VII SA/Wa 1783/08
WyrokWSA w Warszawie2009-04-21
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające karę pieniężną za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego może zostać wydane, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem tego samego organu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, ponieważ oba te akty obarczone były wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 KPA. Wskazano, że organ administracji publicznej nie może wydać decyzji rozstrzygającej ponownie sprawę, która została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją tego samego organu. W rozpoznawanej sprawie wystąpiła tożsamość sprawy, ponieważ dotyczyła tego samego podmiotu, tego samego przedmiotu (nielegalne użytkowanie) i nie zmienionego stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez organy nadzoru budowlanego kary pieniężnej na M.N. za samowolne przystąpienie do użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wcześniej, w styczniu 2008 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na M.N. karę w wysokości 10.000 zł, a postanowieniem z marca 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał je w mocy. Mimo to, we wrześniu 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie wydał postanowienie nakładające karę za to samo samowolne użytkowanie, które zostało utrzymane w mocy przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie jego praw i wniósł o wyznaczenie terminu rozpatrzenia sprawy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej w analogicznej sprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M.N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za samowolne przystąpienie do użytkowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Postanowieniem z dnia [...] września 2008r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia M.N. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. znak: PINB [...] , nakładające na M. N. karę w wysokości 10.000,00 złotych ( dziesięć tysięcy) za samowolne przystąpienie do użytkowania zrealizowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z garażem, usytuowanego na nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obręb. [...] przy ul. S. w W., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją Kierownika Wydziału Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicy W. [...] z dnia [...] kwietnia 1988r. znak: [....] zezwolono na budowę przedmiotowego obiektu.
W dniu 24 czerwca 2003r. Prezydent W. decyzją nr [...] znak: [...] stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.
W trakcie wizji przeprowadzonej w dniu 19 grudnia 2007 r na działce o nr ew. [...] przy ul. S. w W. stwierdzono, iż inwestor wykonał piwnice, częściowo parter i I piętro, a całość zabezpieczył prowizorycznym dachem.
Stwierdzono ponadto, że w zrealizowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych.
W związku z powyższymi ustaleniami, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. znak:
PINB [....] działając w oparciu o przepis art. 57 ust 7 w zw z art. 54 i 59 f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane nałożył na M. N. karę w wysokości 10.000,00 złotych za samowolne przystąpienie do użytkowania zrealizowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z garażem na nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obręb. [...] , usytuowanej przy ul. S. w W.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. nr [....] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji, a skarga M.N. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2008r, sygn. akt. VII S.A./Wa 702/08.
W dniu 14 lipca przedstawiciele Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] ponownie przeprowadzili czynności kontrolne na powyższej nieruchomości ustalając, iż stan zaawansowania robót budowlanych nie zmienił się od dnia poprzedniej wizji z dnia 19 grudnia 2007r. Stwierdzono, iż wykonane są w całości piwnice, częściowo parter i I piętro, a całość zabezpieczona jest prowizorycznym dachem. Ponadto ustalono, iż M.N. w realizowanej części wciąż prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych.
W świetle powyższych okoliczności sprawy zostało wydane zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. wniósł M.N.
Skarżący zakwestionował prawidłowość prowadzonego postępowania zarzucając brak uwzględnienia podnoszonych argumentów co rażąco narusza prawa skarżącego jako strony postępowania. Ponadto skarżący wniósł o wyznaczenie terminu rozpatrzenia sprawy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, którą zamierza złożyć w analogicznej sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2008r, sygn. akt. VII S.A./Wa 702/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( § 2 ).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach -stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach ( art. 145 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w graniach spraw, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji obarczone jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Zgodnie z treścią przepisu art. 156 § 1 pkt 3 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został pogląd, że decyzja organu administracji państwowej rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej
rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, jest dotknięta wadą określoną wart. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Wskazać należy, iż sprawa samowolnego przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu była rozpoznawana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] , który postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. nałożył na M.N. karę w wysokości 10.000,00 złotych za samowolne przystąpienie do użytkowania zrealizowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z garażem na nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obrębu [...] , usytuowanej przy ul. S. w W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 702/08 oddalił skargę M. N.
Ponowne zastosowanie art. 57 ust 7 Prawa budowlanego i wymierzenie inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej wcześniejszym ostatecznym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r. nr [...] utrzymującym w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2008r, nr [...] stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji.
W rozpoznawanej sprawie występuje tożsamość sprawy z uwagi na ten sam podmiot (osoba skarżącego), ten sam przedmiot ( nielegalne użytkowanie ) w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy.
Zgodnie z art. 57 ust 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane ( Dz.U. z 2006 r, Nr 156, poz 1118) stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Z brzmienia powołanego wyżej art. 57 ust 7 ustawy wynika, że sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obliguje organ do nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu. Przewidziana we wskazanym przepisie sankcja w postaci kary pieniężnej jest sposobem represjonowania na drodze administracyjnej niepożądanych zachowań tych inwestorów, którzy z pominięciem przepisów ustawy - Prawo budowlane przystępują do użytkowania obiektów budowlanych. Przepis art. 57 ust 7 Prawa budowlanego nie przewiduje możliwości
wielokrotnego wymierzania kary za nielegalne użytkowanie obiektu.
Zastosowanie omawianej sankcji administracyjnej musi mieć swoje wyraźne umocowanie w prawie. Zatem nie jest dopuszczalne stosowanie w tym względzie wykładni rozszerzającej.
Skoro, w opisywanej sprawie podjęte były postanowienia przez organy nadzoru budowlanego ( postanowienie z dnia [...] stycznia 2008r. i dnia [...] marca 2008r.) w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary za nielegalne użytkowanie to wadliwym było wydanie kolejnego aktu administracyjnego rozstrzygającego w tej samej kwestii.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło