VII SA/Wa 177/10

WyrokWSA w Warszawie2010-04-07

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę, podczas gdy organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i stwierdził, że nowy dowód nie wpłynął na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie, została wydana z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy błędnie ustalił, że dowód i okoliczności wskazane jako przesłanka wznowienia postępowania były znane organowi wydającemu decyzję ostateczną, podczas gdy ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowieniowego, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie o wystąpieniu podstaw wznowienia postępowania w decyzji o odmowie wznowienia postępowania stanowi naruszenie przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uznając mapę z 1984 r. za nowy dowód, jednak stwierdził, że nie wpłynął on na wynik sprawy i odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (organ odwoławczy) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że strona znała mapę już w 1998 r. i uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. J. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2009r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016, z późn. zm.), po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie obiektu murowanego o wym. 5,0 x 2,70 m dobudowanego do istniejącej stodoły położonej na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1998 r., znak: [...] nakazującej J. J. dokonanie rozbiórki obiektu murowanego o wym. 5,0 x 2,70 m dobudowanego do istniejącej stodoły położonej na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] – odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody [...] wyżej opisanej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że mapa złożona z wnioskiem o wznowienie postępowania – stanowi nie znany organowi dowód zgodnie z przesłanką wznowieniową opisana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ale przeprowadzenie tego dowodu nie wniesie nic nowego do sprawy. Nie było zatem podstaw do uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 i należało orzec na zasadzie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J.J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie pismem z dnia 18 czerwca 2004r. złożono wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1998 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu murowanego o wym. 5,0 x 2,70 m dobudowanego do istniejącej stodoły położonej na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Jako podstawę wniosku przywołano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi że wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie znane organowi wydającemu decyzję, a istotne dla sprawy i istniejące w dniu wydania decyzji. Jako nową okoliczność wnioskodawca przedstawił kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzoną w 1984r. Następnie w dniu 23 sierpnia 2004r., do protokołu z przyjęcia skargi w [...] Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, na wezwanie organu wojewódzkiego, Skarżący wyjaśnił, że ww. dowód "znalazł ok. jednego tygodnia przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, tj. od daty 18 czerwca 2004r." Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w aktach Urzędu Miasta [...], dotyczących przedmiotowej sprawy znajduje się oryginał tej samej mapy i notatka służbowa z dnia 25 maja 1998r., z której wynika, że w tym dniu J. J. zapoznał się z całością akt sprawy. J. J. wiedział zatem o tej mapie, tj. o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, już w powyższym dniu 25 maja1998r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożył pismem z dnia 18 czerwca 2004r. Zdaniem organu skoro strona skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie – art. 148 § 1 k.p.a. należało odmówić wznowienia postępowania, zatem nieprawidłowo wznowione umorzyć. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009r. złożył J. J. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżący o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w dniu 25 maja 1998 r. oraz naruszenie art. 7, 8, oraz 9 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że podczas przeglądania akt w dniu 25 maja 1998 r. nie mógł zapoznać się ze znajdującą się w nich mapą sytuacyjno -wysokościową w taki sposób, aby dostrzec jej znaczenie dla postępowania. Wskazał, że "gdyby tak było to jeszcze w tamtym postępowaniu skarżący powołałby się na fakt, iż po przeprowadzonych, pracach obrys budynku mieści się w zarysie przedstawionym na mapie". Zdaniem skarżącego okoliczność ta ma znaczenie prawne, gdyż powodowałaby zmianę podstawy prawnej i faktycznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1998 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu - jako ta, która zapadła z naruszeniem prawa - choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Należy podnieść że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Zaskarżoną decyzja organ II instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowania organu pierwszej instancji. Organ uchylił zatem decyzję, którą po wznowieniu postępowania postanowieniem - odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie nakazu rozbiórki. Postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie, toczyło się wobec wniosku opartego na przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Przepis ten stanowi, że wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie znane organowi wydającemu decyzję a istotne dla sprawy i istniejące w dniu wydania decyzji. Wskazaną we wniosku o wznowienie postępowania mapę, organ pierwszej instancji potraktował jako nowe okoliczności stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania po myśli ww. przepisu. Postanowieniem z dnia [...] września 2004r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wznowił postępowanie w sprawie kwestionowanej decyzji ostatecznej. Następnie po wznowieniu postępowania dokonał oceny okoliczności sprawy przez pryzmat nowego dowodu i stwierdził, że przeprowadzenie tego dowodu nie ma wpływu na wynik sprawy. Organ drugiej instancji orzekając jak w zaskarżonej decyzji wskazał, że mapa znana była organowi wydającemu decyzję ostateczną, zaś wnioskujący o wznowienie postępowania znał już w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W ocenie Sądu powyższe wskazania nie uzasadniały rozstrzygnięcia jak w zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie na okoliczność dochowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, odebrał na tę okoliczność oświadczenie wnioskodawcy , ustalenia organ II instancji nie wydają się wystarczające do zakwestionowania zasadności wznowienia postępowania w niniejszej sprawie w ramach swobodnego uznania organu pierwszej instancji. Zgodnie z przepisem art. 148 § 1 podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazać należy, że wznowienie postępowania – art. 145§1 pkt 5 k.p.a. powinno nastąpić nie tylko z uwagi na ujawnienie nowych dowodów, ale także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który ją wydał. I tak np. zastosowanie nowej metody badania, umożliwiającej ustalenia lub ścisłe ustalenie okoliczności, których nie można było ustalić może prowadzić do wykrycia nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy dodatkowo wskazać należy, że ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowieniowego, o czym stanowi expressis verbis przepis art. 149 § 2 k.p.a. Ustalenia, czy występują podstawy wznowienia postępowania wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. może nastąpić w fazie postępowania rozpoznawczego . Rozstrzygnięcie o wystąpieniu podstaw wznowienia postępowania w decyzji o odmowie wznowienia postępowania jest naruszeniem art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w myśl których dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego w razie, gdy organ nie ustali wystąpienia podstaw wyliczonych w art. 145 k.p.a. wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. W ocenie Sądu organ II instancji ustalając, że dowód i okoliczności wskazane jako przesłanka wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. znane były organowi wydającemu decyzję ostateczną w niniejszej sprawie - miał podstawy do utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji choć z innym uzasadnieniem. Mając na uwadze powyższą argumentację - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło