VII SA/Wa 178/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na czynność Komendanta Straży Miejskiej [...] z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] w przedmiocie czynności odholowania pojazdu na parking dozorowany postanawia: skargę odrzucić. VII SA/Wa 178/10 UZASADNIENIE W dniu [...] października 2009r., na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu Nr [...], Straż Miejska [...] działając w oparciu o art. 130 a ust 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), usunęła z ul. [...] pojazd marki Volkswagen Golf o numerze rejestracyjnym [...] stanowiący własność T. K.. Pismem z dnia 26 października 2009r., uznając, iż "dyspozycja usunięcia pojazdu" stanowi decyzję administracyjną, T. K. wniósł do Straży Miejskiej [...] odwołanie w wyniku czego Komendant Straży Miejskiej [...] pismem z dnia [...] listopada 2009r. odpowiedział, iż nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w odwołaniu i uzasadnił merytorycznie swoje stanowisko. T. K. w dniu 29 grudnia 2009r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia decyzji Komendanta Straży Miejskiej [...] z dnia [...] listopada 2009r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2009r, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kwoty pobranej tytułem kosztów usunięcia pojazdu i jego parkowania w wysokości 388 zł wraz z ustawowymi odsetkami na podstawie art. 415 w zw. z art. 481 kc. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 130 a ust 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pomimo nie zaistnienia żadnej z przesłanek w przepisie tym wymienionych, § 5 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. Z 2007r., Nr 191, poz. 1377 ze zm.), poprzez nie powiadomienie go o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu. Nadto skarżący podniósł, iż organy naruszyły zasadę ochrony zaufania obywateli do organów władzy wyrażoną w art. 8 kpa, także poprzez zaskakująca dla obywatela zmianę stanu prawnego. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, iż jeśli uznać decyzję o odholowaniu za inny akt administracyjny w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Z 2002r. Nr 153, poz. 1270), to jego odwołanie z dnia 26 października 2009r. należy traktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 53 § 2 ppsa. W odpowiedzi na skargę Komendant Straży Miejskiej [...] wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, podnosząc przede wszystkim, iż sprawa niniejsza nie jest sprawą administracyjną do której mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Na wstępie należy wskazać, iż Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając. czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nie uzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Przedmiotowa skarga wniesiona została w związku z usunięciem w dniu [...] października 2009 r. przez Straż Miejską [...] pojazdu będącego własnością skarżącego z miejsca jego postoju, w trybie art. 130 a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pojazd jest usuwany na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, przy czym w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu(art. 52 § 3 tej ustawy). W odniesieniu do tej sytuacji skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od otrzymania stanowiska organu, a w przypadku gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 2 ustawy). W niniejszej sprawie w odpowiedzi na usunięcie pojazdu skarżący pismem z dnia 26 października 2009 r. wystąpił do Straży Miejskiej [...] z odwołaniem, które należy uznać za wezwanie do usunięcia prawa, a po uzyskaniu stanowiska Straży na to wezwanie (pismo z dnia 17 listopada 2009r.), w terminie 30 dni od daty doręczenia tego stanowiska wywiódł przedmiotową skargę. W tych okolicznościach uznać należy, iż skarga wniesiona w dniu 29 grudnia 2009r wniesiona została z wyczerpaniem trybu zaskarżenia. Jednakże w ocenie Sądu okoliczność ta nie przesądza o dopuszczalności skargi. W ocenie Sądu czynność usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może zostać bowiem uznana za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Analiza tego przepisu wskazuje, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r. sygn. OSK 247/04 publ. ONSAiWSA 2004/2/3 Lex nr 125767). Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszej sprawy uznać należy, iż czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest konsekwencją istnienia po stronie strony skarżącego - jako właściciela pojazdu, jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. To konsekwencja zaistnienia sytuacji określonej w art. 130a ustawy. Postępowanie w sprawie usunięcia takiego pojazdu obejmuje podejmowanie takich aktów lub czynności, które same w sobie nie dotyczą uprawnień lub obowiązków skarżącego, nawet gdyby przyjąć, że czynności te są konsekwencją naruszenia przez skarżącego przepisów Prawa o ruchu drogowym, przepisów ustawy o drogach publicznych, czy przepisów porządkowych. W przypadku uznania przez właściwe służby, iż zaistniały przesłanki określone w art. 130a tej ustawy, usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu, z którego jednakże nie wynika jakiekolwiek uprawnienie czy obowiązek dla właściciela pojazdu, żaden przepis prawa nie statuuje przy tym takiego uprawnienia czy obowiązku. Tym samym uznać należy, iż w takim przypadku skarżony organ - Straż Miejska [...], nie jest organem uprawnionym do władczego działania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, tj. nie podejmuje czynności oraz aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa. W literaturze podnosi się (por. komentarz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa, 2004 r., s. 21 - 24, oraz komentarz T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa, 2005 r., s. 59- 61) że akty lub czynności, o których mowa w powołanym art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą spełniać łącznie następujące przesłanki: a) nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ww. ustawy, b) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, c) muszą mieć charakter zewnętrzny, czyli muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, d) muszą być skierowane do indywidualnych podmiotów, e) muszą dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa, a więc omawiany akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa. Ten ostatnio wymieniony warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku. Przy czym za taki obowiązek nie może być uznana konieczność uiszczenia opłaty z tytułu usunięcia pojazdu i jego parkowania, bowiem dokonanie tej czynności zależy od uznania samego skarżącego. W świetle powyższych wywodów uznać należy, iż nie jest możliwe wniesienie skargi do sądu administracyjnego na czynności Straży Miejskiej w przedmiocie usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę zasadność wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i w konsekwencji dokonania tej czynności oraz ewentualnego obciążenia kosztami wynikającymi z tego tytułu może podlegać kontroli sądu dopiero na etapie wydania (odmowy wydania) zezwolenia na odbiór pojazdu lub w sytuacji, gdy dojdzie do wydania przez organ gminy aktu o przejściu na rzecz gminy własności pojazdu. Na obecnym etapie sprawy kontrola taka nie jest dopuszczalna, bowiem jak wyżej wskazano, sama czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzedzona wydaniem pisemnej dyspozycji usunięcia pojazdu, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Poza kognicją sądu administracyjnego pozostaje także sformułowane w skardze żądanie zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 415 kc w związku z art. 481 kc, jako należące do wyłącznej kompetencji sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym. Skoro więc przedmiotowa skarga w zakresie czynności Straży Miejskiej usunięcia pojazdu została wniesiona w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi ocenie merytorycznej Sądu nie podlegają podniesione w niej zarzuty merytoryczne.