VII SA/Wa 1774/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-04
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomieszczenie z oknem, które ma być wykorzystywane jako garderoba i pomieszczenie magazynowe, jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co ma wpływ na dopuszczalną odległość zbiornika na nieczystości ciekłe od okna?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił, czy pomieszczenie z oknem, które skarżący zamierzają wykorzystywać jako garderobę i magazyn, jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi. W konsekwencji organ niezasadnie uznał, że naruszone zostały przepisy dotyczące odległości zbiornika na nieczystości ciekłe od okna, co stanowiło podstawę do wniesienia sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania budynku. Organ nie zbadał wystarczająco tej kwestii, naruszając zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący zawiadomili o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania, wskazując na niekompletność wniosku oraz naruszenie przepisów dotyczących odległości zbiornika od okna w sypialni. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB, uznając zmianę usytuowania zbiornika za istotne odstąpienie od projektu budowlanego. Skarżący wnieśli skargę, argumentując, że pomieszczenie z oknem nie jest już przeznaczone na pobyt ludzi, a jedynie na garderobę i magazyn, co wyłącza zastosowanie normy odległościowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi I. B. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz I. B. i A. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm dalej jako p.b.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania I.B. oraz A. B. (dalej jako "skarżący", "strona", "inwestorzy") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] wnoszącej sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako "PINB) wpłynęło zawiadomienie A. B. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...], zrealizowanego na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i szczelnego osadnika ścieków. Do wniosku dołączono wymagane dokumenty, w tym inwentaryzację powykonawczą budynku.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], po przeanalizowaniu "zawiadomienia o zakończeniu budowy", PINB, powołując się na art. 54 p.b., wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania wskazanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem ma nieczystości ciekłe.
Organ I instancji wskazał, że z projektu zagospodarowania działki stanowiącego integralną część projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę wynika, że budynek został zaprojektowany w odległości 5 m od zbiornika na nieczystości ciekłe. W wyniku sprawdzenia przedłożonych przez A. B. do wniosku zatytułowanego "Zawiadomienie o zakończeniu budowy" dokumentów, PINB stwierdził, że są one niekompletne.
Dlatego pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. PINB wezwał A. B. do uzupełnienia wniosku. Braki należało uzupełnić w terminie do 15 kwietnia 2019 r. Do dnia wydania decyzji A. B. nie uzupełnił wniosku i nie przedłożył brakujących dokumentów. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że wniosek zatytułowany "zawiadomienie o zakończeniu budowy" jest niekompletny.
Dodatkowo z analizy przedłożonych dokumentów a konkretnie z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany jest w odległości mniejszej niż 5 m od znajdującego się na działce zbiornika na nieczystości ciekłe. W ścianie wschodniej budynku w poziomie parteru znajduje się wedługg projektu budowlanego pomieszczenie sypialni, w którym znajduje się otwór okienny.
W myśl § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości, o których mowa w ust. 1, powinny wynosić co najmniej 5 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Powyższe potwierdza naruszenie § 36 ust. 2 omawianego rozporządzenia w kwestii usytuowania budynku mieszkalnego względem zbiornika na nieczystości ciekłe
PINB wskazał, że w oparciu o powyższe t.j. niekompletność wniosku "zawiadomienie o zakończeniu budowy" i naruszenie § 36 ust. 2 wyżej cytowanego rozporządzenia. w kwestii usytuowania budynku mieszkalnego względem zbiornika na nieczystości ciekłe, był zobligowany do wniesienia sprzeciwu w odniesieniu do złożonego przez A. B. zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2019 r. A. B. i I. B. (dalej jako "skarżący") złożyli odwołanie od powyższej decyzji.
Podnieśli, że pismem wzywającym do uzupełnienia dokumentacji z dnia 9 kwietnia 2019 r. - dostarczonym im 11 kwietnia 2019 r. - wyznaczono datę 15 kwietnia, jako ostateczną na jej uzupełnienie tj. dwa dni robocze. W tak krótkim czasie nie mieli realnej możliwości jej uzupełnienia. Do dnia 29 kwietnia 2019r. zgromadzili brakujące dokumenty i dołączają je do niniejszego odwołania.
Natomiast odnosząc się do usytuowania budynku i jego ściany z oknem w odległości mniejszej niż 5 m od zbiornika na nieczystości ciekłe oświadczyli, że w stosunku do projektu domu z 2005 r. nastąpiła zmiana przeznaczenia pomieszczenia, którego okno usytuowana jest w ścianie wschodniej budynku. W chwili obecnej pomieszczenie to nie jest zaplanowane na pobyt ludzi t będzie wykorzystywane jedynie, jako garderoba i pomieszczenie magazynowe. Ponadto, we wsi [...], gdzie położony jest budynek, realizowana jest aktualnie inwestycja rozbudowy sieci kanalizacyjnej. Zgodnie z informacjami uzyskanymi w gminie w drugiej połowie bieżącego roku będzie możliwe przyłączenie budynku do sieci kanalizacyjnej i zbiornik na nieczystości ciekłe zostanie zasypany.
W następstwie rozpoznania odwołania skarżących, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...]WINB"), decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB.
Organ odwoławczy wskazał, że PINB prawidłowo wezwał pismem z dnia 9 kwietnia .2019 r. inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie brakującej dokumentacji, wymaganej przepisami ustawy Prawo budowlane. Organ zgodził się ze skarżącymi, że wskazany przez organ powiatowy w wezwaniu termin do przedłożenia brakującej dokumentacji (do dnia 15 kwietnia 2019 r.) w sytuacji doręczenia na prawidłowy adres inwestorowi wezwania w dniu 11 kwietnia 2019 r. doprowadził do tego, że inwestorom pozostały dwa dni kalendarzowe (powszednie) do wywiązania się z nałożonego obowiązku, to jednak - w ocenie [...]WINB - kwestia ta pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem skarżący wraz z odwołaniem przedłożyli brakujące dokumenty, o których była mowa w ww. wezwaniu PINB.
[...]WINB ponownie wskazał, że zbiornik na nieczystości ciekłe został usytuowany od ściany budynku z otworem okiennym w odległości mniejszej niż 5,00 m, co jest niezgodne z założeniami projektu zagospodarowania działki nr ewid. [...] (wchodzącego w skład projektu budowlano-architektonicznego z września 2005 r.) oraz z przepisem § 36 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ze znajdującego się w projekcie architektoniczno-budowlanym rzutu parteru ww. budynku (przedstawionego na rysunku nr 3) wynika, że w pomieszczeniu z oknem od strony wschodniej budynku przewidziano sypialnię. Deklaracja strony skarżącej, że pomieszczenie to będzie wykorzystywane jako garderoba i magazyn jest niewystarczająca, albowiem w pomieszczeniu tym nadal pozostanie otwór okienny.
[...]WINB stwierdził, że dokonane w ramach postępowania odwoławczego obliczenia robocze (potwierdziły, że wymagana przepisami 5,00 m odległość zrealizowanego na terenie działki nr ewid. [...] zbiornika na nieczystości ciekłe od pomieszczenia z oknem przeznaczonego pobyt ludzi nie została zachowana. Powyższa zmiana nie została ujawniona przez inwestorów w dokumentacji załączonej do zawiadomienia o zakończenia budowy z dnia 8 kwietnia 2019 r.
Powyższą zmianę - w ocenie [...]WINB - należy zakwalifikować jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5a pkt 4 p.b., bowiem narusza przepisy techniczno-budowlanych (w zakresie bezwzględnie obowiązujących norm odległościowych).
Skargę na tę decyzję wywiedli A. B. i I. B.
Podnieśli, że przepis § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie dotyczy każdego okna, ale wyraźnie mówi o pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Tymczasem garderoba i pomieszczenie magazynowe spełnia kryteria pomieszczenia nieprzeznaczonego na pobyt ludzi , bowiem zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń, w których: łączny czas przebywania łych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy.
Skarżący wskazali, że w pomieszczeniu o którym mowa będą jedynie szafy i komody przeznaczone do przechowywania odzieży. Pobyt w nim będzie się ograniczał do wzięcia lub odłożenia odzieży i do czynności porządkowych, zatem wyczerpuje ono powyższą definicję. Pomieszczenia, które w orzecznictwie sądów nie są uważane za przeznaczone na pobyt ludzi to np.: suszarnia, łazienka, klatka schodowa, korytarz, spiżarnia.
Zdaniem skarżących w świetle powyższego nie można przyjąć ponad wszelką wątpliwość, że garderoba jest pomieszczeniem, w którym spędza się codziennie więcej, niż 2 godziny. Skarżący wskazali, że argument, iż garderoba nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi podnosili już w odwołaniu od decyzji PINB, jednak [...]WINB się do niego nie odniósł. Organ odwoławczy problematyczne uznał samo istnienie okna, ignorując przeznaczenie pomieszczenia, do którego okno należy, co jest sprzeczne z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, które w sposób nie pozostawiający wątpliwości wiąże wymaganą odległość od zbiornika na nieczystości ciekłe z przeznaczeniem pomieszczenia.
Skarżący przyznali, że zbiornik na nieczystości ciekłe został umiejscowiony w odległości nieznacznie mniejszej, niż 5 m (wg. naszych pomiarów: 4,57 m) od okna w ścianie wschodniej budynku, inaczej, niż zaplanowano to w projekcie architektoniczno- budowlanym. Jednak wobec zmiany przeznaczenia pomieszczenia, obecnie nieprzeznaczonego na pobyt ludzi, którego okno wychodzi na wschód, nie jest to zmiana naruszająca przepisy prawa budowlanego, zatem znów nie wyczerpuje znamion zmiany istotnej, a przywoływany przez [...]WINB art. 36a ust.5 pkt 4 ustawy Prawo budowlane nie ma tu zastosowania.
Skarżący wskazali, że załączają do skargi kopie rysunków, wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego wraz z naniesionymi przez projektanta zmianami nieistotnymi (zmiana w zakresie zagospodarowania terenu naniesiona została na kopii inwentaryzacji powykonawczej, jako najbardziej aktualnej).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga należało uwzględnić, bowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] wnoszącą sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, znajdujących się na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 54 p.b. Zgodnie z jego treścią do użytkowania obiektu budowlanego, na wzniesienie którego konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeśli organ ten w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia nie wyda w drodze decyzji sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zawiadomienie o zakończeniu budowy uruchamia postępowanie administracyjne w sprawie przystąpienia do użytkowania.
W cytowanym wyżej przepisie ustawodawca nie przewidział przesłanek wydania przez organ administracji sprzeciwu do zgłoszenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, jednak w orzecznictwie sądów oraz w doktrynie prawa administracyjnego wskazuję się, że podstawy do wniesienia sprzeciwu można ustalić m.in. w oparciu o art. 57 i art. 55 p.b.
Zgodnie z art. 57 ust. 2 zd. 1 p.b w razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis.
Z powyższego przepisu należy zatem wywnioskować, że zmiany nieistotne nie stanowią podstawy do wniesienia sprzeciwu. A zatem, organy nadzoru budowlanego badając zgodność wykonanych robót z projektem budowlanym dokonują tego w zakresie wynikającym z art. 36a p.b., czyli pomijają nieistotne odstąpienia od projektu budowlanego, chyba, że dotyczą one zakresu prac opisanych w ust 5 przedmiotowego przepisu.
Na podstawie powyższych przepisów wskazać należy, że organ może wnieść sprzeciw m.in. wtedy, gdy zgłaszający: w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę; lub też stosując tryb zgłoszenia, nieadekwatny w takiej sytuacji zamierza przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Pierwsza podstawa wydania sprzeciwu ma charakter merytoryczny i poprzedzona jest zbadaniem istoty sprawy, czyli zgodności wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym.
W niniejszej sprawie organy obu instancji jako podstawę do wniesienia sprzeciwu wskazały pierwszą z nich - stwierdzając istnienie istotnych odstępstw.
Istotnym odstąpieniem od zatwierdzonej dokumentacji projektowej jest zmiana dotycząca zakresu zagospodarowania działki lub terenu oraz zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 36a p.b. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (ust.1). Zgodnie z ust. 5, nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:
1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,
6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
Wyjątki od zdefiniowanego w art. 36a ust. 5 u.P.b. istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zawiera ust. 5a tego artykułu, zgodnie z którym nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki:
1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym;
2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu;
3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych;
4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.
Na tle tych regulacji należy stwierdzić, że w istocie każde odstąpienie od projektu zagospodarowania działki lub terenu - z zastrzeżeniem art. 36a ust. 5a u.P.b. - musi być traktowane jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (por.m.in. Plucińska-Filipowicz A. (red.), Wierzbowski M. (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019, wyrok WSA w Białymstoku z 9 stycznia 2018 r. II SA/Bk 482/17 - LEX nr 2447120).
Zgodnie z ust. 6, kwalifikacji zamierzonego odstąpienia dokonuje projektant, będąc jednocześnie obowiązanym zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5.
W niniejszej sprawie organy wskazały, że zbiornik na nieczystości ciekłe został usytuowany od ściany budynku z otworem okiennym w odległości mniejszej niż 5,00 m, co jest niezgodne z założeniami projektu zagospodarowania działki nr ewid. [...] (wchodzącego w skład projektu budowlano-architektonicznego z września 2005 r.) oraz z przepisem § 36 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ze znajdującego się w projekcie architektoniczno-budowlanym rzutu parteru ww. budynku (przedstawionego na rysunku nr 3) wynika, że w pomieszczeniu z oknem od strony wschodniej budynku przewidziano sypialnię.
Powyższa zmiana nie została ujawniona w dokumentacji w dokumentacji załączonej do zawiadomienia o zakończenia budowy i należy ją zakwalifikować jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5a pkt 4 p.b., bowiem narusza przepisy techniczno-budowlanych w zakresie bezwzględnie obowiązujących norm odległościowych.
Zdaniem Sądu bezsporne i nie negowane także przez skarżących jest, że zbiornik na nieczystości ciekłe został umiejscowiony w odległości mniejszej niż 5 m od okna w ścianie wschodniej budynku, inaczej niż zaplanowano to w projekcie architektoniczno-budowlanym. Jednakże w myśl przywoływanego przez organ przepisu § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, tj. odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe powinna wynosić co najmniej 5 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Słusznie podnosili skarżący, że powyższy przepis nie odnosi się do odległości zbiornika na nieczystości ciekłe od okien i drzwi do jakichkolwiek pomieszczeń w budynku, lecz do wymaganej 5 metrowej odległości zbiornika na nieczystości ciekłe od okien i drzwi do pomieszczeń na pobyt ludzi.
Zdaniem Sądu powyższe uszło uwadze organu odwoławczego. Skarżący konsekwentnie zarówno w odwołaniu jak i w skardze podnosili, że w stosunku do projektu domu nastąpiła zmiana przeznaczenia pomieszczenia, którego okno usytuowane jest w ścianie wschodniej budynku. Zdaniem skarżących obecnie nie jest to sypialnia czyli pomieszczenie na pobyt ludzi, albowiem jest to pomieszczenie wykorzystywane jako garderoba i pomieszczenie magazynowe, a tym samym nie ma do niego zastosowania norma wynikająca z § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych. Błędnie i niewystarczająco odniósł się w zaskarżonej decyzji do tego zarzut organ odwoławczy, wskazując że cyt: "Deklaracja strony skarżącej, że pomieszczenie to będzie wykorzystywane jako garderoba i magazyn jest niewystarczające, albowiem w pomieszczeniu tym nadal pozostanie otwór okienny". Jak już wyżej wskazano, samo posiadanie przez pomieszczenia otworu okiennego nie powoduje, że zastosowanie ma ww. przepis § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Pomieszczenie musi być także wykorzystywane na pobyt ludzi. Tym samym organ odwoławczy nie ustosunkował się do zawartych w odwołaniu wyjaśnień skarżących co do braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych w związku ze zmianą przeznaczenia omawianego pomieszczenia. Nie odniósł się także, czy omawiane pomieszczenie spełnia kryteria uznania za pomieszczenie nieprzeznaczone na pobyt ludzi, w świetle § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że organ administracji publicznej zobowiązany jest działać zgodnie z prawem (art. 6 k.p.a.) i rozstrzygać sprawę dopiero po należytym ustaleniu stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) w oparciu o zebrane i właściwie rozpatrzone dowody (art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji administracyjnej jest odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń poczynionych przez organ i dowodów, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków. Wedle tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza także zasady ogólne postępowania administracyjnego, przede wszystkim określoną w art. 7 k.p.a. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej i realizujący tę zasadę szereg przepisów nakładających na organy administracji obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Skoro strona postępowania stawia konkretne zarzuty w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, to - z uwagi na wymogi stawiane przez ustawodawcę w art. 107 § 3 k.p.a., a także ze względu na zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) i obowiązek dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej - ma prawo oczekiwać odniesienia się przez organ do przedstawionej argumentacji.
W ocenie Sądu nie zostały przez organ wyjaśnione w sposób należyty wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, co w konsekwencji pociąga za sobą niemożność oceny, czy, uwzględniając przedstawione wyżej uregulowania, w niniejszej sprawie wydanie powyższych rozstrzygnięć przez organy znajdowało oparcie w obowiązujących przepisach prawa i czy było uzasadnione wskazanymi w tych przepisach okolicznościami.
Podnieść również w tym miejscu należy, że Sąd nie domniemywa intencji działania organu, ani nie czyni własnych ustaleń w sprawie. Aby ocenić rozstrzygnięcie organu w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować jego stanowiskiem zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów sprawy, dotyczących przede wszystkim kwestii podnoszonych przez stronę oraz okoliczności mających wpływ na ocenę żądania strony zgłoszonego w sprawie. Rola sądu administracyjnego sprowadza się wyłącznie do kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, a ta z kolei możliwa jest w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznoprawnych, tj. ustaleń co do faktów prawotwórczych, które wywierają skutki prawne oraz ustaleń co do oceny prawnej tych faktów. Te warunki natomiast są spełnione tylko w sytuacji przestrzegania zasad postępowania administracyjnego.
Stwierdzenie wyżej opisanych wad doprowadziło do uznania, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a., przez brak ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do zastosowania art. 54 p.b., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto naruszono art. 54 p.b. poprzez jego przedwczesne zastosowanie, pomimo braku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.
Ponownie przeprowadzając postępowanie wyjaśniające organ I instancji winien mieć na uwadze przedstawione wyżej stanowisko Sądu w zakresie konieczności wszechstronnego i obiektywnego rozważenia okoliczności faktycznych sprawy niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji, w szczególności przeprowadzi postępowanie wyjaśniające lub na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. zleci przeprowadzenie tego postępowania PINB w zakresie ustalenia, jaki charakter ma omawiane pomieszczenie, a następnie wyjaśni, czy w świetle tych ustaleń ma do niego zastosowanie § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a tym samym czy zasadne było zgłoszenie sprzeciwu w trybie art. 54 p.b. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadni w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a., odnosząc się do twierdzeń skarżących podnoszonych podczas postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło