VII SA/Wa 1784/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. I. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 7 listopada 2017 r. odmawiającego przyznania R. I. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [....] z dnia [....] lipca 2017 r. znak [....] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: I. zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 7 listopada 2017 r. w ten sposób, że przyznać skarżącemu R. I. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; II. w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek R. I. o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną i posiada samochód osobowy [....]. W kolejnym wniosku PPF z dnia [....] października 2017 r. skarżący oświadczył, że utrzymuje się z oszczędności, nie wskazał jednak ich wysokości. Podał, że korzysta z domu rodzinnego, nie zna dochodów i wydatków rodziny. W rubryce dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków wpisał: "ponosi właściciel mieszkania". Ponadto, skarżący nadesłał zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. z dnia [....] października 2017 r., z którego wynika, że wnioskodawca był zarejestrowany jako osoba bezrobotna w 2014 r. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, zarówno w żądanym zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym, bowiem informacje udzielone przez skarżącego nie pozwalają na jakiekolwiek zorientowanie się w jego sytuacji finansowej i możliwościach płatniczych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący podał, że zamieszkuje z matką. Posiada decyzję o wypłacie stałego zasiłku w kwocie 604 zł. Wskazał, że dokłada się do rachunków w kwocie 100 zł miesięcznie. Wyjaśnił, że nie prowadzi wspólnie gospodarstwa domowego z innymi osobami. Skarżący podał, że był w trakcie zatrudnienia i zasiłek zawieszał, ale nie udało mu się zatrudnić bez dokumentu prawa jazdy. Do sprzeciwu dołączył decyzję w sprawie ustalenia prawa do zasiłku stałego z dnia [....] listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym po dniu 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również w sprzeciwie pozwalają uznać, że sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego Sąd uznał, że zasadne jest przychylenie się do wniosku w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, bowiem dochody uzyskiwane przez skarżącego w kwocie 604 zł, przy uwzględnieniu miesięcznych kosztów ponoszonych przez skarżącego w kwocie 100 zł, nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący przy sprzeciwie dołączył decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ł. z dnia [...] listopada 2016 r. o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku stałego w kwocie 604 zł miesięcznie na okres od dnia [....] 2016 r. do [.....] 2018 r. Z decyzji tej wynika również, że skarżący posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ważne do dnia 12 października 2018 r. Sąd uznał, że wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie jest niezasadny. Sąd wskazuje, że na obecnym etapie postępowania sądowego, tj. na etapie wniesienia skargi, do toczenia sporu nie jest niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie będzie prowadzone postępowanie dowodowe, lecz będą oceniane fakty zawarte w aktach administracyjnych sprawy. Do tych czynności nie jest niezbędny osobisty udział skarżącego, pełnomocnika z urzędu czy przedstawiciela organu administracji (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 121/17). Zatem, uwzględniając zakres badania sprawy przez sąd I instancji (art. 133 i art. 134 p.p.s.a.), jak też obowiązek czuwania przez ten sąd, by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.), niezależnie od sytuacji życiowej strony, Sąd zadecydował o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.