VII SA/Wa 1775/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Ochotniczej Straży Pożarnej w M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Ochotniczej Straży Pożarnej w M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VIISA/WA1775/11 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Ochotniczej Straży Pożarnej w M. zaskarżoną decyzją znak [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...] którą stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] lipca 2008 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji tegoż organu z dnia [...] czerwca 2002 r. o nakazie rozbiórki muszli koncertowej wraz z zapleczem gospodarczym zlokalizowanych na działce [...] w M.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało wszczęte z urzędu. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. została wydana na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz. 414, z późn. zm.) i była skierowana do Wójta Gminy C. jako inwestora obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji o nakazie rozbiórki działając na podstawie art. 162 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego wskazał, iż decyzja o nakazie rozbiórki stała się bezprzedmiotowa wobec tego, że nie można jej egzekwować od obecnego właściciela działki [...], nie będącego następcą prawnym poprzedniego właściciela. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tej decyzji zostało umorzone wobec zasiedzenia działki na której znajduje się obiekt przeznaczony do rozbiórki przez Ochotniczą Straż w M.. W wyniku przeprowadzonego z urzędu postępowania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność ww. decyzji na podstawie art. 156 par 1 pkt 2 kpa z uwagi na rażące naruszenie przepisu art. 162 par 1 pkt 1 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organy obu instancji niezasadnie przyjęły, iż decyzja nakazująca rozbiórkę stała się bezprzedmiotowa w związku z faktem zmiany właściciela obiektu. Organ nadzorczy podniósł, że obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa administracyjnego materialnego i przechodzi on na następcę prawnego czyli aktualnego właściciela obiektu budowlanego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca Ochotnicza Straż Pożarna w M. wnosiła o uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej podnosząc naruszenie przez organ przepisów postępowania art. 156 par. 1 pkt 2 kpa w związku z art. 28 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezzasadne przyjęcie zaistnienia następstwa prawnego. Skarżąca zarzucała także skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle przywołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo om postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2008 r. jak i decyzji ją poprzedzającej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. dopatrzył się rażącego naruszenia art. 162 par. 1 pkt 1 kpa będącego materialno-prawną podstawą wydania tychże decyzji. Stwierdzając wygaśnięcie decyzji o nakazie rozbiórki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. podniósł w uzasadnieniu decyzji [...] z dnia [...] lipca 2008 r., że zaistniały przesłanki z art. 162 par. 1 pkt 1 kpa zobowiązujące organ administracji publicznej do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, bowiem decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym. Bezprzedmiotowość decyzji wynika z faktu, iż obecny właściciel działki na której zlokalizowany jest obiekt przeznaczony do rozbiórki nie jest następcą prawnym w myśl art. 30 par .4 kpa poprzedniego właściciela. W ocenie zaś Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sytuacja taka nie zachodzi bowiem nastąpiła zmiana właściciela obiektu budowlanego w stosunku do którego został wydany nakaz rozbiórki i obowiązek ten przechodzi na następcę prawnego czyli aktualnego właściciela obiektu. Stwierdzić należy, że w postępowaniu administracyjnym następstwo proceduralne przewiduje przepis art. 30 par. 4 kpa i dotyczy on następstwa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania; statuuje on zasadę, że w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Dla uzasadnienia legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 30 par. 4 kpa przesłanką jest więc ustalenie następstwa prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności nie dokonał niezbędnej oceny czy w konkretnym przypadku jaki zaistniał w przedmiotowej sprawie miało miejsce następstwo prawne, które uzasadniałoby wstąpienie w miejsce podmiotu do którego została skierowana decyzja o nakazie rozbiórki tj. Wójta Gminy C. aktualnego właściciela nieruchomości Ochotniczej Straży Pożarnej w M. . Trafnie wskazał bowiem skarżący, że nabył on własność przedmiotowej nieruchomości w drodze zasiedzenia, które to nabycie ma charakter pierwotny. Podnosząc brak przesłanki bezprzedmiotowości Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazuje na zmianę właściciela obiektu, z której to zmiany wynika następstwo prawne. Nie zostało jednak przez organ wyjaśnione, czy w wyniku zmiany właściciela doszło do następstwa prawnego w rozumieniu prawa cywilnego materialnego. Z faktu zmiany właściciela nieruchomości nie następuje bowiem automatyczna zmiana stron w postępowaniu administracyjnym. Niezbędną przesłanką jest istnienia następstwa prawnego. W szczególności postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy jedynie w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził analizy, która prowadziłaby do wniosku, że Ochotnicza Straż Pożarna w M. jest następcą prawnym Wójta Gminy w C. Stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości na rzecz Ochotniczej Straży Pożarnej w M., jako pierwotne nabycie własności nie może być bowiem traktowane jako następstwo prawne uzasadniające przejęcie obowiązku nakazu rozbiórki objętego tytułem wykonawczym z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien ocenić czy zaistniała bezprzedmiotowość decyzji o nakazie rozbiórki w przypadku utraty przez adresata decyzji o nakazie rozbiórki prawa własności do nieruchomości, na której znajduje się obiekt przeznaczony do rozbiórki. Organ winien mieć także na uwadze, że obok przesłanki bezprzedmiotowości dla stwierdzenia wygaśnięcia decyzji winna wystąpić jeszcze druga przesłanka, a więc że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia leczy w interesie społecznym lub w interesie strony. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1c art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.