VII SA/Wa 1767/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła – Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2016r. po rozpoznaniu wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r., znak:[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji postanawia: odmówić S. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 5 września 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo wraz załączonym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy S.S., w których wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści wniosku wnioskodawca wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą (motoryzacyjną) z której uzyskuje dochody w wysokości 15.000 złotych miesięcznie. Ma na utrzymaniu żonę, która nie pracuje i trzy córki. Posiada dom o pow. 125 m ² , mieszkanie o pow. 40 m ², dwa samochody: VW Passat z 2002r. i VW Golf z 2005r., działkę o pow. 0,9 ha w G., o pow. 0,7 ha w S. i o pow. 0,27 ha w N., trzy stacje kontroli pojazdów w N., N. i G. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym w Ł. Banku Spółdzielczym w wysokości 30.000 złotych i 200.000 złotych w funduszu [...] Inwestycje. Podkreślił, że spłaca następujące kredyty: inwestycyjny w wysokości 900.000 złotych, obrotowy na rachunku w wysokości 100.000 złotych, na zakup działki inwestycyjnej w wysokości 100.000 złotych, na zakup mieszkania 270.000 złotych. Skarżący uzasadniając wniosek podniósł, że prowadzona firma jest w ciągłej rozbudowie, wymaga stałych nakładów na inwestycje, ciągłe modernizacje i remonty budynków. Wskazał, że ponosi duże koszty z prowadzoną działalnością gospodarczą, płaci duże podatki, zatrudnia ludzi na umowę o pracę. Podał, że same miesięcznie opłaty ZUS to ok. 20.000 złotych plus podatek ok. 10.000 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domagają się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie (przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne), które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wynika z wniosku wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą (motoryzacyjną) z której uzyskuje dochody w wysokości 15.000 złotych miesięcznie. Ma na utrzymaniu żonę, która nie pracuje i trzy córki. Posiada znaczny majątek: dom o pow. 125 m² , mieszkanie o pow. 40 m², dwa samochody: VW Passat z 2002r. i VW Golf z 2005r., działkę o pow. 0,9 ha w G., o pow. 0,7 ha w S. i o pow. 0,27 ha w N., trzy stacje kontroli pojazdów w N., N. i G.. Ponadto oszczędności pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym w Ł. Banku Spółdzielczym w wysokości 30.000 złotych i 200.000 złotych w funduszu [...] Inwestycje. Biorąc pod uwagę powyższe dane, a zwłaszcza wysokość wykazanych dochodów z których utrzymuje się wnioskodawca wraz z rodziną oraz posiadany majątek, zgromadzone oszczędności uznano, że jest on w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty jego płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny. Podkreślić należy, iż nie można stosując, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 stycznia 2012r sygn. akt II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011r sygn. akt II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). W przypadku wnioskodawcy nie można natomiast mówić o braku środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w zainicjowanej przez niego sprawie. Za przyznaniem prawa pomocy nie przemawia także konieczność spłacania przez wnioskodawcę kredytów bowiem jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zobowiązania cywilnoprawne, w tym zobowiązania kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012r. sygn. akt II OZ 72/12-Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12-Lex 1121304, z dnia 3 marca 2011r. sygn. akt II OZ 130/11 Lex 1080416, z dnia 1 czerwca 2011r. sygn. akt II FZ 234/11 Lex 821432). Wysokie koszty prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowią również argumentu za przyznaniem prawa pomocy. Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien bowiem liczyć się z koniecznością ponoszenia takich kosztów. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.