VII SA/Wa 1783/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. sprzeciwu J. H. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2016 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. odmówić zmiany postanowienia z dnia 15 grudnia 2015 r. w zakresie dotyczącym odmowy przyznania J. H. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J. H. (dalej jako skarżący) złożył w dniu 2 czerwca 2016 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówił zmiany postanowienia z dnia 15 grudnia 2015 r. w zakresie dotyczącym odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 24 sierpnia skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie skarżący ponowił argumentację dotyczącą zasadności jego skargi. W odniesieniu do wniosku skarżący wskazał, że nie ma żadnych możliwości oddziaływania na wyznaczonego pełnomocnika i utracił do niego zaufanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z obowiązującym w niniejszej sprawie (w której postępowanie sądowe zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r.) brzmieniem art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 p.p.s.a.). Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego) lub w zakresie częściowym (obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego). Składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata skarżący wniósł zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, że skarżącemu postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Bez wpływu na przyznanie tego prawa pozostaje późniejsze wypowiedzenie wyznaczonemu przez Okręgową Radę Adwokacką adwokatowi pełnomocnictwa w sprawie i utrata zaufania skarżącego co do zaangażowania się adwokata w sprawę. Również bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje brak możliwości oddziaływania skarżącego na pełnomocnika, w tym na jego opłacenie i wydawanie poleceń. Przyznane uprzednio prawo pomocy nadal pozostaje w mocy. Powyższe oznacza, że bezprzedmiotowe jest ponowne rozpoznawanie wniosku skarżącego z dnia 2 czerwca 2016 r. w zakresie ustanowienia adwokata. Z tego powodu podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania pomocy umarza się. W związku z powyższym wniosek skarżącego podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest pierwszym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. J. H. przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Kolejny wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych należy więc traktować jako wniosek o zmianę ww. postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z treścią art. 165 p.p.s.a prawomocne orzeczenie w przedmiocie przyznania prawa pomocy może co prawda być zmienione ale pod warunkiem, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę jego wydania. Z wniosku skarżącego z dnia 2 czerwca 2016 r. wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada udział w połowie domu jednorodzinnego o powierzchni 109 m2 i udział w połowie działki siedliskowej o powierzchni 913 m2. Z wniosku wynika także, że uzyskuje emeryturę w wysokości 1855 zł netto. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika także, że ponosi on wydatki związane z utrzymaniem domu w wysokości 505 zł miesięcznie (koszty zakupu opału – 233 zł, opłata za energię elektryczną – 179 zł, opłata za wodę i odbiór ścieków – 93 zł). Ponadto skarżący ponosi miesięczne koszty leczenia w wysokości 523 zł (zakup niezbędnych lekarstw, dowóz na okresowe badania i rehabilitację). Do wydatków zaliczył także koszty związane z postępowaniami administracyjnymi i sądowymi w wysokości średnio 350 zł miesięcznie. Sytuacja majątkowa skarżącego wynikająca z wniosku z dnia 2 czerwca 2016 r. jest identyczna, jak wynikająca z wniosku rozpoznanego postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. Jednakowe są zarówno przychody (w obu przypadkach emerytura skarżącego wynosi 1855 zł netto miesięcznie), jak i wydatki (wraz z wnioskiem z dnia 2 czerwca 2016 r. skarżący złożył oświadczenie pokrywające się z oświadczeniami składanymi poprzednio). Skarżący nie wykazał zatem pogorszenia swojej sytuacji finansowej. Nie zaistniała tym samym określona w art. 165 p.p.s.a przesłanka "zmiany okoliczności sprawy". W związku z powyższym, na podstawie art. 260 w zw. z art. 165, art. 246 oraz art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.