VII SA/Wa 1787/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2017r. po rozpoznaniu wniosku Wspólnoty [...] w S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Wspólnoty [...] w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić Wspólnocie [...] w S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 20 grudnia 2016r. do Sądu wpłynął na obowiązującym przed sądami administracyjnymi formularzu PPPr wniosek Wspólnoty [...] w S., zwanej dalej Wspólnotą Mieszkaniową w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu Wspólnota Mieszkaniowa wskazała, że poza częściami wspólnymi nieruchomości przy ul. [...] w S. nie posiada odrębnego majątku i nie osiąga dochodów. Podała, że członkowie Wspólnoty-właściciele lokali posiadający ponad 50 % udziału nieruchomości wspólnej od dnia nabycia lokali w budynku przy ul. [...] w [...] nie uiszczają zaliczek na utrzymanie nieruchomości wspólnej zgodnie z uchwałami podjętymi w oparciu o ustawę o własności lokali. Zaznaczyła, że toczą się postępowania sądowe o zaległe płatności. Wspólnota wskazała, że zaliczki wpłacane przez pozostałych członków Wspólnoty pokrywają jedynie niezbędne koszty utrzymania nieruchomości wspólnej. Wspólnota oświadczyła, że obecny stan zgromadzonych środków na koncie bankowym Wspólnoty uniemożliwia uiszczenie wpisu. Podała, że na koncie bankowym posiada kwotę w wysokości 2,32 złotych. Wezwaniem z dnia 6 lutego 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 2 lutego 2017r. wezwano wnioskującą Wspólnotę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy ustalono wysokość zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i jaka miesięcznie kwota wpłacana jest przez członków Wspólnoty, - jakie czynności zostały podjęte w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych, - jakie miesięcznie koszty ponosi Wspólnota i co się na te koszty składa, - czy w budynku przy ul. [...] w S. znajdują się lokale użytkowe i w związku z tym czy Wspólnota uzyskuje z tego tytułu dochody np. z najmu, jeśli tak wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany, - z czego lub przy czyjej pomocy Wspólnota zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, oraz do nadesłania: - rocznego sprawozdania z działalności za rok 2016r. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 15 lutego 2017r. do Sądu wpłynęła odpowiedź Wspólnoty na powyższe. W nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 13 lutego 2017r. wyjaśniono, że przedmiotową Wspólnotę Mieszkaniową tworzy 7 właścicieli. Wskazano, że na zebraniu rocznym w 2016r. podjęte zostały uchwały o zaliczkach na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Wspólnota zaznaczyła, że koszty zarządu całej nieruchomości wspólnej pokrywane są jedynie przez pięciu członków wspólnoty posiadających lokale mieszkalne, których powierzchnia stanowi ok. 40 % całej nieruchomości. Właścicielami pozostałych ok. 60 % powierzchni nieruchomości są małżonkowie A. i A. A., którzy od dnia nabycia w 2008r. lokali w nieruchomości [...] w S. nie uznają istnienia Wspólnoty. Wskazała, iż ww. właściciele ok. 60 % powierzchni nieruchomości pomimo wezwań i toczących się postępowań o zaległe płatności odmawiają uczestniczenia w kosztach zarządu nieruchomością wspólną, w tym odmawiają pokrywania kosztów mediów doprowadzonych do ich lokali oraz utrzymywania części wspólnych nieruchomości. Wpłaty dokonywane przez mniejszościowych właścicieli pokrywają niezbędne i konieczne koszty na które składają się opłaty za energię, ogrzewanie, sprzątanie klatki schodowej, opłaty za konieczne przeglądy techniczne budynku, ubezpieczenie nieruchomości oraz niezbędne naprawy. Podniosła, że pozostali członkowie wspólnoty nie są w stanie pokrywać kosztów utrzymania nieruchomości wspólnej przypadających na A. Wspólnota wyjaśniła, iż w nieruchomości [...] w S. znajdują się lokale użytkowe o łącznej powierzchni ok. 1000 m² z których nie osiąga żadnych przychodów bowiem właścicielami tych lokali są małżonkowie A. Poinformowała, że roczne sprawozdanie za 2016r. nie zostało jeszcze przyjęte przez członków Wspólnoty, bowiem nie odbyło się jeszcze zebranie roczne za 2016r. Wspólnota wyjaśniła również , że koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika zamierza pokryć z zasądzonych kosztów od strony przeciwnej. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bądź w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia z kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Podkreślić należy, iż prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Z tego względu powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna (inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów procesu, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008r., str. 587). Przewidując zatem uruchomienie drogi sądowej strona powinna zabezpieczyć się na tego rodzaju ewentualność i dokonać czynności zmierzające do pokrycia związanych z tym wydatków. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej chodzi zatem o ujęcie w planach finansowych rezerwy na taki właśnie cel, a w sytuacji, gdy takie zastrzeżenia nie zostały poczynione, to w grę wchodzi zwołanie zebrania właścicieli i podjęcie na nim stosownej uchwały tj. zwiększającej jednorazowo dotychczasowo obciążenie członków wspólnoty. Wskazać bowiem należy, że prawo pomocy to instytucja wyjątkową, której celem jest wsparcie podmiotów o braku jakichkolwiek dochodów i nie posiadających realnych możliwości na ich uzyskanie. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a to strony postępowania obowiązane są do ponoszenia wszelkich związanych z nim kosztów. Koszty te nie powinny być zaś stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokojenia. Mając powyższe na uwadze uznano, iż wniosek Wspólnoty o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Wspólnota nie wykazała, iż została spełniona określona w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Trzeba zauważyć, że fakt, iż wspólnota jest finansowa jedynie z zaliczek wpłacanych przez jej 5 członków i nie uzyskuje dochodów nie uzasadnia przyznania prawa pomocy ze środków publicznych. Fakt dochodzenia należnych składek w postępowaniu sądowym od pozostałych członków Wspólnoty także nie usprawiedliwia domaganie się zwolnienia od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Analizując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczyć należy, iż Wspólnota w nadesłanych wyjaśnieniach nie podała jaką ustalono wysokość zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i jaka miesięcznie kwota wpłacana jest przez członków Wspólnoty. Wspólnota wyszczególniła miesięczne koszty jakie ponosi jednak nie wskazała ich wysokości. Wspólnota w piśmie wyjaśniającym z dnia 13 lutego 2017r. podniosła, że wpłaty dokonywane przez mniejszościowych właścicieli pokrywają jedynie niezbędne koszty utrzymania nieruchomości wspólnej. Podkreślić jednak należy, że nawet w przypadkach gdy wpływy z tytułu składek wystarczają tylko na pokrycie bieżących potrzeb, to działając na podstawie art. 31 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2015r., poz. 1892 ze zm.), zarząd wspólnoty lub jej zarządca mogą zwołać zebranie członków wspólnoty mieszkaniowej celem przedstawienia okoliczności związanych z koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków, zaś właściciele lokali mogą podjąć uchwałę, mocą której określone środki zostałyby przeznaczone na przewidziany cel. Nawet zatem gdyby brakowało środków pieniężnych Wspólnota może podjąć uchwałę w kwestii wygospodarowania dodatkowych funduszy na utrzymanie nieruchomości wspólnej, w tym prowadzenie sprawy sądowej dotyczącej tej nieruchomości (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008r. sygn. akt II OZ 1114/08). W niniejszej sprawie Wspólnota, zarówno w złożonym wniosku, jak i w piśmie wyjaśniającym nie wskazała, aby podejmowała jakiekolwiek działania w celu pozyskania kwot na pokrycie kosztów postępowania. W związku z powyższym stwierdzić należy, że Wspólnota nie wykazała, iż wykorzystała wszelkie dostępne oraz wystarczające w danych okolicznościach środki, by zgromadzić wymaganą kwotę na pokrycie kosztów postępowania przed sądem. Tym samym uznano, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącej Wspólnocie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.