VII SA/Wa 1769/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-10
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Bogusław Cieśla, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z niewykonaniem wcześniejszego obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, może uchylić decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę części obiektu i demontaż docieplenia, ograniczając się jedynie do nakazania demontażu docieplenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego, uchylając decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę komina i demontaż docieplenia, a następnie nakazując jedynie demontaż docieplenia, naruszył art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ był związany wcześniejszą, ostateczną decyzją nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych. Niewykonanie tych robót skutkowało koniecznością zastosowania art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, który przewiduje rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zaskarżona decyzja była częściowa i nie prowadziła do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnych odstępstw od projektu budowlanego przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego z częścią garażową. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał wykonanie komina zgodnie z projektem i wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego z materiału niepalnego. Wobec niewykonania tych obowiązków, PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę komina i demontaż docieplenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję PINB, nakazując jedynie demontaż docieplenia, uznając, że adaptacja komina nie była istotnym odstępstwem. Skarżący (sąsiedzi) domagali się egzekwowania prawa, w tym likwidacji komina i wykonania nadbudowy zgodnie z projektem. WSA uchylił decyzję WINB.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. W. i E. W. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi T. W. i E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonego obowiązku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. W. i E. W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej: kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623, dalej: Prawo budowlane), po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. S. i D. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB w [...]) z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] zobowiązującej A. S. i D.S. do wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego obejmującej likwidację istniejącego komina i dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] (w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 1305/12, którym stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] marca 2012r. [...]WINB nr [...] uchylającej decyzję PINB w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w części dotyczącej wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego obejmującego likwidację istniejącego komina, a w pozostałej części utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na A. S. i D. S. obowiązek dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego z częścią garażowa, zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...] w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia niniejszego rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy wynika, że inwestor A. S. wykonywała roboty budowlane polegające na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego wraz z częścią garażową na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...] na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
W toku postępowania administracyjnego oraz w trakcie oględzin przeprowadzonych na ww. nieruchomości PINB w [...] ustalił, że A.S. wykonała roboty budowlane z istotnymi odstąpieniami od projektu budowlanego stanowiącego załącznik do powyżej wskazanej decyzji Starosty [...]. Podczas czynności kontrolnych ustalono odstępstwa polegające na: adaptacji istniejącego komina zlokalizowanego w ścianie tylnej przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz wykonanie nadbudowanej części o wysokości 50 cm w odległości ok. 8 cm poza lico ściany tylnej tego obiektu.
W związku z powyższym, PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...], realizowanych z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń poprzez wygrodzenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich.
Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] PINB w [...] zobowiązał A. S. do wykonania w określonym terminie robót budowlanych w celu doprowadzenia realizowanej rozbudowy i nadbudowy budynku do stanu zgodnego z prawem, tj: wykonania komina z czterema przewodami wentylacyjnymi w odległości 67 cm od lica ściany tylnej - po uprzedniej likwidacji istniejącego komina; oraz wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego z materiału niepalnego.
Wobec niewykonania przez zobowiązaną obowiązków wynikających z ww. decyzji, PINB w [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] zobowiązał inwestorkę do wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego obejmującej likwidację istniejącego komina i dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego ww. budynku mieszkalnego z częścią garażową.
W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że inwestor samowolnie odstąpił od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Jednakże zdaniem organu za istotne odstępstwo należy uznać jedynie wykonanie docieplenia tylnej ściany budynku zlokalizowanej w granicy. Organ odwoławczy podał, że za istotne odstępstwo nie można uznać niewykonania nowego komina z czteroma przewodami wentylacyjnymi w odległości 67 m cm od lica tylnej ściany, a w zamian zaadaptowanie istniejącego komina znajdującego się wewnątrz budynku mieszkalnego - w jego tylnej ścianie - bowiem zmiana ta nie naruszyła charakterystycznych parametrów obiektu, a przede wszystkim nie doprowadziła do zwiększenia kubatury budynku.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1305/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. W. i T. W., stwierdził nieważność decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2012r. nr [...] z powodu rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Po uprawomocnieniu się ww. wyroku, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] zlecono PINB w [...] przeprowadzenie w wyznaczonym terminie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie oględzin w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego budynku mieszkalnego z częścią garażową zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...] i w celu zbadania czy docieplenie ściany tylnej ww. obiektu narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
PINB w [...] wywiązał się z ww. obowiązku, przesyłając żądane informacje przy piśmie z dnia [...] maja 2013r.
Następnie [...]WINB wydał powołaną na wstępie decyzję tj. uchylił w całości decyzję PINB w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na A. S. i D. S. obowiązek dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego z częścią garażowa, zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...] w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia niniejszego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu [...]WINB powołał się na treść art. 153 ppsa, ustalenia zawarte w uzasadnieni u wyroku z dnia 16 listopada 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 1305/12 i konieczność ponownego orzeczenia w sprawie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów procedury administracyjnej.
W związku z powyższym [...]WINB ocenił, że w niniejszej sprawie konieczne stało się uchylenie w całości decyzji PINB w [...] i orzeczenie co do istoty sprawy, choć argumenty podnoszone w odwołaniu jedynie w części zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie organ II instancji wskazał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż rozbudowa budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...], została zrealizowana z odstępstwami od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę przedmiotowego obiektu.
Ponadto [...]WINB ocenił, że PINB w [...] zasadnie wydał skarżone rozstrzygnięcie w oparciu o dyspozycję art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, celem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności i jakości wykonywanych robót.
Skarżoną decyzją nr [...], wobec niewykonania przez zobowiązanych obowiązków wynikających z decyzji nr [...], PINB w [...] zobowiązał inwestorów do wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego obejmującej likwidację istniejącego komina i dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego w/w budynku mieszkalnego z częścią garażową.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa od przepisów, które polega na: adaptacji istniejącego komina zlokalizowanego w licu ściany tylnej przedmiotowego budynku (projekt budowlany przewidywał wykonanie nowego komina z czterema przewodami wentylacyjnymi w odległości 67 cm od lica tylnej ściany), a także wykonanie nadbudowy tylnej ściany istniejącego garażu na wysokość ok. 50 cm w odległości ok. 8 cm poza lico tej ściany. Ponadto organ I instancji wskazał, iż z pisma Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] października 2010r. wynika, iż ściana tylna budynku stanowiąca element oddzielenia przeciwpożarowego wykonana została ze styropianu o grubości 0,10 m - co jest niezgodne z § 232 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie tutejszego organu zmiana polegająca na adaptacji istniejącego komina znajdującego się wewnątrz budynku mieszkalnego w jego tylnej ścianie nie spowodowała w żadnym stopniu naruszenia charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego w tym przede wszystkim nie doprowadziła do zwiększenia kubatury ww. budynku mieszkalnego. W opisie technicznym projektu budowlanego stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę nie stwierdzono także niedrożności otworów wentylacyjnych i kominowych. Zatem nie można w tym przypadku uznać, że dokonane przez inwestora odstępstwo wypełnia przesłanki zawarte w art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego. Wobec powyższego niesłusznie organ powiatowy nakazał likwidację istniejącego komina, zaś argumentacja inwestorów w tym zakresie jest zasadna.
Natomiast, zdaniem [...]WINB organ powiatowy właściwie nakazał A. S. i D. S. dokonanie demontażu docieplenia ściany tylnej budynku niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej. Z protokołu Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. wynika, iż ściany zewnętrzne budynku wykonane zostały z gazobetonu o grubości 24 cm docieplone styropianem o grubości 10 cm. ,,Ściana docieplenia pożarowego między garażami nie spełnia wymagań stawianych tym ścianom ". Organ zauważył, że stanowisko to podtrzymuje również pismo Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] października 2010r.
Ponadto w trakcie czynności kontrolnych z dnia [...] maja 2013r., które zostały przeprowadzone na zlecenie [...]WINB w związku z postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...], potwierdzono, że ściana tylna ww. budynku mieszkalnego (usytuowana w granicy z działką sąsiednią), która stanowi ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, została ocieplona warstwą styropianu grubości 10 cm, a zatem narusza przepis § 232 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietna 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie. Nieprawidłowość ta, w związku z niewykonaniem przez inwestora obowiązku nałożonego przez PINB w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] uzasadnia konieczność nałożenia obowiązku dokonania demontażu istniejącego docieplenia tylnej ściany budynku inwestorów, bowiem odbiega od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
Powyższa decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. W. i T. W..
Skarżący podnieśli, że organ nie nakazał likwidacji istniejącego komina spalinowego i wykonania nowego komina spalinowo-wentylacyjnego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę. Nie odniósł się również w żaden sposób do potwierdzonego przez PINB w [...] wykonania nadbudowy tylnej ściany istniejącego garażu na wysokość około 50 cm w odległości około 8cm poza lico tej ściany, co stanowi nie tylko naruszenie warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, ale również narusza granice sąsiedniej działki i stanowi przyczynę awarii budowlanej budynku garażowego na naszej działce.
Skarżący wskazali, że [...]WINB nie wziął pod uwagę faktu, że sporny komin spalinowy znajduje się w granicy działki i jako taki stanowi zagrożenie pożarowe dla działki sąsiedniej. W ocenie skarżących elementem ściany oddzielenia pożarowego nie może być komin spalinowy, albowiem komin taki znajdujący się w ścianie oddzielenia pożarowego stanowi bardzo duże zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego. Iskry lecące z komina spadają na działkę skarżących i budynek garażowy oraz podjazd do garażu znajdujący się bezpośrednio pod kominem. Zarówno w okresie grzewczym, jak i poza nim z komina wypadają iskry, sadze oraz palące się jeszcze resztki śmieci
Ponadto skarżący zauważyli, że w trakcie robót budowlanych wykonano nadbudowę tylnej ściany istniejącego garażu sąsiadów na wysokość około 50 cm w odległości około 8 cm poza lico tej ściany, co doprowadziło do nadwieszenia części ściany nad naszą działkę. Zdaniem skarżących taka nadbudowa nie jest zgodna ani z zatwierdzonym projektem budowlanym, ani z przepisami Prawa Budowlanego i bez jakiejkolwiek dylatacji spowodowało obciążenie konstrukcji garażu częścią ściany i dachu sąsiadów oraz doprowadziło do zarysowania ścian naszego garażu (awaria budowlana).
Skarżący podkreślili, że obydwa budynki (należący do skarżących oraz A. S. i D. S.) zostały pobudowane w tym samym okresie jako budynek garażowy oraz budynek gospodarczy i garażowy, zaś w latach 90-tych została przeprowadzona zmiana sposobu użytkowania budynku na działce sąsiadów: zmieniono przeznaczenie budynku gospodarczego na cele mieszkalne. Z perspektywy skarżacych takie zblokowanie budynków doprowadziło do powstania konfliktu międzysąsiedzkiego.
Skarżący wnieśli o wyegzekwowanie od sąsiadów przestrzegania prawa: tj. warunków pozwolenia na budowę, decyzji Państwowego Nadzoru Budowlanego i budowy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd doszedł bowiem do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w postaci art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy podkreślić, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a jej wydanie było wynikiem przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 (wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę) lub w art. 49b ust. 1 (wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych organ zobowiązany jest podać przyczynę wstrzymania robót oraz ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. Ponadto w postanowieniu organ może nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
W hipotezie art. 50 Prawa budowlanego mieszczą się obiekty niewymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a także roboty budowlane, które wprawdzie wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, jednakże nie mogą zostać uznane za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Będą to roboty budowlane nie będące budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (tj. wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudową, rozbudową, nadbudową obiektu budowlanego), a zatem prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). W zakresie przedmiotowym art. 50 ust. 1 Prawa budowlane mieszczą się także roboty budowlane wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zgodnie z art. 36a Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wykonywanie robót budowlanych z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego oraz innych ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach, bez wcześniejszego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o której mowa w art. 36a Prawa budowlanego wypełnia hipotezę art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego i skutkuje wstrzymaniem robót przez organ nadzoru budowlanego. Należy przy tym podkreślić, że ustawodawca posługuje się hipotezą zarówno istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, jak również prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od przepisów (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego).
Przed upływem dwumiesięcznego terminu zakreślonego w art. 50 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję w której:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...], realizowanych z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń poprzez wygrodzenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich.
Zaznaczenia wymaga, że wprawdzie organ jako powód wstrzymania prowadzenia robót budowlanych podał odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, jednakże w podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] wrzesnia 2010 r. wskazał art 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, który – jak wskazano wyzej – obok istotnego odstąpienia od projektu budowlanego przewiduje także prowadzenie robót w sposób istotnie odbiegający od przepisów.
Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma decyzja PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] wydana po ww. postanowieniu z dnia [...] września 2010 r. nr [...]. Decyzją tą organ, działając na podstawie art 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zobowiązał A. S. do wykonania w określonym terminie robót budowlanych w celu doprowadzenia realizowanej rozbudowy i nadbudowy budynku do stanu zgodnego z prawem, tj: wykonania komina z czterema przewodami wentylacyjnymi w odległości 67 cm od lica ściany tylnej - po uprzedniej likwidacji istniejącego komina; oraz wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego z materiału niepalnego. Decyzją tą organ nałożył zaterm na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta stała się ostateczna i wiązała zarówno inwestorów jak i organy nadzoru budowlanego, które nie mogą dowolnie modyfikować skutków procesowych wynikających wprost z zastosowanego przepisu. Skoro bowiem obowiązkiem inwestora było wykonanie określonych robót budowlanych to zaniechanie wykonania tych robót skutkować mogło wyłącznie zastosowaniem art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku i w przypadku jego niewykonania i wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że PINB w [...] związany był własną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...], a w konsekwencji – w zależności od stwierdzenia wykonania obowiązku przez inwestora – zastosować rozstrzygniećie przewidziane w art. 51 ust. 3 pkt 1 (w przypadku wykonania obowiązku) lub art. 51 ust. 3 pkt 2 (w przypadku niewykonania obowiązku). Organ na tym etapie postępowania nie ma ponadto żadnej możliwości modyfikowania trybu prowadzonego postępowania lub zastosowania innego rozstrzygnięcia, niż wynikające wprost z przepisów prawa w sytuacji, gdy wcześniej wydana decyzja w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stałą się ostateczna.
Jak wskazał sam [...]WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji celem postępowania naprawczego unormowanego w art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie inwestycji realizowanej z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, innych warunków pozwolenia na budowę bądź przepisów do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu decyzja PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] zmierzała do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, zarówno w zakresie instalacji kominowej, jak i ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Nie ulega wątpliwości, że docieplenie ściany tylnej budynku nie spełnia wymogów ochrony przeciwpożarowej. Z protokołu Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. wynika jednoznacznie, że ściany zewnętrzne budynku wykonane zostały z gazobetonu o grubości 24 cm docieplone styropianem o grubości 10 cm. a ,,Ściana docieplenia pożarowego między garażami nie spełnia wymagań stawianych tym ścianom ", co zostało potwierdzone również w piśmie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] października 2010r. W konsekwencji stan taki narusza przepis § 232 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietna 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie.
Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było również doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem istniejącego przewodu kominowego. Inwestorzy, wbrew zatwierdzonej dokumentacji projektowej, zaadoptowali istniejący komin zlokalizowany w ścianie tylnej przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz wykonali nadbudowaną część o wysokości 50 cm w odległości ok. 8 cm poza lico ściany tylnej tego obiektu. W tej sytuacji zaadoptowany przewód komninowy, nie tylko odbiega od zatwierdzonego projektu budowlanego, ale także zlokalizowany jest w bezpośredniej bliskości ściany docieplonej w sposób niezgodny z przepisami przeciwpożarowymi. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać przewody kominowe określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.. Zgodnie z § 142 ust. 1 tego aktu wykonawczego przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Ponadto stosownie do treści § 144 ust. 1 ściany, w których znajdują się przewody kominowe, mogą być obciążone stropami, pod warunkiem spełnienia wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, a także jeżeli nie spowoduje to nieszczelności lub ograniczenia światła przewodów. Trzonów kominowych wydzielonych lub oddylatowanych od konstrukcji budynku nie można obciążać stropami ani też uwzględniać ich w obliczeniach jako części tej konstrukcji (§144 ust. 2 rozporządzenia). Adaptacja istniejącego komina, pomimo iż projekt budowlany przewidywał wykonanie innej instalacji kominowej, doprowadziła do stanu wywołującego wątpliwość w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa. Ryzyko wykonania prac niezgodnie z zatwierdzonym projektem, który został opracowany i sprawdzony przez osoby dysponujące odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, a następnie zatwierdzony przez organ administracji architektoniczno-budowlanej obciąża inwestora.
Tymczasem nie ulega wątpliwości, że inwestor nie wykonał obowiązków określonych w decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] i tym samym nie doprowadził inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji dokonał wyboru o braku legalizacji wykonanych robót budowlanych odbiegających od zatwierdzonego projektu budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych. Dla takich sytuacji ustawodawca przewidział konieczność zastosowania art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem PINB w [...] w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] zobowiązał A. S. i D.S. do wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego obejmującej likwidację istniejącego komina i dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Decyzja ta jest oczywistym następstwem niewykonania nałożonych obowiązków, które to następstwo jest przewidziane ex lege w art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Dlatego jako nieprawidłową należy uznać zaskarżoną decyzję [...]WINB z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] uchylającą w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nakładającą na A. S. i D. S. wyłącznie obowiązek dokonania demontażu istniejącego docieplenia niespełniającego wymogów ochrony przeciwpożarowej. Rozstrzygnięcie to należy uznać za pozostające w sprzeczności zarówno z treścią art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jak i wiążącą decyzją PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...]. Ponadto zaskarżona decyzja ta nie prowadzi do stanu zgodnego z prawem, gdyż ma charakter częściowy i nie rozstrzyga o całości robót wykonanych niezgodnie z projektem budowlanym i przepisami Prawa budowlanego.
W świetle akt sprawy nie ulega także wąptliwości, że treść zaskarżonego rozstrzygniecia [...]WINB nie wynika – jak sugeruje organ - ze związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 1305/12, którym stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] marca 2012r. [...]WINB nr [...]. W wyroku tym bowiem Sąd nakazał wydanie decyzji w sposób zgodny z katalogiem rozstrzygnięć określonych w art. 138 kpa, nie przesądzając wszakże w żaden sposób o jego merytorycznej treści.
W ocenie Sądu [...]WINB w niniejszej sprawie powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 1 kpa i utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję nie modyfikując na tym etapie postępowania skutków procesowych niewykonania obowiązków wynikających z treści decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...]. Należy przy tym zauważyć, że wykonanie robót wynikających z decyzji PINB w [...] z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] wywoła stan, w którym konieczne będzie podjęcie dalszych czynności nadzorczych w celu doprowadzenia stanu technicznego budynku mieszkalnego z częścią garażową, zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa, w tym przy wykorzystaniu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W ostatecznym rezultacie doprowadzi zatem do stanu zgodnego z prawem.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 152 w zw. z art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 przedmiotowej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło