VII SA/Wa 1783/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-10

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestie podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej w trybie zwykłym, a sąd oddalił skargę?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy kwestie podniesione we wniosku były już przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej w trybie zwykłym, a sąd oddalił skargę. Oddalenie skargi przez sąd oznacza, że nie stwierdzono wad kwalifikowanych ani zwykłych naruszeń prawa mających wpływ na wynik sprawy, co stanowi przeszkodę przedmiotową do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w trybie nadzwyczajnym.
Stan faktyczny
K. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...].05.2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie zrealizowanej części gospodarczo-garażowej. Wcześniejsza skarga K. K. na decyzję WINB została prawomocnie oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 11.05.2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1680/15. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie. K. K. złożył skargę do WSA w Warszawie, kwestionując odmowę wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej; GINB ) postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm. dalej "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia decyzji - utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2017r. Z akt sprawy wynikało, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. K. decyzją z dnia [...].05.2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2015 r. w przedmiocie nakazania K. K. wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanej części gospodarczo-garażowej o wymiarach 3,83m x 9,00m i wysokości w kalenicy 3,80m w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11.05.2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1680/15 oddalił skargę K. K. na powyższą decyzję [...] WINB . K. K. wystąpił wnioskiem z dnia [...].12.2016 r., o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...]. Następnie K. K. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ww. postanowieniem GINB z dnia [...] stycznia 2017r. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku oraz ponownej analizie akt sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.05.2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1680/15 oddalający skargę na objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...]. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.05.2016r. stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 07.12.2009 r., sygn. akt: I OPS 6/09, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym (jednakże biorąc pod uwagę, że po nowelizacji Kodeksu postępowaniu administracyjnego i uchyleniu art. 157 § 3 k.p.a. organ administracji orzeka w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego na zasadach ogólnych określonych w art. 61 a § 1 tej ustawy, należy przyjąć, że stanowisko zawarte w tej uchwale ma w pełni zastosowanie również do rozstrzygnięć wydawanych w oparciu o ten ostatni przepis). W przedmiotowej sprawie sąd oddalając skargę stwierdził zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, co powoduje niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...]. Ponadto analiza wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...] w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wykazała istnienia okoliczności, które mogłyby znaleźć się poza zakresem kontroli sądowej, z uwagi na uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania, mieszczących się w zakresie regulacji art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności ocenia czy decyzja będąca przedmiotem kontroli nie zawiera wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Jeżeli sąd oddala skargę to oznacza, że nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa ani nawet zwykłego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z uzasadnienia przywołanej powyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.12.2009 r., jedynie uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję, nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania, w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy GINB stwierdził , że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11.05.2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1680/15 oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...] to oznacza, że ocenił, iż decyzja ta nie jest dotknięta wadą nieważności. GINB stwierdził, że wnioskodawca we wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji [...] WINB z dnia [...].05.2015 r., jak też we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazał żadnych nowych okoliczności nie znanych sądowi administracyjnemu w dacie wydania wyroku, które mogłyby wyłączyć ocenę prawną sądu i stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Dlatego też, bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia muszą pozostać zarzuty wskazane przez K. K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 23.01.2017 r., bowiem jak wynika z decyzji z dnia [...].05.2015 r., [...] WINB wypowiedział się (nie podzielając stanowiska skarżącego) co do kwestii podnoszonej (również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) przez skarżącego, iż "sporna samowola budowlana w istocie nią nie jest, albowiem powstała w dacie realizacji budynku mieszkalnego tj. w 1964 r." GINB ponownie podkreślił, że po wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku oddalającego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...] niedopuszczalne jest prowadzenie przez GINB postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. GINB zatem zobowiązany był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem wniosku K. K. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył K. K. Skarżący kwestionuje rozstrzygnięcie GINB podnosząc, że objęta nakazem rozbiórki część gospodarczo-garażowa nie stanowi samowoli budowlanej gdyż została zrealizowana w dacie budowy budynku mieszkalnego tj. 1964r. Ponadto wskazuje, że nie otrzymał żadnego zawiadomienia o rozprawie, na której mógłbym się stawić i wskazać okoliczności nie znane sądowi, jak również nie otrzymał żadnego zawiadomienia o wyroku jaki zapadł od którego mógłbym się odwołać. Wskazuje, że o prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.05.2016r. sygn. akt. VII SA/Wa 1680/15, którym została oddalona skarga na decyzję [...]W.I.N.B. dowiedział się dopiero 4 miesiące po zapadnięciu prawomocnego wyroku dnia [...].09.2016r.,od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], podczas oględzin obiektu budowlanego. Dodatkowo wskazuje na swoją trudną sytuację rodzinną i majątkową. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. W sprawie niniejszej kontroli sądowo-administracyjnej poddane zostało postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą K. K. wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanej części gospodarczo-garażowej o wymiarach 3,83m x 9,00m i wysokości w kalenicy 3,80m w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy ustalił wystąpienie przesłanki przedmiotowej uniemożliwiającej wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej. Kwestionowana w trybie nadzwyczajnym decyzja rozbiórkowa była poddana kontroli sądowo-administracyjnej, w trakcie której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1680/15 oddalił skargę K. K. Sąd dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2015 r. nr [...] z której wynika, że " organ nie podziela stanowiska skarżącego, iż sporna samowola budowlana w istocie nią nie jest, albowiem powstała w dacie realizacji budynku mieszkalnego tj. w 1964r". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika również, iż organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego, a brak przedstawienia wskazanych dokumentów skutkował zastosowaniem art. 48 ust 1 Prawa budowlanego i orzeczeniem rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, a tym samym nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji były dotknięte wadą nieważności lub naruszały przepisy prawa materialnego bądź przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Podkreślić należy, iż sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności ocenia czy decyzja będąca przedmiotem kontroli nie zawiera wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Jeżeli sąd oddala skargę to oznacza, że nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa ani nawet zwykłego, naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności kontrolowanej już przez sąd decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2015r r., Nr [...] jak też we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze nie wskazuje żadnych nowych okoliczności nie znanych sądowi administracyjnemu w dacie wydania wyroku, które mogłyby wyłączyć ocenę prawną sądu i stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Skarżący wyłącznie kwestionuje ustalenia organu zawarte w decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2015r podnosząc, że objęta nakazem rozbiórki część gospodarczo-garażowa nie stanowi samowoli budowlanej gdyż została zrealizowana w dacie budowy budynku mieszkalnego tj. 1964r. Tym samym zarzuty kwestionujące brak wystąpienia samowoli budowlanej, które poddane już zostały kontroli sądowo-administracyjnej w trybie zwykłym nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2015r r., Nr [...]. Wskazać należy na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, w której wyrażono stanowisko, że " żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wstępnie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym". W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób niewadliwy uznał, że w sprawie zachodzi taka przeszkoda, gdyż okoliczności na które powoływał się skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji były już przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej przeprowadzonej w trybie zwykłym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie stwierdził , że nadzwyczajna kontrola decyzji już raz skontrolowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest niedopuszczalna i nie naruszył prawa, odmawiając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2015r r., Nr [...] W ocenie sądu zarzuty skargi są niezasadne, a trudna sytuacja skarżącego nie może stanowić podstawy do odmiennego rozstrzygnięcia gdyż takich okoliczności przy rozpatrzeniu sprawy zarówno organ jak i sąd nie uwzględnia. Skoro organ uznał, że istnieją przedmiotowe przeszkody do prowadzenia postępowania nie mógł w żaden sposób zbierać materiału dowodowego i rozstrzygać sprawy co do jej istoty. Wobec nie stwierdzenia przez sąd podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło