VII SA/Wa 1773/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-19
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Joanna Gierak-Podsiadły, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu, podczas gdy wnioskodawca powołał się na nowe dowody, a nie nową okoliczność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji błędnie zidentyfikowały podstawę wniosku o wznowienie postępowania. Wnioskodawczyni przedstawiła nowe dowody, a nie nową okoliczność, co jest dopuszczalne w ramach przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z tym, organ pierwszej instancji powinien ponownie ocenić formalne warunki wznowienia postępowania, uwzględniając datę ujawnienia nowych dowodów jako początek biegu terminu do złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca M.T. wniosła o wznowienie postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, twierdząc, że organy oparły się na błędnych ustaleniach co do daty budowy (1997 r. zamiast 1994 r.) i przedstawiła nowe dowody (rachunki, mapa). Organy obu instancji odmówiły wznowienia, uznając wniosek za złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, liczonego od daty doręczenia decyzji ostatecznej lub od daty wniesienia odwołania, w którym podnoszono tę kwestię. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. T. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej GINB, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...], którą odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...], o nakazie M. T. rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 5,85x,90 m, wybudowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S..
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 840/06 (prawomocnym od dnia 10 października 2006 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...]. W dniu 20 lutego 2007 r. M. T.wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki ww. budynku, podnosząc, że organy administracyjne oparły się na błędnych ustaleniach, iż budynek ten powstał w 1997 r. Inwestroka przedstawiła nowe dowody, tj. rachunki i mapę, które w jej ocenie nie były znane organom, a świadczyły o wybudowaniu przedmiotowego budynku w 1994 roku. Ponadto wskazała, że w trakcie zwykłego postępowania w odwołaniu podnosiła, iż w 1997 roku zrealizowała jedynie elewację zewnętrzną budynku. Reszta budynku została zrealizowana w 1994 r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że ww. wniosek oparty jest na przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie organu z wniosku wynika, że M. T. omyłkowo podała do protokołu kontroli (z dnia 22 lipca 2005 r.) rok 1997, jako datę budowy. Powołując się na treść art. 148 § 1 k.p.a., organ I instancji przyjął, że o dacie wybudowania przedmiotowego obiektu wnioskodawczyni - jako uczestnik postępowania - wiedziała w dniu 22 lipca 2005 r., a w tej dacie nie zapadło jeszcze żadne rozstrzygnięcie w sprawie. Kwestia wcześniejszej daty wybudowania obiektu podnoszona była również w odwołaniu od decyzji rozbiórkowej. Okoliczność ta nie może być uznawana za nieznaną organom w dniu wydania decyzji, co oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania M. T. złożyła z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a., co stanowi przeszkodę uniemożliwiającą formalne wznowienie postępowania i rozpatrzenie wniosku pod względem merytorycznym.
W dniu 27 lipca 2007 r. M. T. złożyła odwołanie od ww. decyzji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 402/10, GINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], przywrócił termin do wniesienia odwołania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], GINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na okoliczność zrealizowania budynku w 1994 r., a nie - jak ustaliły organy nadzoru budowlanego - w 1997 r., skarżąca podniosła już w odwołaniu z dnia 16 grudnia 2005 r. od decyzji rozbiórkowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.. W jego ocenie o rzekomo błędnym ustaleniu daty realizacji spornej inwestycji skarżąca wiedziała co najmniej od dnia 16 grudnia 2005 r., tj. od daty wniesienia odwołania. Ponadto decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy decyzji rozbiórkowej organu I instancji została doręczona M. T. w dniu 3 marca 2006 r. W ocenie organu II instancji, M. T. wniosek o wznowienie postępowania oparła o tę samą okoliczność, na którą wskazywała w ww. odwołaniu, tj. na błędne ustalenia organu nadzoru budowlanego, że sporny obiekt budowlany został wzniesiony w 1997 r., podczas gdy rzeczywista data jego budowy to rok 1994. A zatem w jego ocenie, mając na względzie treść art. 148 § 1 k.p.a., wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu, ponieważ miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należałoby liczyć od dnia doręczenia skarżącej tej decyzji (Nr [...]). W związku z ww. ustaleniami, organ II instancji wskazał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął M. T. w dniu 2 kwietnia 2006 r., a przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 14 lutego 2007 r. Oznacza to, że wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Odnosząc się natomiast do podniesionych w odwołaniu M. T. zarzutów i kwestii stwierdził, że nie mają one wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. T., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji GINB oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej, jak również jej pełnomocnikowi, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, przy założeniu iż pełnomocnictwo dołączone do skargi na postanowienie GINB z dnia 21 lipca 2008 r. obejmowało również prawo do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu administracyjnym w sprawie wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca nie odpowiadają prawu, jednakże z innych przyczyn niż zostało to wskazane w skardze. Naruszono bowiem art. 149 § 3, 148 § 1 k.p.a. wadliwie wskazując też jako podstawę wznowienia postępowania nowe okoliczności sprawy, gdy tymczasem we wniosku jako podstawę wznowienia wskazano nowe dowody nieznane organowi w czasie orzekania.
Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymaganiom formalnym. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji.
Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź niezachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. bez wnikania w materię sprawy na tym etapie postępowania.
W sprawie kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki podstawą odmowy wznowienia postępowania było niedochowanie przez wnioskodawczynię terminu do wniesienia podania o wznowienia postępowania określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Organy administracji doszły bowiem do wniosku, iż w podaniu tym wskazano jako nową okoliczność to, że samowolnej budowy budynku gospodarczego dokonano w roku 1994, a nie, jak przyjęto to w decyzji kończącej postępowanie zwykłe, w 1997 r. Kwestia ta zaś była już przedmiotem ocen organów w postępowaniu zwykłym, podnoszono ją też w odwołaniu od decyzji wydanej w tym postępowaniu, a zatem termin do złożenia wniosku upływał, zdaniem organów, najpóźniej w miesiąc po otrzymaniu przez wnioskodawczynię decyzji ostatecznej kończącej postępowanie zwykłe.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego, organy obu instancji błędnie zidentyfikowały przyczynę podaną we wniosku o wznowienie postępowania. Wnioskodawczyni przedstawiła bowiem jako przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie nową okoliczność, a nowe dowody (kserokopie rachunków za robociznę i materiały), które nie były znane organom orzekającym w postępowaniu zwykłym.
Przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może zaś dotyczyć zarówno nowych okoliczności, jak i nowych dowodów. Jeżeli wnioskodawca powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawia dokumenty dotyczące przedmiotu rozstrzygniętej sprawy, jako dowody istniejące w chwili orzekania, lecz nieznane organowi, które mogą wpłynąć na ocenę zaszłych zdarzeń, należy ocenić je w postępowaniu wznowionym.
Wobec powyższego organ I instancji ponownie dokona oceny formalnych warunków wznowienia postępowania przez ustalenie dochowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., przyjmując jako początek biegu terminu datę ujawnienia dowodów przedłożonych następnie przez skarżącą. W razie braku przeszkód formalnych, organ wznowi i przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i podstaw prawnych obowiązujących w dacie podejmowania decyzji kończącej postępowanie
wznowione, szczególnie, że z protokołu będącego podstawą uznania, że budynek powstał w 1997 r. wynikać też może, że w istocie powstał on wcześniej, a zakończony został - jak twierdzi skarżąca - przez wykonanie elewacji w 1997 r. Kwestia ta może zostać jednakże dopiero przeanalizowana i oceniona przez organy dopiero po przeprowadzeniu postępowania merytorycznie rozstrzygającego sprawę.
Mając wskazane wyżej okoliczności na uwadze, rozważanie kwestii podnoszonych w skardze, nie okazało się uzasadnione i niezbędne, pozostają one bowiem bez wpływu na rozstrzygnięcie Sądu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło