VII SA/Wa 1786/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-12
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Halina Kuśmirek, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, zgłaszając sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, prawidłowo ocenił istotność odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę oraz czy wyjaśnił kwestię usytuowania obiektu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, lecz zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie ocenił prawidłowości zgłoszenia zakończenia budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania, nie rozstrzygnął, czy odstępstwa budowlane są istotne, ani definitywnie nie ustalił kwestii usytuowania obiektu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a., co uzasadnia jej uchylenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy sprzeciw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania rozbudowy budynku mieszkalnego. Organ I instancji stwierdził niezgodność usytuowania rozbudowy z pozwoleniem na budowę (odległość od granicy). Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na niezgodność z przepisami warunków technicznych oraz potrzebę wyjaśnienia kwestii odstępstw od projektu i usytuowania obiektu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących istotnych odstępstw od projektu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania rozbudowy budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. L. dz. nr ew. [...] w W., wykonanej na podstawi decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. Prezydenta W.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że rozbudowa budynku mieszkalnego została usytuowana w odległości 251cm, a powinno być w odległości 3m od granicy, co jest niezgodne z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r.
W odwołaniu od tej decyzji D. C. powołał się na działanie w dobrej wierze i w zaufaniu do organów nadzoru budowlanego. W trakcie kontroli nie stwierdzono bowiem nieprawidłowości. Błąd w projekcie zagospodarowania jest spowodowany wadą mapy. Budynek został wzniesiony zgodnie z planem zagospodarowania działki i projektem budowlanym. Już uprzednio organy wstrzymały budowę, wobec jej zbliżenia do granicy, lecz dalszych działań nie podjęły.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podkreślił niezgodne z przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, usytuowanie budynku w odległości 251cm od granicy działki sąsiedniej.
Zdaniem organu zmiana dachu nie może być traktowana jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, jednakże gdyby w jego wyniku nastąpiła zmiana kubatury budynku byłoby to istotne odstąpienie od projektu.
Podobnie wykonanie okna połaciowego nie jest obecnie istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu, chyba ze byłaby to zmiana powierzchni obiektu.
Nie została również dostatecznie wyjaśniona sprawa usytuowania wybudowanego obiektu, choć Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego o okoliczności tej posiadał informację od kontroli poprzedniej [...].01.2005 r. Wyjaśnić więc trzeba czy takie usytuowanie obiektu wynika z zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki, czy też z błędnego wytyczenia lub błędów mapy.
Konieczność oceny wykonanych robót z zatwierdzonym projektem technicznym oraz przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego uzasadnia utrzymanie w mocy wniesionego sprzeciwu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł D. C.. Skarga zarzuciła decyzji naruszenie przepisów art. 36a Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, że zmiana dachu nad lukarną może być zmianą istotną, podczas gdy zmiany kubatury nie stwierdzono. Ponadto organ uznał, że skarżący wykonał nowy balkon, co zmieniło powierzchnię budynku podczas, gdy nowy balkon istnieje w projekcie budowlanym. Część rozbudowana obiektu w projekcie ma przebiegać zgodnie z linią zabudowy istniejącego budynku.
Ponadto skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 7, 8 i 9 kpc.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych przyczyn aniżeli zarzuty w niej podniesione.
Na wstępie podnieść należy, iż sprzeciw zgłoszony przez organ administracyjny w trybie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), choć jest decyzją typu uznaniowego, to jednak nie może być decyzją dowolną. Może być zgłoszony jedynie w sytuacji, gdy zrealizowana budowa, z przyczyn wymienionych w przepisie, nie powinna być oddana do użytku.
Treści art. 54 nie można rozpatrywać w oderwaniu od innych przepisów dotyczących oddawania obiektu do użytku.
Zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym w nim mowa dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. O takim rozumieniu tego przepisu przesądza treść art. 57 ustawy, w którym wyraźnie wymaga się oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami.
Ustawodawca w przepisie art. 57 ust. 2 ustawy ograniczył ewentualne odstępstwa od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę tylko do odstępstw nieodstępujących w sposób istotny od powyższych warunków lub projektu.’
O tym czy dane odstępstwo budowlane należy do "istotnych" czy "nieistotnych" decyduje ocena organu nadzoru budowlanego. Żaden z organów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie nie ocenił prawidłowości i skuteczności dokonanego przez inwestora zgłoszenia zakończenia budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania.
Co więcej organ odwoławczy w swojej decyzji przedstawia rozważania typu teoretycznego co do odstępstw istotnych lub nieistotnych. Nie wypowiada się natomiast zupełnie, czy zgłoszone w dokumentacji inwestora odstępstwo w postaci zmiany dachu i okna połaciowego w tej konkretnej sprawie, stosownie do definicji z art. 36a ustawy, stanowią istotne czy też nieistotne odstępstwo budowlane.
Organ odwoławczy argumentuje potrzebę utrzymania w mocy decyzji o sprzeciwie, koniecznością późniejszego wyjaśnienia tak kwestii odstępstw, jak i usytuowania obiektu w odległości 251cm od granicy z działką sąsiednią.
Takie stanowisko jest niezrozumiałe. Nie wiadomo bowiem w ramach jakiego postępowania organy nadzoru budowlanego zamierzały wyjaśnić powyższe kwestie.
Zdaniem Sądu administracyjnego wszystkie powyższe wątpliwości winny być jednoznacznie przesądzone w tym postępowaniu. Organy muszą rozpatrzyć czy odstępstwa budowlane w postaci zmiany dachu i okna połaciowego są istotnym czy nieistotnym odstępstwem. Również kwestie usytuowania budynku wymagają definitywnego rozstrzygnięcia, czy wynikają one z wydanego pozwolenia na rozbudowę lub projektu budowlanego, czy powstały dopiero w toku realizacji inwestycji. Ma to bowiem istotne znaczenie dla prawidłowości zgłoszonego przez organ sprzeciwu.
W tej sytuacji Sąd administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 i 107 § 3 kpa.
Ponieważ organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji i zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, Sąd uchylił jedynie decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło