VII SA/Wa 1776/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-22
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usterka techniczna samolotu, która spowodowała opóźnienie lotu, może być uznana za "nadzwyczajną okoliczność" w rozumieniu art. 5 ust. 3 Rozporządzenia WE nr 261/2004, zwalniającą przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom?Ratio decidendi
Sąd uznał, że usterka techniczna samolotu, która spowodowała opóźnienie lotu, nie może być uznana za nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu rozporządzenia, jeśli nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika i nie jest od niego niezależna. Jednakże, jeśli opóźnienie wynikające z tej usterki nie przekracza trzech godzin, a wcześniejsza, nadzwyczajna okoliczność (zamknięcie lotniska) spowodowała opóźnienie przekraczające ten próg, pasażerowie nie nabywają prawa do odszkodowania.Stan faktyczny
Pasażerowie R. G. i L. K. złożyli skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, która uchyliła wcześniejszą decyzję stwierdzającą naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia WE nr 261/2004 i stwierdziła brak naruszenia. Opóźnienie lotu, które miało miejsce, było spowodowane najpierw zamknięciem lotniska w [...] (uznanym za nadzwyczajną okoliczność), a następnie usterką techniczną samolotu. Skarżący domagali się stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika praw pasażerów i zasądzenia odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. G. i L. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi R. G. i L. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia oddala skargę
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), w związku z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 605), w związku z art. 2 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, poz. 1649) oraz w związku z art. 5,art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z 17.2.2004), zwanego dalej "rozporządzeniem", po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionych przez [...]sp. z o.o., odnośnie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nr [...] z dnia [...]grudnia 2015 roku wydanej w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...]postanowień rozporządzenia – uchylił w całości tę decyzję i w tym zakresie stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...]Sp. z o.o. postanowień rozporządzenia względem ww. pasażerów.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wskazał, że do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęły skargi, które dotyczyły lotu o oznaczeniu kodowym [...]z dnia [...]kwietnia 2015 roku, wykonywanego przez przewoźnika [...] sp. z o.o. Istotą przedmiotowych skarg było stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia. Po rozpatrzeniu sprawy Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zwany dalej "Prezesem Urzędu" [...]grudnia 2015 roku wydał decyzję nr [...], w której stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...]sp. z o.o. przepisów rozporządzenia poprzez zaniechanie obowiązku wypłaty na rzecz ww. podróżnych zryczałtowanego odszkodowania, ustalił termin usunięcia ww. naruszeń oraz nałożył na przewoźnika karę pieniężną w łącznej wysokości 2000 zł.
Prezes Urzędu swoje rozstrzygnięcia ustalił w oparciu o następujący stan faktyczny.
Pasażerowie R. G. i L. K. mieli w dniu [...]kwietnia 2015 roku odbyć lot na trasie [...]-[...]o oznaczeniu kodowym [...].
Z wyjaśnień przewoźnika złożonych w toku II instancji wynika, iż samolot [...], przeznaczony do wykonania skarżonego lotu miał wykonać rotację [...]. Przylot do [...]został opóźniony z powodu nagłego zamknięcia lotniska w [...]. Przewoźnik nie miał na ten fakt żadnego wpływu a w momencie samego zamknięcia pasa startowego nie mógł już wykonać przebazowania samolotu do [...]. Dalsze opóźnienie spowodowane było usterką samolotu o znakach rejestracyjnych [...], ujawnioną już po przybyciu do [...]. Wszyscy skarżący wskazali, że nie otrzymali należnego na podstawie art. 7 rozporządzenia zryczałtowanego odszkodowania. Jednocześnie, żaden z pasażerów nie wskazał na naruszenie przez przewoźnika pozostałych przepisów rozporządzenia. Ze skarg wynika, że wszyscy skarżący odbyli podróż lotem opóźnionym o ponad 3 godziny.
Pomimo prawidłowego zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie, przewoźnik nie wyjaśnił jaka była przyczyna opóźnienia przedmiotowego lotu. [...]sp. z o.o. nie wzięła czynnego udziału w postępowaniu, a tym samym nie wskazała żadnego dowodu, z którego by wynikało, iż opóźnienie przedmiotowego lotu było spowodowane przez jakąkolwiek nadzwyczajną okoliczność, której nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.
W dniu [...]grudnia 2015 roku decyzją nr [...]Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...]sp. z o.o. art.7 ust. 1 lit. b rozporządzenia w stosunku do każdego ze skarżących pasażerów i w związku z tym zobowiązał przewoźnika do zapłaty zryczałtowanego odszkodowania, o którym mowa w naruszonym artykule, nałożył na przewoźnika karę wynikającą z ustawy - Prawo lotnicze oraz wyznaczył termin do usunięcia naruszeń prawa.
Uzasadniając swoje stanowisko Prezes Urzędu stwierdził, że przewoźnik mimo prawidłowego powiadomienia o wszczęciu postępowania oraz o rozkładzie ciężaru dowodu nie wziął czynnego udziału w postępowaniu i w wyniku tego nie udowodnił, że opóźnienie lotu spowodowane było nadzwyczajnymi okolicznościami w rozumieniu przepisów rozporządzenia. W związku z brakiem wyjaśnień [...]sp. z o.o., Prezes Urzędu zobowiązany był do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Zgodnie z nim nie zostały stwierdzone uchybienia w zakresie art. 8, art. 9 oraz art. 14 rozporządzenia WE 261/2004.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Urzędu zwrócił się przewoźnik [...]sp. z o.o.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucono wydanej w sprawie decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędne ustalenie, że powstałe opóźnienie nie było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami oraz niewykazanie przez pasażerów, że posiadali dokumenty potwierdzające rezerwacje na skarżony lot.
W ocenie przewoźnika lotniczego zarówno zamknięcie lotniska w [...], jak i usterka samolotu wykryta w porcie lotniczym w [...]miały charakter nadzwyczajny w rozumieniu przepisów rozporządzenia i w związku z tym przewoźnik nie naruszył prawa nie wypłacając skarżącym zryczałtowanego odszkodowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Urzędu wskazał że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że lot [...]z [...]do [...]z dnia [...]kwietnia 2015 r., został opóźniony o ponad trzy godziny, w związku z czym pasażerowie mogą powoływać się na prawo do odszkodowania, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia, o ile odwołanie lotu nie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia.
Stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia, pasażerowie, których odwołanie lotu dotyczy, mają prawo do ww. odszkodowania od obsługującego przewoźnika, chyba że przewoźnik udowodni, że opóźnienie zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Na podstawie punktu 14 Preambuły rozporządzenia okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. Jest to otwarty katalog zdarzeń mogących stanowić nadzwyczajne okoliczności. Mogą zatem pojawić się też inne czynniki nie wymienione w tym wyliczeniu, a nad którymi przewoźnicy lotniczy nie mogą zapanować czy z wyprzedzeniem ich przewidzieć.
W kwestii nadzwyczajnych okoliczności zwalniających przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania organ zauwazyl, że rozporządzenie w swojej treści nie przewiduje definicji pojęcia "nadzwyczajnych okoliczności". Jednakże analizując wcześniejsze wypowiedzi judykatury dotyczące tego zagadnienia przyjąl, że za nadzwyczajne należy uznać okoliczności odnoszące się do zdarzenia, które nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie, ze względu na charakter lub źródło.
Zgodnie z punktem 14 i 15 preambuły rozporządzenia oraz z art. 5 ust. 3 rozporządzenia, w drodze odstępstwa od przepisów art. 5 ust. 1, przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania na podstawie art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można by było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego.
Co się tyczy problemów technicznych samolotu, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśnił, że choć problemy takie można zaliczyć do nadzwyczajnych okoliczności, to jednak okoliczności związane z takim zdarzeniem mogą zostać uznane za "nadzwyczajne" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia tylko wówczas, gdy odnoszą się do zdarzenia, które - na wzór okoliczności wymienionych w motywie czternastym tego rozporządzenia - nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie, ze względu na jego charakter lub źródło (por. m.in. wyrok w sprawie wyrok [...],[...]). Podnosi się również, że skoro art. 5 ust. 3 rozporządzenia wprowadza odstępstwo od zasady wypłaty odszkodowania na rzecz pasażerów, wspomniany przepis musi być interpretowany wąsko.
Dlatego też ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Prezes Urzędu stwierdził brak naruszenia rpozporzadzenia
Organ uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...]grudnia 2015 roku nr [...]i stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...]Sp. z o.o. przepisów rozporządzenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...]maja 2016 r., nr [...] złożyli R. G. i L. K. wnosząc o:
1) uchylenie w całości zaskarżanej decyzji w stosunku do Skarżących, i jednocześnie, mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a., wnoszę o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wytycznych dla Organu zmierzających do stwierdzenia naruszenia przez Przewoźnika praw pasażerów - Skarżących, przysługujących na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b Rozporządzenia,
2) zasądzenie - na podstawie art. 200 p.p.s.a. - od Organu na rzecz każdego ze Skarżących, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie według norm przepisanych oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. naruszenie art. 5 ust. 3 w zw. z pkt 14 preambuły Rozporządzenia nr 261/2004/WE z dnia 11.02.2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 Dz.U.UE.L.2004.46.1 z dnia 2004.02.17 (zwanego dalej Rozporządzeniem) w zw. z art. 205a ust. 1 pkt 1) i art. 205 b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1393, zwaną dalej Prawo lotnicze) poprzez jego wadliwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie lotu o nr [...]z [...]do [...] z dnia [...] kwietnia 2015 roku (dalej jako Lot), podczas gdy:
- usterka techniczna samolotu przeznaczonego do wykonania Lotu nie stanowiła zdarzenia nadzwyczajnego, zwalniającego Przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźnienie Lotu,
- Przewoźnik nie podjął wszelkich racjonalnych środków, aby zapobiec opóźnieniu Lotu,
- wystąpienie choćby jednej przyczyny nie stanowiącej okoliczności nadzwyczajnej, i to przyczyny, która wystąpiła później i która miała bezpośredni wpływ na to, że opóźnienie Lotu było dłuższe niż 3 godziny, uniemożliwia zastosowanie art. 5 ust. 3 Rozporządzenia - nawet w sytuacji wystąpienia przyczyn mieszanych tj. nałożenia się dwóch lub więcej przyczyn na opóźnienie Lotu /przyczyny, za którą odpowiedzialność ponosi przewoźnik - awaria samolotu - i przyczyny zaistniałej z powodu nadzwyczajnych okoliczności - zamknięcie lotniska co prowadzi do wniosku, że przesłanki egzoneracyjne, wskazane w art. 5 ust. 3 w zw. z pkt 14 preambuły Rozporządzenia nie mają zastosowania, a Przewoźnik jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za opóźnienie Lotu;
2. naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie braku naruszenia w tym zakresie postanowień Rozporządzenia przez Przewoźnika w sytuacji opóźnienia Lotu wywołanego okolicznościami, za które Przewoźnik ponosi odpowiedzialność;
3. art. 205 b ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego oraz art. 7 ust. 1 lit. b w zw. z art. 6 Rozporządzenia poprzez ich błędną interpretację polegającą na uznaniu, że Przewoźnik nie naruszył powszechnie obowiązującego prawa.
II. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7, art. 12, art. 77, art. 107, art. 136 w zw. z art 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych do ustalenia prawdy materialnej, polegające w szczególności na:
- niepodjęciu dostatecznych kroków i czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wydania decyzji po przeprowadzeniu niewnikliwego postępowania oraz dokonaniu fragmentarycznego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności wobec faktu, że dokumentacja przedstawiona przez przewoźnika nie wskazuje na źródło, przyczyny usterki samolotu dedykowanego do wykonania Lotu, jej charakter, oraz nie stanowi potwierdzenia, że przewoźnik dowiedział się o zamknięciu lotniska w [...]w dniu [...]kwietnia 2015 roku,
- niepodjęcie działań w celu Wyjaśnienia, zebrania i uzupełnienia materiału dowodowego, w celu rozstrzygnięcia wątpliwości stanu faktycznego, powstałych wtoku postępowania,
- oparcie rozstrzygnięcia o niepełny materiał dowodowy,
- niewezwanie Przewoźnika do przedstawienia dalszych dowodów i wyjaśnień na okoliczności dotyczące usterki technicznej;
2. art. 6 k.p.a. poprzez brak właściwego zastosowania przepisów prawa, a zwłaszcza poprzez naruszenie wskazanych w zarzutach przepisów prawa materialnego, co uznać należy za złamanie zasady legalizmu polegające w szczególności na braku zastosowania właściwych przepisów prawa do sytuacji, w jakiej występuje opóźnienie lotu z powodów mieszanych, podczas gdy, zaistnienie choćby jednej przyczyny, która nie stanowi okoliczności nadzwyczajnej, nakazuje zastosowanie w sprawie art. 7 rozporządzenia;
3. art 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nierozpoznanie dwukrotnie sprawy administracyjnej w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, i oparcie ustaleń faktycznych oraz prawnych jedynie na wynikach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy;
4. naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z naruszeniem art. 205 b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze poprzez uznanie, że Przewoźnik sprostał ciężarowi udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażer - Skarżącym, na podstawie przepisów Rozporządzenia, nie zostały naruszone;
5. art. 8 k.p.a. i 11 k.p.a. w zw. z art. 107 par 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich przesłanek, jakimi kierował się Organ wydając decyzję, brak należytego uzasadnienia przesłanek zastosowania w sprawie, powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepisów Rozporządzenia oraz poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu prawnego oraz brak należytego i wszechstronnego odniesienia się do stanowiska Skarżących,
6. art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji wydanej w I instancji przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego pomimo braku rozpatrzenia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Badając legalność zaskarżonej decyzji -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd kontrolował decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...]maja 2016 r. uchylającą w całości decyzję tego organu z dnia [...]grudnia 2015 r. i stwierdzającą brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...]Sp. z o.o. postanowień rozporządzenia względem pasażerów R. G. i L. K..
Stwierdzić należy, że przewoźnik zwolniony jest od odpowiedzialności jeżeli wykaże, że opóźnienie spowodowane było nadzwyczajną okolicznością w rozumieniu rozporządzenia i że podjął wszelkie racjonalne środki, aby opóźnieniu lotu zapobiec.
Bezsporne jest, że start przedmiotowego rejsu odbył się z opóźnieniem. Przewoźnikiem była spółka [...]Sp. z o.o. w [...]. Faktem bezspornym jest również, że do miejsca docelowego przylot samolotu o znaku rejestracyjnym [...]. Nastąpił z opóźnieniem przekraczającym trzy godziny. Przyczyną opóźnienia było niewykonanie pierwotnie planowanej rotacji lotów [...]. Zmiana godzin zaplanowanych w tej rotacji nastąpiła pierwotnie z powodu zamknięcia lotniska w [...]w dniu [...]kwietnia 2015 r.
Z uwagi na późne otrzymanie wiadomości drogą mailową w dniu [...]kwietnia 2015 r. nie było możliwe przez przewoźnika usunięcie tej przyczyny. Ponieważ była to przyczyna, której przewoźnik nie mógł zapobiec należy ją uznać za nadzwyczajną za która przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności. Następnie po wykonaniu lotu [...]ustalono, że samolot nie może wystartować z [...]do [...]z powodu zauważonej przed startem usterki którą usunięto w ciągu dwóch godzin. Usterką tą było stwierdzone przez mechanika zawieszenie zaworu drenażowego, który mechanik sprowadził do prawidłowej pozycji. Okoliczności tej spowodowanej usterka w ocenie Sądu nie można uznać za nadzwyczajną w rozumieniu rozporządzenia. Opóźnienie z tej przyczyny nie przekracza jednak trzech godzin. Gdyby nie przyczyna nadzwyczajna w postaci zamknięcia lotniska w [...]pasażerowie dotarliby do miejsca docelowego z opóźnieniem nie przekraczającym trzech godzin, a więc nie mogliby się powoływać na prawo do odszkodowania zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 261/2004.
Trafnie bowiem wskazał organ , że nie wszystkie nadzwyczajne okoliczności skutkują jednak zwolnieniem z obowiązku wypłacenia pasażerom odszkodowania. Na tym, kto zamierza się na nie powołać spoczywa obowiązek wykazania, że okoliczności tych w żadnym stopniu nie można było uniknąć za pomocą środków odpowiednio dostosowanych do konkretnej sytuacji - środków odpowiadających warunkom technicznie i ekonomicznie możliwym do przyjęcia przez przewoźnika lotniczego. Z tego też względu Prezes Urzędu słuszne wskazał, rozstrzygniecie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 2011 roku w sprawie C-294/10, w którym to Trybunał uznał, że art. 5 ust. 3 rozporządzenia, powinien być interpretowany w ten sposób, że przewoźnik lotniczy, ponieważ jest zobowiązany do podjęcia wszelkich racjonalnych środków w celu uniknięcia nadzwyczajnych okoliczności, powinien rozsądnie na etapie planowania lotu uwzględnić ryzyko opóźnienia związanego z ewentualnym zaistnieniem takich okoliczności. Powinien w związku z tym przewidzieć określoną rezerwę czasu pozwalającą mu, w miarę możliwości, na wykonanie całego lotu po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności. Z kolei rzeczony przepis nie może być interpretowany jako nakładający - tytułem racjonalnych środków - obowiązek planowania w sposób ogólny i jednolity minimalnej rezerwy czasu, mającej zastosowanie bez różnicy do wszystkich przewoźników lotniczych we wszystkich sytuacjach zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Ocena zdolności przewoźnika lotniczego do zapewnienia całego przewidzianego lotu w nowych warunkach wynikających z zaistnienia tych okoliczności powinna być dokonywana z troską o to, aby wymagany zakres rezerwy czasu nie skutkował doprowadzeniem przewoźnika lotniczego do dokonywania nadmiernych poświęceń z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie. Decyzje kontroli ruchu lotniczego, jako niezależnych od przewoźnika organów, są zdarzeniem nadzwyczajnym i pozostającym całkowicie poza kontrolą przewoźnika.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że przewoźnik pomimo podjęcia racjonalnych środków nie mógł już zapobiec opóźnieniu lotu zgodnie z planowaną rotacją w związku z zamknięciem lotniska w [...]. W tym przypadku nie była to bowiem operacja planowana z wyprzedzeniem umożliwiającym uniknięcie opóźnienia. Informacja o zamknięciu lotniska dotarła do przewoźnika w dniu jego zamknięcia. Słusznie więc uznano że zdarzenie to było nagłe, nieprzewidziane i nie dające się uniknąć, a więc wykluczające odpowiedzialność przewoźnika.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło