektów mieszkalnych jednorodzinnych; 5) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji bez przeprowadzenia właściwej oceny merytorycznej sprawy; 6) art. 61 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że Skarżąca nie określiła właściwie żądania, podczas gdy wniosek z 19 grudnia 2024 r. był konsekwencją wcześniejszego postanowienia organu wskazującego na odrębność budynku mieszkalnego jednorodzinnego; 7) art. 218 § 1 kpa poprzez odmowę wydania zaświadczenia pomimo posiadania przez organ dokumentacji potwierdzającej możliwość wydawania takich zaświadczeń, co wynika z zaświadczenia z 2007 r. wydanego dla analogicznego obiektu w tej samej lokalizacji. B) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 2 ust. 2 i 3 u.w.l. poprzez błędną wykładnię pojęcia "samodzielnego lokalu mieszkalnego" polegającą na przyjęciu, że segment w zabudowie szeregowej nie może stanowić samodzielnego lokalu mieszkalnego ze względu na brak "wydzielenia w obrębie budynku", podczas gdy przepis nie wyklucza takiej możliwości dla budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, co potwierdza praktyka organu wyrażona w zaświadczeniu z 2007 r.; 2) art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 kpa poprzez odmowę wydania zaświadczenia pomimo posiadania przez organ dokumentacji potwierdzającej możliwość wydawania takich zaświadczeń, co wynika z zaświadczenia z 2007 r. wydanego dla analogicznego obiektu; 3) art. 2 ust. 1b u.w.l. poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących ograniczeń w ustanawianiu odrębnej własności lokali, podczas gdy budynek został zrealizowany na podstawie pozwoleń na budowę wydanych przed wprowadzeniem ograniczeń. W oparciu o powyższe zarzuty Spółdzielnia wniosła: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy; ewentualnie: 2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145a § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie zaświadczenia potwierdzającego, że segment (budynek mieszkalny jednorodzinny) w zabudowie szeregowej położony przy ul. [...] w W. jest lokalem samodzielnym; 3) o rozważenie zasadności zastosowania art. 135 p.p.s.a. i uchylenie postanowienia z 2 kwietnia 2025 r. Prezydenta m. st. Warszawy Nr 147/URN/PA/2025; 4) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 5) z ostrożności procesowej, w przypadku nie podzielenia wniosku z pkt 1 oraz pkt 2, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia rozwinęła zarzuty skargi i podała argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższy zakres kognicji sądów administracyjnych, należało stwierdzić, że skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 maja 2025 r., nr KOC/2401/Zs/25, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 2 kwietnia 2025 r., Nr 147/URN/PA/2025, którym odmówiono Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego "U." w Warszawie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że "segment (budynek mieszkalny jednorodzinny) w zabudowie szeregowej", położony przy ul. [...] w W. jest lokalem samodzielnym. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z 24 czerwca 1994 r., o własności lokali ( tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 1048). Zgodnie z art. 2 ust. 1 - 3 ustawy o własności lokali: 1. Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. 1a. Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. 1b. Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. 1c. Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. 2. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. 3. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Przedmiotem wniosku skarżącej w niniejszej sprawie było wydanie zaświadczenia stwierdzającego samodzielność segmentu (budynku mieszkalnego jednorodzinnego) w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w W. jako samodzielnego lokalu mieszkalnego. Stosownie do treści art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Koresponduje to z jedną z głównych zasad ogólnych postępowania administracyjnego - zasadą przekonywania, wyrażoną w art. 11 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez Skarżącą decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W przypadku niedopełnienia przez organ powyższych powinności, strona nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem. Jak podaje judykatura "Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 kpa - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym." (tak: WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 927/21, publ. LEX). Jak wskazano powyżej obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 kpa zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na skarżącego określone nakazy lub zakazy (tak m.in. C. Martysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, publ. LEX). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest niewystarczające i nie spełnia wymogów przewidzianych prawem. Przede wszystkim nie wiadomo czy powodem odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego przez organ jest brak wykazania interesu prawnego przez Spółdzielnię, czy też niespełnienie wymagań o których mowa w art. 2 ust. 1a-2 u.w.l. Kolegium wskazało, że wyróżnia się trzy przypadki odmowy wystawienia zaświadczenia: 1) przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; 2) w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie; 3) gdy nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych. Jak wynika z akt sprawy Spółdzielnia w piśmie z 20 marca 2025 r. przedstawiła skorygowaną podstawę prawną swojego żądania wskazując na art. 2 ust. 3 u.w.l. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Kolegium stwierdziło jednak, że wskazanie przepisu art. 2 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie znajduje umocowania i jest nieuprawnione, podobnie jak wskazanie art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 2 u.w.l. W ocenie Sądu, Kolegium w żaden sposób nie wyjaśniło, ani nie uzasadniło dlaczego jego zdaniem wskazanie jako podstawy żądania wniosku art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 2 u.w.l. jest nieuprawnione. To samo dotyczy art. 2 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zgodnie z którym "Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków". Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do treści powyższego przepisu. Zauważyć należy, że Kolegium jako przyczynę odmowy wydania żądanego zaświadczenia wskazuje brak interesu prawnego po stronie skarżącej i jednocześnie przechodząc do oceny merytorycznej wniosku stwierdza, że w świetle unormowania art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 2 u.w.l. nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o wnioskowanej treści. Jednak samo stwierdzenie, że nie jest możliwe wydanie zaświadczania o żądanej treści stosownie do art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 2 u.w.l. jest niewystarczające do odmowy wydania żądanego zaświadczenia bez uzasadnienia takiego stanowiska organu. W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika co jest bezpośrednią przyczyną odmową wydania zaświadczenia o samodzielności przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Stosownie do treści art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. W niniejszej sprawie organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy segment (budynek mieszkalny jednorodzinny) w zabudowie szeregowej położony przy ul. [...] w W. spełnia wymagania o których mowa w ust. 1a-2 u.w.l. Ponadto, z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że dokumentacja budowalna jest niekompletna. W szczególności w aktach sprawy brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę, czy pozwolenia na użytkowanie lub poświadczenie przyjęcia zgłoszenia użytkowania. Brak decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje tym, że nie wiadomo, czy w sprawie miałyby zastosowanie przepisy dotyczące ograniczeń w ustanawianiu odrębnej własności lokali wynikające z art. 2 ust. 1b i art. 2 ust. 1c u.w.l. Dodatkowo wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się zarówno postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 21 sierpnia 2024 r., nr 360/URN/PA/2024 którym odmówiono wydania zaświadczenia potwierdzającego, że "lokal mieszkalny" położony przy ul. [...]w W. w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. jest lokalem samodzielnym, jak również zaświadczenie Prezydenta m. st. Warszawy z 27 listopada 2007 r., nr 443/Z/07 potwierdzające, że budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] spełnia warunki lokalu samodzielnego. Zaświadczenie to Sąd dopuścił jako dowód w niniejszej sprawie. Stwierdzić zatem należy, że okoliczności podane w obu ww. rozstrzygnięciach organ powinien wziąć pod uwagę rozpoznając kolejny wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu. Reasumując stwierdzić należy, że Kolegium nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego, czym naruszyło art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz nie uzasadniło w sposób przekonywujący swojego stanowiska. Brak wyjaśnienia i uzasadnienia dlaczego złożony przez Skarżącą wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nie może zostać uwzględniony i co jest powodem odmowy wydania zaświadczenia potwierdza, że organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Wszystkie przedstawione powyżej okoliczności wskazują na istotne uchybienia organu odwoławczego w zakresie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniało to uchylenie zaskarżonego postanowienia celem ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium uwzględni powyższe wskazania wynikające z rozważań przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy od skargi (100 zł). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło