VII SA/Wa 1770/12

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 1770/12 ze skargi B. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: przyznać B. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek B. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż B. J. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z renty męża i zasiłku pielęgnacyjnego wnioskodawczyni w łącznej wysokości 1256,06 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. 100 m2, nie posiada oszczędności. Zaznaczyła, że musi opiekować się chorym mężem. Z uwagi na okoliczność iż dane zawarte w formularzu PPF okazały się niewystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 31 stycznia br. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) zobowiązano B. J. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: - podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (opłaty stałe związane z utrzymaniem domu oraz rodziny, wydatki na żywność, leki, inne), - nadesłanie kopii potwierdzeń ostatnich otrzymanych dochodów (renta, zasiłek) - podanie czy wnioskodawczyni korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - podanie czy wnioskodawczyni korzysta z pomocy rodziny, a jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega, - nadesłanie kopii wyciągu bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi na ww. zarządzenie wnioskodawczyni wskazała, że wydatki stałe na dwie osoby kształtują się na poziomie żywność 800 zł., leki 120 zł., paliwo 200 zł., gaz do kuchni 50 zł., woda 40 zł., telefon 40 zł., światło 200 zł., chemia 150 zł., ubrania 150 zł. Dodała, że jest właścicielką samochodu osobowego VW Golf 1,6 z 1997 r., nie korzysta z opieki społecznej, zasiłek przyznany jest do 30 czerwca 2013 r. do wniosku dołączyła fakturę za energię elektryczną i wyciąg z rachunku bankowego za trzy miesiące, z którego wynika, ze na dzień 31 stycznia 2013 r. wnioskodawczyni dysponowała kwotą 448,31 zł. W dniu 20 lutego 2013 r. wydano kolejne zarządzenie, na mocy którego zobowiązano wnioskodawczynię na podstawie art. 255 p.p.s.a. do - wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy uzyskiwanymi dochodami - 1256,06 zł., a wydatkami wskazanymi na kwotę 1750 zł., a w szczególności do wyjaśnienia w jaki sposób (z jakich środków) wnioskodawczyni pokrywa koszty bieżącego utrzymania, które są znacznie wyższe od wskazanych dochodów. W odpowiedzi na ww. zarządzenie wnioskodawczyni wskazała, że jej wydatki nie zawsze są równe, latem są mniejsze na energię i żywność. Czasem wnioskodawczyni stołuje się u ojca, którym się opiekuje, ma też z reguły mniejsze wydatki na telefon, ostatnio zapłaciła 40 zł, podczas gdy z reguły płaci p około 20 zł., czasami pożycza pieniądze do końca miesiąca, niektóre rachunki płaci ojciec. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową B. J. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych wydatków. Jest osobą utrzymującą się z renty męża i zasiłku pielęgnacyjnego. Czasami jest zmuszona pożyczać pieniądze na pilne potrzeby. W tej sytuacji uznano, że stronę nie stać na samodzielne poniesienie kosztów sądowych i opłacenie zawodowego pełnomocnika. Okoliczności te świadczą, że wniosek strony jest zasadny. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.