VII SA/Wa 1783/23
WyrokWSA w Warszawie2024-05-10
Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Izabela Ostrowska, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, wydana na podstawie oceniania wiedzy kandydata podczas obrony, może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisami prawa, a zarzuty dotyczące wadliwości protokołu, zniszczenia nagrania i problemów technicznych nie znalazły potwierdzenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej została wydana zgodnie z prawem. Postępowanie było prowadzone z poszanowaniem przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości protokołu, zniszczenia nagrania i problemów technicznych nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Sąd podkreślił ograniczony zakres kontroli sądowej w sprawach o nadanie stopnia naukowego, która nie obejmuje merytorycznej oceny dorobku naukowego ani sporów naukowych.Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (RDN) utrzymującą w mocy uchwałę Rady [...] o odmowie przyjęcia publicznej obrony jego rozprawy doktorskiej. Postępowanie doktorskie obejmowało szereg uchwał, w tym wszczęcie przewodu, wyznaczenie recenzentów, przyjęcie rozprawy i dopuszczenie do obrony. Po publicznej obronie, która odbyła się zdalnie, Komisja Doktorska nie uzyskała bezwzględnej większości głosów za przyjęciem obrony. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Rada [...] odmówiła przyjęcia obrony, wskazując na niekompetentne i nieprofesjonalne odpowiedzi skarżącego. RDN utrzymała tę uchwałę w mocy, uznając postępowanie za zgodne z prawem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym brak analizy stanu faktycznego, brak odniesienia się do zarzutów, niezawiadomienie o materiale dowodowym, zniszczenie nagrania, problemy techniczne podczas obrony oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Waldemar Śledzik, , Protokolant: ref. staż. Oliwia Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia 27 lutego 2023 r. znak: DRKN.Z5.410.21.2022 w przedmiocie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej oddala skargę
Przedmiotem skargi A. R. ("skarżący") jest decyzja Rady Doskonałości Naukowej ("RDN") znak: [...] z [...] lutego 2023 r., wydana w sprawie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 14 marca 2019 r. skarżący zwrócił się do Rady [...] w L. ("Rada [...]") z wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego w obszarze nauk społecznych, dziedzinie nauk społecznych, dyscyplinie naukowej pedagogiki. Po zapoznaniu się z tym wnioskiem i załączonymi dokumentami Rada [...] [...] kwietnia 2019 r. podjęła uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego skarżącego na temat "Postawa patriotyczna żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej a ich poczucie bezpieczeństwa", a także o powołaniu promotora i promotora pomocniczego. Następnie na wniosek skarżącego Rada [...] [...] października 2019 r. podjęła uchwały w sprawie wyznaczenia dwóch recenzentów pracy doktorskiej. W związku z otrzymaniem dwóch skrajnych recenzji pracy doktorskiej 22 września 2020 r. Rada [...] [...] podjęła uchwałę o wyznaczeniu trzeciego recenzenta w przewodzie doktorskim skarżącego, a 7 grudnia 2020 r. o przyjęciu rozprawy doktorskiej skarżącego i dopuszczeniu jej do publicznej obrony.
W dniu 12 kwietnia 2021 r. odbyło się posiedzenie Komisji Doktorskiej Rady Naukowej [...], podczas którego odbyła się publiczna obrona rozprawy doktorskiej skarżącego. Po zakończeniu ww. obrony, Komisja przystąpiła do głosowania za przyjęciem publicznej obrony rozprawy doktorskiej, ale nie uzyskano bezwzględnej większości głosów na "tak". Wobec tego Komisja odstąpiła od drugiego głosowania w sprawie wystąpienia do Rady [...] [...] o nadanie skarżącemu stopnia naukowego doktora.
W powyższych okolicznościach Rada [...] uchwałą nr [...] z [...] maja 2021 r. odmówiła przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego RDN decyzją znak: [...] z [...] stycznia 2022 r. uchyliła uchwałę Rady [...] z [...] maja 2021 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powodem takiego rozstrzygnięcia była konieczność uzupełnienia przez jednostkę organizacyjną dokumentacji przewodu o uchwałę uzasadniającą powołanie trzeciego recenzenta, uzupełnienia przez jednostkę organizacyjną protokołu o pytania do doktoranta i udzielone na nie odpowiedzi, uzupełnienia przez jednostkę organizacyjną protokołu o wyjaśnienie kwestii niesłyszalności przez członków komisji doktorskiej odpowiedzi doktoranta oraz konieczność uzasadnienia uchwały o odmowie przyjęcia obrony pracy doktorskiej po ponownym przeprowadzeniu dyskusji nad przyjęciem obrony pracy doktorskiej. Ponadto RDN zwróciła uwagę, że promotor nie ma osiągnięć naukowych w zakresie badanej problematyki i paradygmatu badań empirycznych.
Po ponowny rozparzeniu sprawy Rada [...] uchwałą Nr [...] z [...] czerwca 2022 r., podjętą na podstawie art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 – dalej: "przepisy wprowadzające u.s.w.") oraz art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn. Dz. U z 2017 r., poz. 1789 ze zm. – dalej: "u.s.n."), odmówiła przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego.
W uzasadnieniu uchwały organ pierwszej instancji wskazał, że wypowiedzi członków Rady [...] [...], będących jednocześnie członkami Komisji Doktorskiej powołanej do przeprowadzenia publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego, wskazują jednoznacznie na wysoce niezadowalające, niekompetentne odpowiedzi skarżącego na zadane pytania. Udzielane odpowiedzi oceniono jako nieprofesjonalne, wyrażone na zbyt powierzchownym, nieakademickim poziomie. Skarżący nie radził sobie w udzieleniu merytorycznej, opartej na literaturze przedmiotu, odpowiedzi na pytania bezpośrednio wiążące się z problematyką podejmowaną w rozprawie doktorskiej (dotyczące np. wychowania patriotycznego dzieci w przedszkolu, czynników warunkujących postawę patriotyczną, czy samego rozumienia postawy patriotycznej). Zwrócono uwagę na nieustosunkowanie się do krytycznych uwag zawartych w recenzji lub odniesienie się do nich w sposób nie merytoryczny. Podkreślono zbyt ogólnikowy, nie oparty na literaturze i chaotyczny charakter udzielanych odpowiedzi, nie spełniających wymogów naukowych, stawianych wobec publicznej obrony rozprawy doktorskiej.
Organ pierwszej instancji dodał, że z uwagi na powyższe wyrażono przekonanie o nieprzygotowani skarżącego do publicznej obrony swojej rozprawy doktorskiej oraz wskazano na niesatysfakcjonującą, zbyt niską wartość merytoryczną jego wypowiedzi. Postawa skarżącego wobec uwag zawartych w recenzji i skierowanych pytań podczas publicznej obrony została uznana za nielicującą z postawą kandydata do stopnia doktora. W rezultacie w wyniku tajnego głosowania Rada [...] [...] jednomyślnie odmówiła przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego RDN decyzją znak: [...] z [...] maja 2023 r., wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 u.s.n. w zw. z art. 179 ust. 2 przepisy wprowadzające u.s.w., utrzymała w mocy uchwałę Rady [...] [...] z [...] czerwca 2022 r.
RDN w uzasadnieniu decyzji wskazała, że postępowanie w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Analiza materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, a w szczególności weryfikacja sporządzonych protokołów, potwierdza przeprowadzenie postępowania w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom. Skład jednostki organizacyjnej był uprawniony do podejmowania uchwały. Głosowanie było głosowaniem tajnym i jego wynik skutkował wydaniem uchwały w sprawie odmowy nadania stopnia doktora. Uchwała jest wystarczająco umotywowana. Wszyscy członkowie jednostki organizacyjnej przed podjęciem uchwały mieli możliwość zapoznania się z dokumentacją postępowania. Obecnych na posiedzeniu w czasie głosowania była wystarczająca liczba członków. Po zakończeniu dyskusji odbyło się głosowanie tajne. Uczelnia ma uprawnienia do przeprowadzenia przewodów doktorskich włącznie z zatwierdzeniem rozprawy doktorskiej i nadaniem tytułu doktora w obszarze objętym postępowaniem doktorskim.
Rozwijając powyższe organ drugiej instancji stwierdził, że Rada [...] [...] uzupełniła materiał dowodowy i wykonała zalecenia zawarte w decyzji z 31 stycznia 2022 r., w szczególności dołączyła do dokumentacji w rozpatrywanej sprawie wyciąg z protokołu z posiedzenia odbytego 22 września 2020 r. w sprawie wyznaczenia trzeciego recenzenta w przewodzie doktorskim skarżącego. W protokole znajduje się uzasadnienie potrzeby powołania takiego recenzenta – przeciwstawne konkluzje dwóch dotychczas otrzymanych recenzji. Jest to standardowa procedura w podobnych przypadkach. W wyciągu z protokołu znajduje się tabela z wynikami głosowania nad powołaniem trzeciego recenzenta. Wobec tego RDN przyjęła, że Rada [...] [...] poprawnie podjęła uchwałę w tej sprawie.
Dalej RDN zwróciła uwagę, że w protokole z publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego z 12 kwietnia 2021 r. zawarte są zarówno pytania postawione skarżącemu przez troje członków Komisji Doktorskiej, jak i odpowiedzi udzielone na te pytania przez skarżącego. Przedstawienie pytań i odpowiedzi jest dokładne, odpowiada zasadom obowiązującym przy sporządzaniu tego rodzaju dokumentów.
Odnosząc się natomiast do kwestii problemów technicznych związanych ze słyszalnością podczas publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego, RDN wyjaśniła, że chociaż organ pierwszej instancji się do tego nie odniósł to jednak kwestię tę wyjaśnił Dyrektor [...] w piśmie z 17 października 2022 r. twierdząc, że żaden z członków Komisji Doktorskiej nie podnosił kwestii problemów ze słyszalnością przekazywanych treści przez skarżącego, nikt też nie wskazywał na problemy techniczne. W protokole z publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego nie pojawia się wątek słyszalności wypowiedzi skarżącego, ale niezamieszczenie tego wątku w protokole może wynikać stąd, że kwestia ta w ogóle nie była poruszana przy sporządzaniu protokołu bezpośrednio po obronie 12 kwietnia 2021 r. Skoro zatem nikt nie podnosił problemów związanych ze słyszalnością wypowiedzi skarżącego w trakcie trwania obrony, to nawiązywanie do tej kwestii w protokole byłoby niewłaściwe.
RDN zwróciła również uwagę, że [...] czerwca 2022 r. Rada [...] [...] odbyła posiedzenie, na którym przeprowadzono ponowną dyskusję nad przyjęciem obrony rozprawy doktorskiej skarżącego. W trakcie dyskusji głos zabrało czworo członków Komisji Doktorskiej przeprowadzającej publiczną obronę rozprawy doktorskiej skarżącego. Osoby, które zadały pytania skarżącemu w trakcie obrony, powtórzyły te pytania oraz zrelacjonowały odpowiedzi skarżącego. RDN wskazała, że w zgodnej opinii wszystkich zabierających głos, odpowiedzi skarżącego były niesatysfakcjonujące. Po przeprowadzeniu dyskusji, Rada [...] [...] przystąpiła do głosowania nad przyjęciem publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego. Na podstawie przeprowadzonego głosowania podjęto uchwałę o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego, która została należycie uzasadniona, między innymi przedstawiono w niej pytania zadane skarżącemu w trakcie obrony, a także negatywnie oceniono udzielone na te pytania odpowiedzi. To w ocenie RDN świadczy o właściwym procedowaniu organu pierwszej instancji.
Rozpatrując zaś zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu, RDN stwierdziła, że są one niezasadne i szczegółowo odniosła się do każdego z zarzutów, a w szczególności wyjaśniła, że z publicznej obrony rozprawy doktorskiej został sporządzony pisemny protokół, natomiast plik z nagraniem z tej obrony został faktycznie zniszczony, ale już po sporządzeniu tego protokołu, a nie przed. Z tego też względu – w opinii RDN – nie ma podstawy do ponownego przeprowadzenia publicznej obrony rozprawy doktorskiej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzę RDN z [...] lutego 2023 r. złożył skarżący; wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchwały Rady [...] [...] z [...] czerwca 2022 r., a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 7, 77, 75, 78, 80, 81 oraz art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a.") poprzez:
a) brak dokładnej analizy stanu faktycznego i zgromadzonych dowodów w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego,
b) braku odniesienia się do zarzutów doktoranta, w szczególności dotyczących:
• braku przeprowadzenia ponownej publicznej obrony rozprawy doktorskiej, w sytuacji, gdy nagranie z jej posiedzenia zostało zniszczone, a protokół z jej posiedzenia został sporządzony kilkanaście miesięcy później, bowiem organ pierwszej instancji dopiero wtedy uzupełnił pytania i odpowiedzi skarżącego, a w ocenie skarżącego niemożliwe było odtworzenie z pamięci przebiegu obrony po kilkunastu miesiącach od jej przeprowadzenia,
• niezawiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, co uniemożliwiło skarżącemu stworzenie odwołania odnoszącego się do materiału dowodowego, w szczególności, że dokumenty przed organem pierwszej instancji były przygotowywane po kilkunastu miesiącach od obrony,
• sporządzenie protokołu posiedzenia z obrony po kilkunastu miesiącach poprzez uzupełnienie pytań i odpowiedzi skarżącego bez jednoczesnej możliwości odniesienia się przez doktoranta do tego czy faktycznie taki przebieg miało posiedzenie,
• nieprzekazania skarżącemu zapisu obrazu i dźwięku z obrony, mimo że w ocenie skarżącego nadal jest możliwe jego pobranie, bowiem widniał on w programie teams po obronie,
• przeprowadzenia obrony w sposób niezgodny z wymogami publicznej obrony, bowiem członkowie komisji skarżyli się w trakcie postępowania, że nie słyszą skarżącego, a tym samym mogło to skutkować podjęciem przez nich negatywnej decyzji jedynie wskutek problemów technicznych, co zostało potwierdzone przez skarżącego zrzutami ekranu, do których organ drugiej instancji również się nie odniósł,
• zarzutu, że udzielane odpowiedzi przez skarżącego były nieprawidłowe, w sytuacji, gdy skarżący odpowiedział kompleksowo na pytania zadane przez członków komisji, którzy byli zadowoleni z udzielanych odpowiedzi, a pozostali członkowie komisji w żaden sposób nie kwestionowali odpowiedzi przez skarżącego, a tym samym doktorant nie ma wiedzy, która odpowiedź wywołała w ocenie komisji wrażenie, że była niepełna, w szczególności, że protokół został sporządzony po kilkunastu miesiącach od obrony,
c) nieprzeprowadzenie dowodów w postaci:
• zobowiązania organu pierwszej instancji do przekazania nagrania z obrony i dokonanej transkrypcji publicznej obrony,
• zobowiązania organu pierwszej instancji do przekazania protokołu zniszczenia nagrania i wskazania kiedy i na czyje polecenie to nastąpiło,
• zobowiązania organu pierwszej instancji do przekazania listy obecności osób uczestniczących w publicznej obronie oraz przekazania protokołu głosowania, w którym będzie wskazanie, które osoby faktycznie uczestniczyły w rozprawie, w szczególności, że nie wiadomo czy o terminie posiedzenia zostali poinformowani recenzenci oraz promotor,
• dowodu z zrzutów ekranu z dyskusji na teamsach na okoliczność problemów technicznych w trakcie rozprawy, dostępności nagrania z przebiegu posiedzenia, problemów z brakiem słyszalności skarżącego,
• uchwały organu pierwszej instancji o powołaniu trzeciego recenzenta i poprzestaniu na przeprowadzeniu dowodu z wyciągu z protokołu posiedzenia,
2) art. 8 k.p.a. poprzez:
a) dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego,
b) prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do władzy publicznej;
3) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez:
a) brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
b) prowadzenie postępowania w sposób umożliwiający stronie czynny udział w postępowaniu, a w szczególności brak poinformowania strony, że materiał dowodowy przez nią złożony, nie zostanie wzięty pod uwagę, w sytuacji, gdy skarżący składał wniosek o umożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, co miało wpływ na jego prawa, bowiem materiał ten nigdy nie został mu przedstawiony, a tym samym nie miał on możliwości odniesienia się do niego,
c) brak odniesienia się do wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego w odwołaniu,
4) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nieuzasadnionej pod względem prawnym i faktycznym, niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności braku odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz do wniosków dowodowych, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,
5) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się do rozpoznania prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, bez odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu,
6) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania, mimo że organ pierwszej instancji naruszył art. 14 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1, 2 i 3 u.s.n. w zw. z regulaminem przeprowadzenia postępowań w sprawie nadania stopnia doktora w [...] poprzez brak sporządzenia rzetelnego protokołu oddającego faktyczne odpowiedzi skarżącego w trakcie rozprawy, braku zawarcia informacji, że wypowiedzi skarżącego nie były słyszalne przez wszystkich członków, w sytuacji gdy cała rozprawa trwała blisko 4 godziny (w tym 3 godziny w części jawnej), co mogło mieć wpływ na podjęcie ostatecznej decyzji, w szczególności, że skarżącemu nie umożliwiono zapoznania się z tym protokołem,
7) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania, mimo że organ pierwszej instancji naruszył art. 14 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1, 2 i 3 u.s.n. w zw. z regulaminem przeprowadzenia postępowań w sprawie nadania stopnia doktora w [...] poprzez brak ponownego przeprowadzenia publicznej obrony, mimo że organ nie sporządził z poprzedniej obrony protokołu, bowiem twierdził, że plik z nagraniem z obrony został zniszczony, a protokół z tej obrony był uzupełniany po kilkunastu miesiącach od jej przeprowadzenia,
8) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania, mimo że organ pierwszej instancji naruszył art. 14 ust. 1 u.s.n. w zw. z § 6 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra i Nauki Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora poprzez pominięcie końcowych pozytywnych wniosków płynących z obu pozytywnych recenzji, w sytuacji, gdy żaden z recenzentów nie złożył wniosku dotyczącego uzupełnienia lub poprawy rozprawy doktorskiej, a w trakcie dyskusji żaden z członków komisji nie podniósł żadnych istotnych zastrzeżeń co do pracy doktorskiej, co wskazuje na to, że w sprawie mogły istnieć inne pozamerytoryczne przesłanki dotyczące odmowy podjęcia pozytywnej uchwały, które nie są znane skarżącemu.
W odpowiedzi na skargę RDN podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja RDN znak: [...] z [...] lutego 2023 r., utrzymująca w mocy uchwałę Rady [...] [...] z [...] czerwca 2022 r. o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego - kandydata do stopnia naukowego doktora.
Podstawę materialnoprawną tego orzeczenia stanowiły przepisy art. 14 ust. 2 pkt 4 u.s.n. i art. 179 ust. 2 przepisów wprowadzających u.s.w., a dokonując jego oceny w kontekście akt sprawy i tychże przepisów prawa, Sąd nie stwierdził, aby było ono wadliwe i konieczne byłoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Rozwijając powyższe Sąd zauważa, że zgodnie z art. 11 ust. 1 u.s.n. stopień doktora jest nadawany w drodze przewodu doktorskiego wszczętego na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia. Stosownie do art. 12 ust. 1 us.n., stopień doktora nadaje się osobie, która:
1) posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera, lekarza lub inny równorzędny lub posiada dyplom, o którym mowa w art. 191a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym;
2) zdała egzaminy doktorskie w zakresie określonym przez radę jednostki organizacyjnej;
3) przedstawiła i obroniła rozprawę doktorską;
4) zdała egzamin z nowożytnego języka obcego lub posiada certyfikat potwierdzający znajomość nowożytnego języka obcego, określony w przepisach wydanych na podstawie art. 31 pkt 5.
Rozprawa doktorska, przygotowywana pod opieką promotora albo pod opieką promotora i promotora pomocniczego, powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub oryginalne rozwiązanie problemu w oparciu o opracowanie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne, lub oryginalne dokonanie artystyczne, oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej, v. art. 13 ust. 1 u.s.n.
Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 pkt 1 u.s.n. przewód doktorski przeprowadza i stopień doktora nadaje: w szkole wyższej - rada wydziału lub rada innej jej jednostki organizacyjnej, a czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie:
1) wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, a także promotora pomocniczego, w przypadku jego udziału w przewodzie;
2) wyznaczenia recenzentów;
3) przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony;
4) przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej;
5) nadania stopnia doktora, o czym stanowi ww. art. 14 w ust. 2.
Uprawnienie do podejmowania uchwał, o których mowa w ust. 2 pkt 3 i 4, rada jednostki organizacyjnej może przekazać powołanej w tym celu komisji. W przypadku gdy obrona rozprawy doktorskiej odbyła się przed komisją, komisja ta przygotowuje projekt uchwały w sprawie nadania stopnia doktora i przedstawia go radzie jednostki organizacyjnej – art. 14 ust. 5 u.s.n.
Uchwały, o których mowa m.in. w art. 14 ust. 2 są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania (art. 20 ust. 1 u.s.n.).
Poza tym, zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 u.s.n. osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa m.in. w art. 14 ust. 2, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. W postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, v. art. 29 ust. 1 u.s.n.
W końcu, wymaga dostrzeżenia, że u.s.n. została uchylona z dniem 1 października 2018 r., ale na podstawie art. 179 ust. 2 i 3 przepisów wprowadzających u.s.w. znajdowała zastosowanie m.in. do przewodów doktorskich uruchomionych w okresie od dnia wejścia w życie u.s.w. do 30 kwietnia 2019 r. W art. 179 ust. 3 przepisów wprowadzających u.s.w. uregulowano bowiem, że w przewodach doktorskich wszczętych w okresie od dnia wejścia w życie u.s.w do dnia 30 kwietnia 2019 r. stopień nadaje się na podstawie przepisów dotychczasowych z zastrzeżeniami tam uregulowanymi. Na tej też podstawie ww. przywołany stan prawny z u.s.n. znajdował zastosowanie w sprawie, albowiem wszczęcie przewodu doktorskiego nastąpiło uchwałą z [...] kwietnia 2019 r., na wniosek skarżącego z 14 marca 2019 r. Stosownie zaś do art. 179 ust. 10 przepisów wprowadzających u.s.w., z dniem z 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstąpiła w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.
Zatem, przywołane przepisy znajdowały zastosowanie w sprawie, a określały sposób i tryb postępowania w przedmiocie wszczęcia i prowadzenia przewodu doktorskiego, aż do nadania bądź odmowy nadania stopnia doktora.
Skarżony w niniejszej sprawie etap przewodu doktorskiego dotyczy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej. Zważyć więc trzeba, że uchwała o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej stanowi jedną z pięciu uchwał podejmowanych przez radę jednostki organizacyjnej i kończy kolejny etap przewodu doktorskiego. Ma ona charakter aktu samodzielnego, nie jest bowiem wypadkową poprzednich uchwał, lecz samodzielnym aktem będącym wynikiem oceny dotyczącej umiejętności doktoranta – oceny jego wiedzy podczas publicznej obrony rozprawy doktorskiej. Ta ocena może być negatywna, a taka sytuacja może zdarzyć się zwłaszcza wówczas, gdy uchwały kończące poprzednie stadia przewodu doktorskiego miały co prawda charakter pozytywny, jednak sposób rozkładu głosów przy podejmowaniu tych uchwał wskazywał na to, że umiejętności doktoranta, dotychczasowy jego dorobek naukowy czy przedstawiona przez niego rozprawa doktorska są różnie. W rozpoznawanej sprawie, pomimo uzyskania pozytywnych uchwał: Rady Wydziału PiP [...] w zakresie wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora oraz promotora pomocniczego (w dniu [...] kwietnia 2019 r.), Rady [...] [...] w zakresie wyznaczenia recenzentów w tym trzeciego recenzenta (odpowiednio w dniu 9 października 2019 r. i 22 września 2020 r.), przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony (w dniu 7 grudnia 2020 r.), możliwym było więc następnie nieuzyskanie przez skarżącego pozytywnej uchwały o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej.
Publiczna obrona rozprawy doktorskiej skarżącego odbyła się w dniu 12 kwietnia 2021 r. w formie zdalnej. Co do formy tej rozprawy, to wskazać należy, że obowiązujący wówczas stan prawny umożliwiał przeprowadzenie obrony rozprawy doktorskiej poza siedzibą uczelni, z wykorzystaniem technologii informatycznych zapewniających kontrolę jej przebiegu – v. § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 listopada 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania uczelni służb państwowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1978). Wskazać też należy, że obrona ta została przeprowadzona przez Komisję Doktorską Rady [...] [...], w składzie powołanym uchwałą Rady Naukowej z 7 grudnia 2020 r. (tj. zgodnym z tą uchwałą). W skład tej Komisji weszło 14 osób i tylko jedna z nich – zgodnie z wykazem imiennym członków Komisji uczestniczących w publicznej obronie pracy doktorskiej – nie była wówczas obecna. Pozostałe 13 osób powołanych do publicznej obrony rozprawy doktorskiej, brało w niej udział, a następnie tajnie głosowało, w wyniku czego nie przedstawiono Radzie Naukowej projektu uchwały w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora (przy obecności "co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania" za przyjęciem publicznej rozprawy doktorskiej głosowało 6 osób, na nie było 3 osoby, a 4 wstrzymały się od głosowania). W konsekwencji uchwałą z [...] czerwca 2022 r. Rada Naukowa odmówiła przyjęcia publicznej rozprawy doktorskiej skarżącego, a to w jednomyślnym głosowaniu tajnym, przy obecności "co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania" (27 brało udział w głosowaniu z 40 uprawnionych, wszyscy opowiedzieli się przeciwko przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego). Taki sposób procedowania jest zaś zgodny z cyt. powyżej art. 14 ust. 2 i 5 u.s.n. i art. 20 ust. 1 u.s.n. Zważyć też trzeba, że wskazana uchwała wydana w pierwszej instancji, jest kolejną podjętą w tym przedmiocie, albowiem wcześniejszy akt tego organu został zakwestionowany i uchylony decyzją RDN podjętą po rozpatrzeniu odwołania skarżącego. Powodem wzruszenia tego aktu były zaś kwestie pozostające do wyjaśnienia, dotyczące powołania trzeciego recenzenta i samego przebiegu publicznej obrony rozprawy doktorskiej, jak i uzasadnienia uchwały organu pierwszej instancji o odmowie jej przyjęcia. Elementy te zostały uzupełnione, albowiem Sąd na podstawie akt przedstawionych przez organ wraz ze skargą nie stwierdził, aby któraś z ww. materii nie była wyjaśniona czy budziła wątpliwości. Przede wszystkim wynika z nich, że uchwałą z [...] września 2020 r. wyznaczono trzeciego recenzenta, albowiem rozprawa doktorska skarżącego otrzymała dwie skrajne recenzje. W aktach znajduje się też protokół z posiedzenia Komisji Doktorskiej w dniu 12 kwietnia 2021 r., który obejmuje przebieg tego posiedzenia, zadane skarżącemu pytania i udzielone przez niego odpowiedzi. W żadnym miejscu tego protokołu nie ma mowy o tym, aby występowały problemy techniczne skutkujące tym, że nie wszystkie wypowiedzi uczestniczących w posiedzeniu (w tym skarżącego) było słychać; nikt wówczas takich problemów nie zgłosił, a zgłoszone przez skarżącego kilka miesięcy po tym posiedzeniu – w toku procedowania RDN nie zostały potwierdzone. I w końcu, z akt tych wynika powód negatywnej oceny publicznej rozprawy doktorskiej; wystarczająco szczegółowe uzasadnienie zawiera w tym zakresie ww. uchwała Rady Naukowej Instytutu z [...] czerwca 2022 r. Warto dodać, że przed jej podjęciem Rada [...] [...] odbyła posiedzenie, na którym przeprowadziła ponowną dyskusję nad przyjęciem obrony rozprawy doktorskiej skarżącego, podczas której głos zabrały osoby, które w dniu 12 kwietnia 2021 r. zadały pytania doktorantowi w trakcie obrony. W zgodnej opinii wszystkich zabierających głos, wypowiedzi skarżącego były niesatysfakcjonujące; w efekcie - za przyjęciem obrony nie padł żaden głos. Te też m.in. kwestie rozważyła RDN w zaskarżonej w sprawie decyzji z [...] lutego 2023 r. Odniosła się jednocześnie, wbrew wywodom i zarzutom skargi, do każdego z zarzutów podniesionych w postępowaniu przez skarżącego, a zdaniem Sądu przedstawione przez ten organ stanowisko nie jest dowolne.
Podtrzymując uchwałę z [...] czerwca 2022 r. RDN wskazała m.in., a to na podstawie uzyskanych informacji, że protokół z publicznej obrony rozprawy doktorskiej z 12 kwietnia 2021 r. sporządzono w oparciu o plik z nagrania obrony, który to dopiero po tym został zniszczony oraz, że brak na chwilę obecną pliku z nagrania obrony nie stanowi wystarczającego powodu jej powtórzenia (co jest tym bardziej zasadne jeśli zważy się na brak przepisu prawa obligującego organ do innego zachowania, tj. przechowywania takiego nagrania czy też jego doręczenia zainteresowanemu doktorantowi). RDN wskazała także, że nie potwierdziły się zastrzeżenia skarżącego co do problemów technicznych podczas obrony; mogła w efekcie - zdaniem Sądu - przyjąć, że żądanie powtórzenia tej obrony także i w kontekście tej ostatniej okoliczności jest nieuzasadnione.
Wobec treści skargi, stanowiącej w istocie powtórzenie odwołania, szczegółowo rozpatrzonego przez RDN, Sąd zauważa nadto, że postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora jest postępowaniem szczególnym, do którego - stosownie do cytowanego już art. 29 ust. 1 u.s.n., w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiedniość stosowania k.p.a. oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektóre z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, inne zaś wcale. W sprawach tych zasadniczo ograniczony jest zakres i przebieg postępowania dowodowego, które przepisy szczególne ww. ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego do niej regulują w zasadzie samodzielnie. Poza tym w postępowaniach w tych sprawach nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w rozumieniu art. 10 k.p.a., przejawiająca się uczestniczeniem kandydata w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez zapoznawanie go z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, czy udziałem w postępowaniu dowodowym wraz ze zgłaszaniem przez kandydata wniosków dowodowych (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 420/10). I tak, osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego doktora nie ma m.in. możliwości toczenia sporu z recenzentami przewodu doktorskiego odnośnie tego, czy przedłożona rozprawa doktorska stanowi oryginalne dzieło naukowe i czy wykazuje odpowiedni poziom ogólnej wiedzy teoretycznej kandydata w danej dziedzinie naukowej oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia przez niego pracy naukowej (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 28/10). Natomiast zasadniczym dowodem i podstawą podejmowanych decyzji w omawianych sprawach są recenzje i opinie przygotowywane przez powoływanych w tym celu recenzentów, a także oceny ekspertów, z których składa się rada naukowa (wydziału), podejmowane w toku przewodu doktorskiego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1614/10). Powyższe rozważania dotyczące postępowania dowodowego odnoszą się również do RDN, która jako organ odwoławczy także prowadzi własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do postępowania opiniodawczego. W niniejszej sprawie RDN takie postępowanie przeprowadziła, a wyrazem tego jest opinia prof. dr hab. Piotra Kostyły, opowiadająca się za utrzymaniem w mocy uchwały organu pierwszej instancji.
Ze specyfiki spraw o nadanie stopnia naukowego wynika też ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, opinii stanowiących podstawę decyzji RDN. Sąd nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed ww. organami nie naruszono norm postępowania wynikających w szczególności (w tym przypadku) z u.s.n.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, a podnoszone przez skarżącego zarzuty oceniił jako niezasadne.
Za niezasadny uznał m.in. zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem rozpoznawana sprawa należy do tego rodzaju spraw, w których art. 107 § 3 k.p.a. będzie miał jedynie odpowiednie zastosowanie. Trudno bowiem wymagać od organu, by zawierał w uzasadnieniu, jakie były stanowiska poszczególnych członków organu (pierwszej i drugiej instancji), które przeważyły o takim, a nie innym rozstrzygnięciu.
W tych warunkach, nie podzielając zastrzeżeń skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło