VII SA/Wa 1775/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. sprawy ze skargi T. i A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. S. z kancelarii Prawnej [...], kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. VII SA/Wa 1775/06 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006r na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 1071 ze zm.) nakazał T. i A. K. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] usytuowanego dwiema ścianami w granicy nieruchomości sąsiednich. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2005r. została przeprowadzona kontrola przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] w trakcie której stwierdzono, że inwestorzy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zrealizowali budynek gospodarczo- garażowy o wymiarach 6,30 x 7,40, wysokości, od 2,25 do 3,0 m. Organ ustalił, że sporny budynek usytuowany jest dwiema ścianami w granicy nieruchomości sąsiednich, tzn. ściana boczna przylega do budynku gospodarczego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...], natomiast ściana tylna przylega do posesji przy ul. [...], na której dotychczas istniejący budynek w granicy został w 2003r. rozebrany. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że budowę budynku rozpoczęto w 2004r. W tym stanie faktycznym organ stwierdził, że usytuowanie samowolnie zrealizowanego budynku nie odpowiada warunkom określonym w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) bowiem usytuowanie budynku w granicy dopuszcza się "jeżeli na sąsiedniej działce, bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku". W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do zalegalizowania przedmiotowego budynku. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji wnieśli T. i A. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnieśli, że nieprawdziwe jest twierdzenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w uzasadnieniu decyzji, że budowa nie odpowiada warunkom określonych w § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia. Skarżący zaznaczyli, że postanowieniem z dnia [...] października 2004r. nr [...] Prezydent Miasta St. [...] wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto podkreślili, że nakazanie całkowitej rozbiórki budynku jest nieuzasadnione ponieważ budynek nie jest nowy, nowe są wyłącznie jego prawa i lewa ściana, zaś ściana tylna jest w istocie ścianą starego budynku. Po rozpatrzeniu odwołania T. i A. K., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia[...]lipca 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy zrealizowany został z naruszeniem warunków technicznych określonych w przepisie § 12 ust. 6 pkt 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Stąd nie było możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego prawem. Organ podkreślił, że obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane dopuszczają możliwość zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, jeżeli został zrealizowany m.in. zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i Polskimi Normami. W przedmiotowym przypadku prowadzenie postępowania legalizacyjnego było bezcelowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli T. i A. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzuci skarżonej decyzji naruszenie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 2, 7 i 32 Konstytucji RP. Zdaniem skarżących budowa spornego budynku jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pomimo, że do obecnej chwili nie posiadają ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Podkreślili, że posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem zawartym w przepisie " w szczególności" oznacza katalog otwarty i zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym można udowodnić również na podstawie innych dokumentów. W ocenie skarżących zrealizowany budynek jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ponieważ dnia [...] stycznia 2005r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję nr [...]o warunkach zabudowy, w której ustalił dla przedmiotowej budowy warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Skarżący podnieśli także, że Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] października 2004r. wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia polegające na usytuowaniu planowanego obiektu w ostrej granicy działki. Z tego też względu zdaniem skarżących twierdzenie organu, że budowa nie odpowiada przepisom jest chybione i nie może stanowić samoistnej podstawy do wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa. Przepis art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.– Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ jest w szczególności zobowiązany dokonywać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa. W niniejszej sprawie organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył wyżej wskazane przepisy bowiem postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Zgodzić się należy, że stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu decyzji, że postępowanie legalizacyjne nie jest możliwe w przypadku stwierdzenia, że zrealizowany samowolnie obiekt narusza warunki techniczne w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W opisywanej sprawie organ uznał, że sporny budynek gospodarczo-garażowy narusza § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. To z kolei zadecydowało o tym, iż organ nie prowadził postępowania legalizacyjnego i nie nakładał na inwestorów żadnych obowiązków przewidzianych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, uznając to za bezcelowe. Zgodnie z ww. przepisem postępowanie legalizacyjne co do samowolnie wybudowanego obiektu jest możliwe jeżeli obiekt lub jego część nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku ustaleń ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto nie może naruszać przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Aby zatem stwierdzić, że samowolnie zrealizowany obiekt nie może być zalegalizowany, należy w sposób bezsporny wyjaśnić, iż nie zachodzi taka możliwość. W opisywanej sprawie ze znajdujących się akt sprawy wynika, że boczna ściana przedmiotowego budynku jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi bowiem przylega do budynku gospodarczego znajdującego się na posesji ul. [...]. Z załączonej mapy usytuowania obiektu wynika, że warunki techniczne narusza ściana tylna budynku posadowiona w granicy z posesją ul. [...]. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał jedynie w sposób ogólnikowy, że budynek narusza warunki techniczno-budowlane. Podkreślić w tym miejscu należy, że uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz z przyczyn z powodu którym innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 Kpa). W niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył powyższy przepis nie odniósł się szczegółowo do stanu faktycznego jak również nie ocenił okoliczności podnoszonych przez strony. Zarówno bowiem z oświadczeń sąsiadów skarżących znajdujących się w aktach sprawy oraz oświadczeń podnoszonych przez skarżących w odwołaniu wynikało, że sporny budynek nie jest w całości nowy, gdyż nowe są wyłącznie jego prawa i lewa ściana, zaś ściana tylna jest w istocie ścianą starego budynku. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż niezbędnym w sprawie było dokładne ustalenie zakresu wykonanych robót budowlanych. Informacje zawarte w protokole z oględzin nie były wystarczające do ustalenia rzeczywistego zakresu wykonanych robót i podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Należy podkreślić, że w przypadku podjęcia decyzji o nakazie rozbiórki te okoliczności rzutowały na prawidłowość zakresu orzeczonego nakazu rozbiórki. Jednocześnie Sąd nie podziela argumentów skarżących zawartych w skardze jakoby możliwości zalegalizowania przedmiotowego obiektu były oczywiste. Z przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w przypadku jego braku z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem Sądu błędna jest interpretacja przepisów przez skarżącego przedstawiona w skardze stwierdzająca, że potwierdzenie o zgodności spornej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może być dokonane na podstawie innych dokumentów, którym według skarżących jest nieostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro wyżej powołany przepis wskazuje, że decyzja taka musi być ostateczna w dniu wszczęcia postępowania, to niezgodnym z przepisami byłoby uwzględnienie w procesie legalizacyjnym decyzji nieostatecznej, kiedyś wydanej a następnie wyeliminowanej z obrotu prawnego . Nie mogła także stanowić podstawy do legalizacji obiektu budowlanego wykonanego samowolnie, zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych wydana w postępowaniu w przedmiocie warunków zabudowy , które ostatecznie umorzono. Zgoda taka miałaby znaczenie prawne wyłącznie w trakcie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Stanowiłaby zatem podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu, którego usytuowanie narusza warunki techniczno-budowlane. Tymczasem inwestor na własne ryzyko rozpoczął budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.