VII SA/Wa 1770/06
WyrokWSA w Warszawie2007-06-04
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów technicznych dotyczących budynków gospodarczych, bez jednoczesnego wykazania zagrożenia dla ludzi, mienia lub pogorszenia warunków użytkowych/zdrowotnych dla otoczenia, stanowi wystarczającą podstawę do nakazania rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo naruszenie przepisów technicznych, w tym § 13 ust. 1 rozporządzenia z 1980 r., nie jest wystarczającą podstawą do nakazania rozbiórki budynku gospodarczego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Konieczne jest dodatkowe wykazanie, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto, organ nie wykazał w sposób wyczerpujący stanu technicznego obiektu i nie rozważył możliwości jego legalizacji poprzez wprowadzenie zmian.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego, uznając, że został wybudowany bez pozwolenia i nie spełnia wymogów technicznych. Skarżąca B. C. wniosła odwołanie, podnosząc, że decyzja została wydana bez jej udziału i że budynek jest w dobrym stanie technicznym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że budynek nie spełnia wymogów technicznych i że obowiązek rozbiórki dotyczy obu współwłaścicieli. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. C. kwotę 740 zł. (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. na wniosek D. S. wszczął postępowanie w ramach nadzoru budowlanego między innymi w sprawie budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej o nieregularnym kształcie w rzucie prostokątnym o wymiarach [...] m na posesji położonej przy ul. [...] w W., będącej współwłasnością D. S. oraz B. C.
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez przedstawicieli nadzoru budowlanego w dniu [...] grudnia 2004r. ustalono, że na posesji przy ul. [...] w W. wybudowano budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej w latach 80-tych bez projektu budowlanego i bez decyzji o pozwoleniu na budowę niezgodnie z obowiązującymi wówczas warunkami technicznymi. W trakcie oględzin stwierdzono, że przedmiotowy budynek znajduje się w złym stanie technicznym i grozi zawaleniem.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane ( Dz. U. nr 98, poz. 229 ze zm.) nakazał B. C. i D. S. rozbiórkę budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej o nieregularnym kształcie w rzucie prostokątnym o wym. [...] m na posesji przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał, przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać (Dz. U nr 17 z 1980r, poz. 62 ze zm.), który dopuszczał usytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych jeżeli nie utrudniał prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jeśli było to zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W podjętej decyzji organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, bowiem wykonanie ścian z materiałów niepalnych doprowadziłoby z konieczności do rozbiórki obiektu.
Odwołanie od tej decyzji wniosła D. S. nie godząc się z nałożeniem na nią obowiązku rozbiórki spornego obiektu. Odwołująca domagała się zmiany decyzji w tym zakresie i skierowania nakazu rozbiórki wyłącznie w stosunku do B. C.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła również B. C. podnosząc, że podjęta decyzja rażąco narusza jej prawa wydana został bowiem bez jej udziału w całym postępowaniu administracyjnym. Zdaniem odwołującej się stan techniczny spornego obiektu nie grozi zawaleniem.
Po rozpatrzeniu tych odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał, że stan faktyczny związany z przedmiotowym budynkiem wypełnia normę przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., gdyż sporny obiekt nie spełnia wymogów określonych w § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r nr 17, poz. 62 ze zm.).
Dodatkowo organ wyjaśnił, że obowiązek wynikający z zaskarżonej decyzji został nałożony na obie skarżące z uwagi na fakt, że są one współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości i obowiązek ten dotyka ich praw i obowiązków w takim samym stopniu.
Skargę do Sądu na powyższą decyzję wniosła B. C. wnosząc o jej uchylenie.
Skarżąca podniosła, że wydana decyzja jest dla niej krzywdząca, narusza prawo i jej interes prawny. Podtrzymała w skardze argumenty powoływane w odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji nr [...]. Podkreśliła, że sporny budynek istnieje od 30 lat, jest w dobrym stanie technicznym i nie zagraża osobom postronnym tak w aspekcie usytuowania jak i przeznaczenia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa-art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa.
Przepis art. 7 kpa nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przede wszystkim organ przeprowadził oględziny w sposób pobieżny i nie ustalił istotnych kwestii, przy czym należy zauważyć, że zgłaszająca wniosek do organów nadzoru budowlanego podnosiła budowę nowych komórek.
Dla prawidłowego orzekania w sprawie, organy powinny ustalić datę wybudowania obiektów, ale nie tylko w oparciu o oświadczenie jednej ze współwłaścicielek , zainteresowanej rozbiórką . W istocie nie jest bowiem pewne czy komórki powstały całkowicie nielegalnie , oraz czy stan prawny obowiązujący w dacie ich powstawania zobowiązywał inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę tego typu obiektów.
Nadto wątpliwości budzi podstawowa przesłanka w oparciu o którą organ nadzoru orzekał rozbiórkę to jest okoliczność, że sporny obiekt nie spełnia wymogów określonych w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r nr 17, poz. 62 ze zm. ). Organ uznał, że wystarczy to do wypełnia dyspozycji przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Tymczasem odmowa legalizacji obiektu wybudowanego w czasie obowiązywania ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, nastąpić może jedynie w sytuacji gdy obiekt ten
znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nieprzeznaczony jest pod zabudowę lub innego rodzaju zabudowę lub gdy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W okolicznościach sprawy nie można przyjąć, że organ poprawnie ustalił, iż przedmiotowa komórka, powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sam fakt naruszenia przepisów technicznych nie jest wystarczającą podstawą do nakazania rozbiórki obiektu, jeśli nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Nie można wykluczyć, iż możliwe jest nakazanie takich zmian i przeróbek , które spowodują uzyskanie przez przedmiotową komórkę norm odporności ogniowej zgodnej z przepisami. Organ poprzestał na stwierdzeniu , że nie zachodzą przesłanki do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami bowiem wykonanie ścian z materiałów niepalnych doprowadziłoby z konieczności do rozbiórki obiektu. Tymczasem rozważania te należałoby odnieść do odległości od obiektów na działkach sąsiednich i obowiązujących norm prawnych, a takich organ nie przeprowadził. Poza tym z materiału dowodowego nie wynika aby właściciele sąsiednich nieruchomości kwestionowali prawidłowość usytuowania komórek i ewentualne zagrożenie z tego wynikające.
W kontekście tych uwag należy wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 października 2004 r. w sprawie o sygn. SA/Rz 753/03 ( opubl. ONSAiWSA 2005/4/84) gdzie stwierdzono: "w razie dopuszczenia się samowoli budowlanej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie jest wystarczające wykazanie, że obiekt został usytuowany z
s.
naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), ale konieczne jest także wykazanie, iż naruszenie tych warunków powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub
mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia."
Nadto powoływanie się przez organ na zły stan techniczny obiektów, kwestionowany zresztą przez skarżącą i nie znajdujący oparcia w materiałach fotograficznych dołączonych do sprawy nie miało żadnego znaczenia przy orzekaniu rozbiórki w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane. Podstawą do orzeczenia rozbiórki obiektu z powodu jego złego stanu technicznego jest przepis art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jednak do nakazania takiej rozbiórki muszą zostać spełnione inne warunki i a ustalenia organu muszą zmierzać w zupełnie innym kierunku.
W tym stanie rzeczy skoro postępowanie wymaga powtórzenia, dokonania dokładniejszych - wyżej wskazanych ustaleń faktycznych i ich ponownej oceny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło