VII SA/Wa 1781/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-23
Skład orzekający: Monika Kramek, Marta Kołtun-Kulik, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku kwarantanny, na podstawie rozporządzenia, jest zgodne z Konstytucją RP, jeśli ograniczenie wolności przemieszczania się powinno wynikać wyłącznie z ustawy? Czy organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czy nie naruszyły zasady czynnego udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Choć obowiązek kwarantanny nałożony na podstawie rozporządzenia mógł być uznany za zgodny z Konstytucją RP w kontekście ustawy o zapobieganiu, organy dopuściły się istotnych naruszeń proceduralnych. Przede wszystkim, nie rozważyły należycie okoliczności osobistych skarżącego, w tym jego troski o bezpieczeństwo córki, co mogło uzasadniać incydentalne przekroczenie granicy. Ponadto, naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), przedkładając szybkość postępowania nad wnikliwość i możliwość wypowiedzenia się strony. Organy nie zastosowały również właściwego przepisu dotyczącego wymiaru kary (art. 15zzzn ustawy covid zamiast art. 48a ust. 1 pkt 1 ustawy o zapobieganiu) i nie uwzględniły faktu nałożenia już wcześniej kary za to samo zachowanie.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenie obowiązku kwarantanny po przekroczeniu granicy państwowej. Organy ustaliły, że skarżący nie przebywał w miejscu zamieszkania w dniach objętych kwarantanną. Skarżący argumentował, że musiał opuścić miejsce kwarantanny, aby odebrać córkę od jej matki, która sprawowała nad nią opiekę w trudnych warunkach. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając naruszenie za rażące. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, przepisów proceduralnych oraz błąd w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi G M na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]lipca 2020 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku kwarantanny I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego G M kwotę 4.517 (cztery tysiące pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...],[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "[...]PWIS", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), art. 46b pkt 5, art. 48a ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1239 ze zm.; dalej: "ustawa o zapobieganiu"), § 2 ust. 2 pkt 2 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 792 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie ograniczeń"), po rozpatrzeniu odwołania G M (dalej: "skarżący") od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS" "organ I instancji") z [...] maja 2020 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 30 000 zł za nieprzestrzeganie w dniu [...] maja 2020 r. obowiązku kwarantanny – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu [...] kwietnia 2020 r. skarżący przekroczył granicę państwową w celu udania się do swojego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w [...]oraz Komisariatu Policji w [...]sporządzili notatki służbowe dotyczące naruszeń, zakazów lub ograniczeń związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w dniach: [...] maja 2020 r., godz. 12:30; [...] maja 2020 r., godz. 12:00 i [...] maja 2020 r., godz. 17:30. Wskazano w nich, że dokonano kontroli adresu w miejscowości [...],[...], celem sprawdzenia czy przebywa tam skarżący objęty 14 dniową kwarantanną w związku z przekroczeniem w dniu [...] kwietnia 2020 r. granicy państwowej. Na miejscu nie zastano skarżącego, ustalono, że wyjechał do [...] gdzie pracuje.
PPIS, zawiadomieniem z [...] maja 2020 r., poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia grzywny w związku ze stwierdzeniem - w dniu [...] maja 2020 r. - naruszenia obowiązku odbywania kwarantanny, związanego z zapobieganiem, przeciwdziałaniem lub zwalczaniem COVID-19.
Następnie, decyzję z [...] maja 2020 r., nr [...] , organ I instancji wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenie w dniu [...] maja 2020 r. obowiązku kwarantanny. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Z notatki służbowej funkcjonariusza Policji z [...] maja 2020 r. wynika, że w dniu [...]maja 2020 r. skarżący nadal nie przebywał pod ww. adresem zamieszkania, zaś jego brat oświadczył, iż skarżący przebywa obecnie na terenie [...]i do kraju wróci po ustaniu epidemii.
Od powyższej decyzji z [...] maja 2020 r., skarżący - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł odwołanie, załączając: 1) dwie notatki funkcjonariuszy Policji z [...]z [...] kwietnia 2020 r., akt urodzenia dziecka - N M; 2) oświadczenie niemieckiego pracodawcy [...] o zatrudnieniu G M na czas nieokreślony; 3) Opinię nr [...]z [...]sierpnia 2019 r. Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka; 4) postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...]listopada 2017 r., sygn. akt [...] w sprawie ustalenia miejsca pobytu dziecka (ustalono, że miejscem stałego pobytu dziecka N M będzie każdorazowe miejsce zamieszkania ojca) oraz ograniczenia władzy rodzicielskiej (Z S ograniczono władzę rodzicielską do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka związanych z wyjazdem za granicę w innym celu niż turystyczny). Z ww. notatek wynika, że skarżący przyjechał z [...] w kwietniu 2020 r., gdzie pracuje, odebrał matce ZS zamieszkałej w [...] , 3 letnią córkę, przekazał ją pod opiekę babki a następnie wrócił do [...]do pracy. Matka skarżącego oświadczyła, że Z S ma ograniczone prawa rodzicielskie w zakresie wskazanym w orzeczeniu Sądu i opiekowała się dzieckiem będąc pod wpływem alkoholu.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2020 r., [...]PWIS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] maja 2020 r., stwierdzając, że została wydana prawidłowo - zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie narusza prawa a odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawowym zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych w celu ochrony zdrowia ludzkiego oraz życia obywateli.
Wskazał, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 59 ze zm.), do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych.
Ponadto podniósł, że ustawa o zapobieganiu, w art. 46 ust. 2 stanowi, iż "jeżeli zagrożenie epidemiczne lub epidemia występuje na obszarze więcej niż jednego województwa, stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii ogłasza i odwołuje, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego". Zaznaczył, że w oparciu o powyższe Minister Zdrowia z dniem 20 marca 2020 r. wprowadził na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.).
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w art. 46a pkt 2 ustawy o zapobieganiu wskazano również, iż w przypadku wystąpienia stanu epidemii, Rada Ministrów może określić w drodze rozporządzenia, rodzaj specjalnych rozwiązań, w tym m.in. wynikający z art. 46b pkt 5 obowiązek poddania się kwarantannie.
W związku z faktem, że na terenie Rzeczypospolitej Polskiej wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 w dniu 2 maja 2020 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2000, poz. 792), w którym w myśl § 2 ust. 2 pkt 2 osoba winna cyt.: "odbyć po przekroczeniu granicy państwowej, obowiązkową kwarantannę, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, trwającą 14 dni licząc od dnia następującego po przekroczeniu tej granicy, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi lub gospodarującymi".
MPWIS wskazał, że skarżący został objęty obowiązkową kwarantanną trwającą od dnia [...] kwietnia 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., w związku z faktem przekroczenia granicy państwowej. Obowiązek kwarantanny trwał 14 dni, licząc od dnia następującego po przekroczeniu granicy i dotyczył także osób wspólnie zamieszkujących lub gospodarujących ze skarżącym, jak stanowi ww. rozporządzenie.
Organ odwoławczy wskazał również, że w myśl definicji zawartej w art. 2 ust. 12 ustawy o zapobieganiu - kwarantanna oznacza odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. W związku z powyższym w dniach: [...] maja 2020 r., [...] i [...] maja 2020 r. skarżący był zobowiązany do przestrzegania warunków kwarantanny zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący podniósł, że musiał natychmiast przyjechać z Niemiec na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z powodów osobistych (do córki N M, którą opiekowała się matka Z S, będąca pod wpływem alkoholu i mająca ograniczoną władzę rodzicielską), celem odebrania córki od jej matki oraz przetransportowania do swojej matki - A M (zam. [...]). Następnie, po upewnieniu się, że córka znajduje się pod właściwą opieką i jest całkowicie bezpieczna, skarżący postanowił o niezwłocznym powrocie do [...] . Obawiał się utraty pracy, co wobec posiadanego kredytu, ponoszonych kosztów utrzymania córki oraz panującej pandemii oznaczało brak środków do życia dla skarżącego oraz jego rodziny. Granicę [...] przekroczył w dniu następnym, tj. [...]kwietnia 2020 r. o godzinie 15:00.
Ustosunkowując się do sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w zaistniałym stanie faktycznym nastąpiło złamanie zasad odbywania kwarantanny, ponieważ w dniach wskazanych w notatkach służbowych skarżący nie przebywał w miejscu swojego zamieszkania. W tej sytuacji, w ocenie [...]PWIS, wymiar kary pieniężnej w wysokości 30 000 zł jest właściwą formą dolegliwości za nieprzestrzeganie § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ograniczeń.
Biorąc pod uwagę okoliczności zdarzenia organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zinterpretował zaistniałą sytuację i słusznie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydał decyzję z [...] maja 2020 r., nr [...], w której nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 30 000 zł.
[...]PWIS wskazał, że podstawą prawną kwestionowanej decyzji jest art. 48a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 46b pkt 5 ustawy o zapobieganiu. Zgodnie z art. 48a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w szczególności w art. 46b pkt 5 (obowiązek poddania się kwarantannie) podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 zł do 30 000 zł.
Zdaniem organu odwoławczego PPIS, w uzasadnieniu swojej decyzji, wystarczająco wyjaśnił, że ustalając wysokość kary pieniężnej rozważył wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności istotną potrzebę ochrony zdrowia i życia osób postronnych. [...]PWIS zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, że nieodpowiedzialne zachowanie skarżącego stanowiło rażące lekceważenie wysiłków Państwa Polskiego w celu opanowania epidemii.
Odnosząc się do kwestii zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy, na podstawie których wymierzono skarżącemu karę pieniężną za złamanie obowiązku poddania się kwarantannie z powodu przekroczenia granicy RP wynikają bezpośrednio z art. 46b pkt 5 ustawy o zapobieganiu, a następnie z rozporządzania, wydanego na podstawie ww. ustawy. Odnosząc się do zarzutów na niezgodność wprowadzonych przepisów z Konstytucją RP wskazał, że w tym zakresie nie jest właściwy do zajęcia stanowiska. Zaznaczył, że organem, który może zająć stanowisko w tej sprawie jest Trybunał Konstytucyjny.
Następnie [...]PWIS podniósł, że nadanie - zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. oraz art. 48a ust. 4 ustawy o zapobieganiu - decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było konieczne ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Stwierdził, że zachowanie skarżącego mogło doprowadzić do zagrożenia zdrowia i życia osób postronnych wskutek niekontrolowanego rozprzestrzeniania się wirusa, a w konsekwencji stwarzało realne zagrożenie, że cel z powodu, którego wprowadzono ww. regulacje nie zostanie osiągnięty.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wbrew stanowisku skarżącego, nie naruszył zasady ogólnej wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem z urzędu podjął wszelkie czynności, niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając w szczególności na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (nie tylko adresata decyzji). Podniósł, że w procesie wydawania przedmiotowej decyzji PPIS dokonał analizy notatek służbowych Policji z zaistniałych zdarzeń. Zdaniem [...]PWIS interes społeczny objawił się koniecznością podejmowania przez organ administracji publicznej działań mających na celu zobligowanie osób do zaprzestania zachowań, powodujących niekontrolowane rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2 w społeczeństwie, czego skutkiem jest utrata zdrowia, a w niektórych przypadkach również życia innych.
W ocenie organu odwoławczego w danym przypadku przepisy ustawy o zapobieganiu poświęcone karom administracyjnym miały na celu niemalże natychmiastowe zdyscyplinowanie osób do przestrzegania rygorów sanitarnych w trosce o zdrowie i życie innych ludzi. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że szybkość postępowania w tym aspekcie oznaczała skuteczność w zapobieganiu dalszego rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2. Zaznaczył, że jeżeli organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej planowałby umożliwić stronie aktywny udział w postępowaniu, to stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. należałoby przyznać termin na zapoznanie się z aktami (którymi były jedynie notatki służbowe Policji), minimum 7-10 dni. Podniósł, że w postępowaniu administracyjnym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, o czym jednoznacznie stanowi art. 35 § 1 k.p.a. Wyjaśnił również, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w terminie kilku dni od zdarzenia uzasadniającego nałożenie kary, a obejmuje to również okres działania Policji (od zaobserwowania naruszenia prawa do momentu przekazania notatki do organu administracji publicznej). Zdaniem [...] PWIS tak wysoka szybkość postępowania, niespotykana, na co dzień w postępowaniu administracyjnym, podyktowana była właśnie koniecznością zdyscyplinowania adresata decyzji do zaprzestania dopuszczania się lekceważenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w wyniku, którego inne osoby mogą zostać zakażone wirusem SARS-CoV-2. Podniósł, że kary nakładane musiały być szybko, aby odnieść pożądany efekt prewencyjny (zarówno w znaczeniu indywidualnym - powstrzymania strony od dalszego naruszania reżimu sanitarnego, jak również w znaczeniu ogólnym - powstrzymania społeczeństwa przed powielaniem nagannego zachowania adresata decyzji).
Wbrew stronie skarżącej, zdaniem [...]WPIS, organ I instancji z urzędu podjął wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając w szczególności na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W związku z powyższym uwzględniając stan prawny i faktyczny [...]PWIS stwierdził, że decyzja organu I instancji z [...] maja 2020 r. jest prawidłowa.
Skargę na decyzję [...]PWIS z [...] lipca 2020 r. złożył skarżący reprezentowany przez profesjonalnego, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z zeznań skarżącego celem wykazania faktu świadczenia pracy przez niego w [...] przedsiębiorstwie, pozostawania opiekunem prawnym N M, ograniczenia władzy rodzicielskiej matki córki skarżącego do współdecydowania o istotnych sprawach małoletniej związanych z wyjazdem za granicę w celu innym niż turystyczny, zgłaszania okoliczności w związku z którymi musiał przekroczyć granicę, a następnie wrócić do [...] , jak również pozostałych okoliczności które Sąd uzna za mające znaczenie w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez organ I instancji oraz organu odwoławczego.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 30, 31 oraz art. 52 Konstytucji RP w zw. z art. 34 ust. 4 pkt 2, art. 46b pkt 5, art. 48a ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 ustawy o zapobieganiu oraz § 2 ust. 2 pkt 2 i § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ograniczeń, jak również art. 92 ust. 1, art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej za złamanie obowiązku poddania się kwarantannie:
• podczas gdy przepisy, na podstawie których skarżący miał obowiązek przebywać na kwarantannie z powodu przekroczenia granicy RP zawarte są w rozporządzeniu, a nie ustawie i tym samym stoją w sprzeczności z powołanymi przepisami Konstytucji RP, które nakazują, aby ograniczenie wolności wynikało wyłącznie z przepisów ustawy,
• który to obowiązek winien zostać postrzegany jako sprzeczny z przepisami Konstytucji RP i kara nie powinna zostać w związku z tym nałożona,
• rażąco niewspółmiernej w obliczu okoliczności zaistniałych w przedmiotowej sprawie.
b) art. 108 § 1 k.p.a. oraz art. 48a ust. 4 ustawy o zapobieganiu poprzez nadanie decyzji organu I Instancji rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji z dniem doręczenia, podczas gdy natychmiastowa wykonalność decyzji (czyli egzekucja środków pieniężnych) nie jest niezbędna ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, jak również nie istnieje inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, który uzasadniałby nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
2 Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 6 k.p.a. w zw. art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia stojącego w sprzeczności z przepisami Konstytucji RP w oparciu o przepisy prawa, które z uwagi na fakt ograniczania wolności i praw człowieka i obywatela nie mogły zostać wprowadzone w życie przez ustawodawcę bez wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych określonych w rozdziale XI Konstytucji, jak również poprzez to, że ograniczenie wolności obywatela mogą zostać wprowadzone jedynie ustawą, a zostały wprowadzone rozporządzeniem;
b) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie zasad uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, co implikuje fakt, że zarówno PPIS, jak i [...]PWIS, odstąpił od zapoznania się z pełnym spectrum okoliczności w przedmiotowej sprawie w szczególności w zakresie ustalenia wysokości nałożonej kary;
c) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, w szczególności brak odniesienia do wszystkich zarzutów odwołania, i przez to naruszenie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, którą jest zasada przekonywania;
d) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nakładającej na skarżącego karę rażąco niewspółmierną w stosunku do zaistniałych okoliczności (w tym zastrzeżeń co do zgodności z Konstytucją RP), nadając jej dodatkowo rygor natychmiastowego wykonania z dniem doręczenia; determinuje to fakt, że przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o przeprowadzone postępowanie w sposób niebudzący zaufania ich uczestników do władzy publicznej oraz brak kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania uczestników postępowania;
e) art. 81 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie od zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz brak możliwości wypowiedzenia się przez skarżącego przed wydaniem przedmiotowej decyzji na temat zebranych dowodów, podczas gdy brak natychmiastowego załatwienia przedmiotowej sprawy (co w praktyce oznacza brak ukarania odwołującego karą pieniężną) w żaden sposób nie stanowi niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego;
f) art. 138 § 2 pkt 2 w zw. z art. 140 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy, w tym w szczególności poprzez nieodniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu oraz poprzestaniu na lakonicznym uzasadnieniu, stanowiącym w dużej mierze powielenie argumentacji oraz dokładnych słów zawartych w stanowisku organu I Instancji tudzież poprzestanie na cytowaniu przepisów obowiązującego prawa.
3. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę jej wydania, polegający na błędnym przyjęciu zarówno przez PPIS, jak i [...]PWIS że:
a) okoliczności w przedmiotowej sprawie, a w szczególności troska o ochronę 3- letniej córki, nie uprawniały skarżącego do incydentalnego przekroczenia granicy oraz powrotu zaraz po zapewnieniu bezpieczeństwa córce, w szczególności ze względu na interes społeczny oraz słuszny interes obywateli,
b) okoliczności sprawy (konieczność przyjazdu po córkę i zapewnienia jej bezpieczeństwa) nie miały wpływu na wysokość nałożonej kary,
c) działania skarżącego spowodowały w sposób realny i bezpośredni wystąpienie zagrożenia dla zdrowia i życia osób postronnych, podczas gdy w trakcie niespełna 1-dniowego pobytu w Polsce miał o kontakt jedynie z najbliższą rodziną, a jego wizyta uzasadniona była obawą o bezpieczeństwo zdrowia i życia małoletniej córki.
Uzasadniając skargę skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz ustalenia dokonane przez organy. Ponadto poddał w wątpliwość dokonane przez organy ustalenia, w tym brak wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rolą Sądu jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, naruszają prawo.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] lipca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]z [...] maja 2020 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenie obowiązku kwarantanny w związku z przekroczeniem granicy państwowej.
W rozpoznawanej sprawie, wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej związane było z naruszeniem przez niego w dniu [...] maja 2020 r. obowiązku poddania się kwarantannie, któremu podlegał w związku z przekroczeniem granicy państwowej (powrotem do kraju z [...]w dniu [...] kwietnia 2020 r.).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 30, 31, art. 52 Konstytucji RP w związku z art. 34 ust. 4 pkt 2, art. 46b pkt 5, art. 48a ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 ustawy o zapobieganiu w związku z ustanowieniem sankcji, nie znajdujących podstawy prawnej, Sąd stoi na stanowisku, że w realiach przedmiotowej sprawy zarzut ten, nie jest uzasadniony.
I tak, jak podkreśla się w piśmiennictwie, art. 31 ust. 3 Konstytucji R.P. ma podstawowe znaczenie dla dopuszczalności ograniczania wszystkich konstytucyjnych wolności i praw. Komentowany przepis adresowany jest nie tylko do ustawodawcy, ale też do wszystkich organów stanowiących i stosujących prawo, o ile podejmują rozstrzygnięcia ograniczające wolności i prawa konstytucyjne. Odnosi się on do wszystkich rodzajów i form ich ograniczania. Warunkiem formalnym zgodnego z Konstytucją R.P. ograniczania praw obywateli jest ustanawianie ich tylko w ustawie - konstytucyjna zasada, że wszelkie istotne kwestie związane z ograniczeniem praw powinny być rozstrzygnięte w ustawie. Przepisy ograniczające takie prawa powinny być jednak traktowane jako wyjątki od reguły, a co za tym idzie - interpretowane ściśle i literalnie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2019 r., sygn. akt I NSW 79/19, baza orzeczeń SN). Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 Konstytucji R.P. każdy, kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Oznacza to zapewnienie każdemu obywatelowi prawa do nieskrępowanego korzystania z przyznanych mu praw i wolności, jeżeli w sposób zgodny z prawem to korzystanie nie zostało ograniczone. Zasada powszechności korzystania z praw konstytucyjnych nie ma charakteru samoistnego. O możliwości korzystania z poszczególnych wolności i praw decyduje przede wszystkim ich zakres podmiotowy. Zgodnie z art. 52 ust. 1 Konstytucji R.P., mającym bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie, każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Jest to tzw. zasada wolności przemieszczania się. Wolność przemieszczania się może podlegać ograniczeniom, ale wyłącznie określonym w ustawie (art. 52 ust. 3 Konstytucji R.P.). Jak podkreśla się w literaturze (zob. L. Garlicki, komentarz do art. 52) swoboda przemieszczania się jest tradycyjną, klasyczną wolnością jednostki, jako przejaw jej ogólnie wolnościowego statusu i "możności czynienia wszystkiego, co nie szkodzi drugiemu". Zasada swobody przemieszczania dotyczy wolności poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób swobodny i nieograniczony, wolności wyboru miejsca zamieszkania, wolności wyboru miejsca pobytu i wolności opuszczenia jej terytorium. Nakaz konstytucyjny dotyczący tego, że ta wolność obywatelska może doznać ograniczeń, ale wyłącznie aktem prawnym rangi ustawowej wiąże w sposób szczególny władzę ustawodawczą. Stanowiąc bowiem konstytucyjną gwarancję wolności przemieszczenia się, równocześnie przewiduje dopuszczalność jej ograniczenia, zawężając prawodawcy prawny sposób wprowadzenia ograniczenia. Niezastosowanie się prawodawcy do dyspozycji art. 52 ust. 3 Konstytucji R.P. i dopuszczenie (przez ustawodawcę) oraz wprowadzenie (przez Radę Ministrów) ograniczenia wolności przemieszczania się aktem podustawowym jest więc niedopuszczalne konstytucyjnie i prowadzi w rzeczywistości do samodzielnego uregulowania w rozporządzeniu całego kompleksu zagadnień; do tego takich, co do których w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich unormowań czy wskazówek (por. cyt. w. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 1997 r., K. 25/97 (OTK ZU Nr 3-4/1997, s. 304).
Prawa i wolności obywatelskie zawarte w Konstytucji R.P. (w tym wolność swobodnego poruszania się po terytorium RP niewątpliwie ograniczana obowiązkiem kwarantanny) mogą być ograniczane wyłącznie przepisami rangi ustawowej. Niedopuszczalne prawnie jest przeniesienie przez ustawodawcę na organ stanowienia przepisów, ograniczających wolności i prawa obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantowanych ustawą zasadniczą. Sąd orzekający w sprawie uznaje za trafny pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 27 października 2020 r., sygn. akt II SA/Op 219/20 (CBOSA), zgodnie z którym "tylko unormowania, które nie stanowią podstawowych elementów składających się na ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności mogą być treścią rozporządzenia. W rozporządzeniu powinny być zamieszczane jedynie przepisy o charakterze technicznym, nie mające zasadniczego znaczenia z punktu widzenia praw lub wolności jednostki". Sąd w Opolu powołał się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 12 stycznia 2000 r., sygn. akt P 11/98; 28 czerwca 2000 r., sygn. akt K 34/99; 20 lutego 2001 r., sygn. akt P 2/00; 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt U 7/00; 3 kwietnia 2001 r., K 32/99; 11 grudnia 2001 r., sygn. akt SK 16/00; 19 lutego 2002 r., sygn. akt U 3/01; 8 lipca 2003 r., sygn. akt P 10/02; 16 marca 2004 r., sygn. akt K 22/03; 29 listopada 2007 r., sygn. akt SK 43/06; 5 grudnia 2007 r., sygn. akt K 36/06; 5 lutego 2008 r., sygn. akt K 34/06; 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07; 19 maja 2009 r., sygn. akt K 47/07; 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10.
Dalej należy podnieść, że zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi kwarantanna to odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. Stosownie do art. 34 ust. 2 ww. ustawy, osoby, które były narażone na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazują objawów chorobowych, podlegają obowiązkowej kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu, jeżeli tak postanowią organy inspekcji sanitarnej przez okres nie dłuższy niż 21 dni, licząc od dnia następującego po ostatnim dniu odpowiednio narażenia albo styczności. Z kolei, w myśl art. 34 ust. 4 pkt 2 ustawy o zapobieganiu zakazuje się opuszczania miejsca kwarantanny, chyba, że odpowiednio dana osoba wymaga hospitalizacji albo organ inspekcji sanitarnej postanowi inaczej.
Ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 t.j. z dnia 20 października 2020) dodano do ustawy o zapobieganiu art. 46a i 46b, które weszły w życie w dniu 8 marca 2020 r.
Na mocy art. 46a ustawy o zapobieganiu, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaj stosowanych rozwiązań – w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
W rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić obowiązek poddania się kwarantannie (art. 46b pkt 5 ustawy o zapobieganiu).
Działając na podstawie art. 46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy o zapobieganiu w dniu 2 maja 2020 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 792). Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia nakazuje się: "W okresie, o którym mowa, osoba przekraczająca granicę państwową, w celu udania się do swojego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana: odbyć, po przekroczeniu granicy państwowej, obowiązkową kwarantannę, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, trwającą 14 dni licząc od dnia następującego po przekroczeniu tej granicy, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi lub gospodarującymi."
Z kolei, konsekwencje niezastosowania się do powyżej określonego obowiązku kwarantanny zostały uregulowane w art. 48a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 zgodnie z którym, kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 1 lub w art. 46b pkt 5 i 9-12, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 zł do 30 000 zł. Kary te wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, państwowy powiatowy inspektor sanitarny i państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, podkreślić należy, że o ile szereg nakazów lub zakazów związanych ze stanem zagrożenia epidemicznego, zostało wprowadzonych wyłącznie na podstawie rozporządzeń, bez stosownej delegacji ustawowej i z naruszeniem wymogów przewidzianych w art. 92 ust. 1 Konstytucji (co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych), o tyle nie można tych uwag odnieść, w ocenie Sądu, co do obowiązku kwarantanny, który został nałożony na skarżącego w zgodzie z Konstytucją i w oparciu o podstawę prawną wymaganą w wypadku konieczności ograniczenia konstytucyjnej wolności i praw obywatela.
Wskazać bowiem należy, że obowiązek ten, niewątpliwie ograniczający wolność przemieszczania się po terytorium RP, uregulowany został w ustawie. W ustawie, została zawarta zarówno definicja kwarantanny, jak też uregulowane zostały szczegółowe zagadnienia z nią związane, a mianowicie sposób i czas jej wykonywania. Rozporządzenie, będące w rozpoznawanej sprawie podstawą prawną zaskarżonej decyzji, zostało wydane przez Radę Ministrów, a więc organ upoważniony do wydawania tych aktów prawnych na podstawie art. 146 ust. 4 pkt 2 Konstytucji. Upoważnienie do wydania rozporządzenia, wynika też z ustawy, określa zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego.
W wyżej przedstawionym kontekście nie można więc zarzucić organom obu instancji naruszenia prawa w tym zakresie, tak jak podniósł skarżący.
Zasadne natomiast są w ocenie Sądu zarzuty skargi odnoszące się do prawidłowości postępowania organów obu instancji ocenianych przez pryzmat ogólnych zasad postępowania administracyjnego, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu nie można uznać za słuszne prymatu zasady szybkości postępowania nad zasadą prawdy obiektywnej i zasadą słusznego interesu obywateli, wyrażoną w art. 7 k.p.a. Oczywiście organy administracji publicznej stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a., powinny działać sprawnie i szybko jednak nie może się to odbywać kosztem wyrażonego w tym samym przepisie nakazu wnikliwości działania. Dlatego też ustawodawca przewidział w art. 12 § 2 k.p.a., że wyłącznie sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Zdaniem Sądu, niniejsza sprawa w żadnym wypadku nie może być zaliczona do kategorii spraw nie wymagających przeprowadzenia postępowania dowodowego. Konieczne było wyjaśnienie podstawowej kwestii, a mianowicie czy sytuacja zaistniała w rodzinie w związku z ochroną 3 letniej córki i zapewnienie jej bezpieczeństwa, nie uprawniały skarżącego do przekroczenia incydentalnego granicy, ze względu na słuszny interes społeczny i interes obywateli. Organy obu instancji nie rozważyły dobra dziecka.
Dlatego też obowiązkiem organu odwoławczego, przed wydaniem decyzji, było sprawdzenie wszystkich przedstawionych w odwołaniu okoliczności. Należy pamiętać, że organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ten obowiązek ma charakter bezwzględny i jeżeli - jak w niniejszej sprawie - nie zostało wyjaśnione bez żadnych wątpliwości, czy twierdzenia skarżącego były uprawnione - to niedopuszczalne było zastosowanie regulacji z art. 10 § 2 k.p.a., gdyż wykluczało to zarówno wnikliwość postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.), jak i ustalenie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). To zaś powodowało, że organy nie działały zgodnie z prawem (art. 6 k.p.a.) i nie prowadziły postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami bezstronności (art. 8 § 1 k.p.a.).
Z tych względów, zdaniem Sądu, organy nie mogły odstąpić od zasady zawartej w art. 10 § 1 k.p.a.
Przyjęta przez organy jako priorytet zasada nieuzasadnionej w realiach rozpoznawanej sprawy szybkości postępowania, skutkowała ograniczeniem skarżącego czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwiła wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).
Nie można także w tym miejscu zgodzić się z organami, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności, uprawniające do odstąpienia od tej zasady (art. 10 § 2 k.p.a.). Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 781/07,LEX nr 491998, w art. 10 § 2 k.p.a. chodzi o przypadki konieczności natychmiastowego wydania decyzji. (...) Jeśli chodzi o niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, to może ono wynikać między innymi z faktu zamieszkiwania w budynku grożącym zawaleniem, czy obiekcie stanowiącym niebezpieczeństwo zewnętrzne przez odpadanie tynku na chodnik, a więc miejsca ogólnie dostępne.
Decyzja o ukaraniu karą pieniężną w rozpoznawanej sprawie, w żadnym wypadku nie mieści się w tych kategoriach. Wydanie tej decyzji nie służyło bowiem, jak w przytoczonym jako przykład wyroku, odsunięciu niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Załatwienie sprawy, polegające wyłącznie na ukaraniu skarżącego za naruszenie obowiązku kwarantanny, nie miało bowiem już żadnego wpływu na wskazane w tym przepisie chronione wartości. Było jedynie środkiem represyjnym, a nie zapobiegawczym.
Na marginesie organy obu instancji, nie przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, w kontekście art. 10 § 2 k.p.a., jak też i nie powołały się na art. 15 zzzzzn pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zgodnie z którym w okresie stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej mógł odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., ale tylko w przypadku, gdy wszystkie strony zrzekły się swego prawa. Zauważenia wymaga, że skarżący w postępowaniu administracyjnym, nie zrzekł się przysługującego mu prawa z art. 10 § 1 k. p. a.
W konsekwencji, organy obu instancji naruszyły też art. 81 k.p.a., zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.
Ponadto, w ocenie Sądu, wymierzając administracyjną karę pieniężną z art. 48a ust. 1 pkt 1 ustawy o zapobieganiu i rozstrzygając w decyzji o jej wysokości organy sanitarne naruszyły również art. 189d pkt 7 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a., gdyż nie rozważyły w ogóle warunków osobistych strony. Przepisy procedury administracyjnej nakazują zaś przed nałożeniem kary ustalić między innymi wagę i okoliczności naruszenia prawa, a także warunki osobiste strony, na którą kara ma być nałożona (tzw. "dyrektywy wymiaru kary"), zob. - art. 189a § 1 i 2 k.p.a., art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 48a ust. 8 ustawy o zapobieganiu.
Odnosząc się do wymiaru kary pieniężnej, należy też zaznaczyć, że w dacie wydania decyzji organu I instancji ([...] maja 2020 r.), jak też zaskarżonej decyzji ([...] lipca 2020 r.) obowiązywał art. 15zzzn ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 1842, dalej – "ustawa covid"). Przepis ten stanowił, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązku hospitalizacji, kwarantanny lub izolacji w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem lub zwalczaniem COVID-19, nałożonego przez właściwy organ lub wynikającego z przepisów prawa, państwowy powiatowy inspektor sanitarny nakłada na osobę naruszającą taki obowiązek, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną w kwocie do 30 000 zł. Treść tego przepisu zbliżona jest wprawdzie do art. 48a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., nie określa jednak dolnej granicy kary. Ustawodawca określił jedynie jej maksymalną granicę (30 000 zł). Stosując art. 15zzzn ustawy covid, organ ma zatem większą możliwość miarkowania wysokości kary m. in. za naruszenie obowiązku kwarantanny i może wymierzyć (np. w przypadku naruszeń mniejszej wagi, ze względu na warunki osobiste sprawcy, czy inne okoliczności) karę niższą niż 5 000 zł - przewidziane w art. 48a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. W rozpoznawanej sprawie, istotne jest ustalenie, który z przepisów miał zastosowanie w rozpatrywanej sprawie - art. 48 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., czy art. 15zzzn ustawy covid. Odpowiedzi należy poszukiwać w art. 1 ust. 1 ustawy covid, który wskazuje, że ustawa ta określa zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażenia wirusem SARS-CoV-2 i rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej u ludzi, wywołanej tym wirusem, w tym zasady i tryb podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia i przecięcia dróg szerzenia się tej choroby zakaźnej. Natomiast w art. 1 ust. 2 ustawy covid ustawodawca wskazał jednoznacznie, że w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Z powyższej regulacji, należy więc wysnuć wniosek, że ustawa covid, stanowi akt lex specialis względem ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. (ustawy o zapobieganiu), co oznacza, że ma ona pierwszeństwo przed przepisami ustawy o zapobieganiu w sprawach, których przedmiotem jest zapobieganie oraz zwalczanie zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Przepisy ustawy o zapobieganiu mogą być stosowane wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w ustawie covid. Przesłanki wymierzenia kary za naruszenie tego obowiązku i dopuszczalna jej wysokość określa art. 15zzzn ust. 1 ustawy covid, zatem w tym zakresie, na mocy art. 1 ust. 2 ustawy covid, nie stosuje się art. 48a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 46b pkt 5 u.z.z.z.
Tym samym organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej miały obowiązek rozważyć zastosowanie w niniejszej sprawie art. 15zzzn ustawy covid, czego nie uczyniły.
Ponadto, zauważenia także wymaga, że organy obu instancji nie odniosły się do faktu, że w związku z przekroczeniem granicy państwowej w dniu [...] kwietnia 2020 r. skarżącemu wymierzono już karę administracyjną z tytułu naruszenia obowiązku kwarantanny w wysokości 20 000 zł. Decyzja PPIS w [...] z [...] kwietnia 2020 r. oraz utrzymująca ją decyzja [...]PWIS z [...] lipca 2020 r. znane są organom a ponadto opierają się analogicznym stanie faktycznym. Powyższe wskazuje, że wobec skarżącego, za to samo zachowanie (nieprzestrzeganie obowiązku kwarantanny po przekroczeniu granicy [...] kwietnia 2020 r.) wymierzono podwójną karę opierając się na przepisach (identycznie brzmiących) rozporządzeń w sprawie ograniczeń z 19 kwietnia 2020 oraz 2 maja 2020 r. W konsekwencji skarżącego obciążono kwotą aż 50 000 zł.
Z powyższych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło