VII SA/Wa 1789/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-22
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że ich miesięczne dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a także uwzględniono prowadzoną wobec nich egzekucję komorniczą. W związku z tym przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawcy M. J. i M. J. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W trakcie postępowania sąd dwukrotnie wzywał wnioskodawców do uzupełnienia informacji dotyczących ich sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej. Po analizie przedstawionych dokumentów i wyjaśnień, sąd uznał, że wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. J. i M. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2016r. po rozpoznaniu wniosku M. J. i M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. J. i M. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać M. J. i M. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 28 października 2015r. do Sądu wpłynął na obecnie obowiązującym formularzu PPF stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
19 sierpnia 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 1257) wniosek M. J. i M. J. w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku przedstawili swoją sytuację rodzinną, finansową i majątkową.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku w sprawie VII SA/Wa 1791/15 wezwaniem z dnia 27 października 2015r.
w wykonaniu zarządzenia z dnia 21 października 2015r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
-czy posiadają zarówno dom mieszkalny jak również mieszkanie, tak jak wskazano
w formularzu,
- wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznaczają miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki, itp.),
- czy ponoszą opłaty za telefon, internet jeśli tak wskazać w jakiej wysokości,
- czy wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, bądź czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości,
- czy podejmują prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, a jeśli tak, to jakie uzyskują z tego tytułu dochody,
- czy uzyskują dochody z tytułu wynajmu domu, mieszkania lub pomieszczeń się
w nich znajdujących, jeśli tak należało podać ich wysokość,
- czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem,
-czy posiadają oszczędności pieniężne , jeśli tak należało wskazać ich wysokość,
- w jakiej wysokości wnioskodawcy zaciągnęli kredyt, na jaki cel został on wzięty, oraz jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty,
- z jakich środków finansowych wnioskodawcy pobudowali obiekty ( wskazać jakie) na działce nr ew. [...] we wsi K. gm. [...]
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 3 listopada 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawców na powyższe.
Do pisma załączono kserokopię formularzy PIT 40A wnioskodawców za rok 2014r., kopię zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia
23 kwietnia 2015r., kserokopię z Banku [...] o zestawieniu produktów klienta, kserokopię dowodu opłaty poniesionej za gaz w miesiącu październiku 2015r. w wysokości 200 złotych, blankiet opłaty za energię elektryczną na kwotę 201, 93 złotych z terminem płatności 12 listopada 2015r.
Powyższe dane i kserokopie pism nadesłane przez wnioskodawców do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1791/15 uwzględniono przy rozpatrywaniu ich wniosku w niniejszej sprawie.
Wezwaniem z dnia 30 listopada 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia
25 listopada 2015r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie:
- czy ponoszą opłaty za telefon, internet, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości,
- czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem,
- czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości,
- czy posiadają oprócz kredytu inne zadłużenia, zobowiązania jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu na jaką kwotę i ile wynosi miesięczna rata spłaty tego zadłużenia,
oraz do nadesłania:
-wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawców z trzech ostatnich miesięcy.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 11 grudnia 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź na powyższe. Wprawdzie wyjaśnienia zostały podpisane tylko przez wnioskodawczynię, jednak uwzględniono je przy rozpatrywaniu wspólnego wniosku przez oboje wnioskodawców, gdyż są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Załączono do pisma historię rachunku bankowego wnioskodawczyni za okres od 1 września 2015r. – 11 grudnia 2015r.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. , poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a).
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie mając na względzie dane przedstawione w formularzu
i nadesłanych wyjaśnieniach uznano, iż wnioskodawcy wykazali, że spełniają ustawowe przesłanki do przyznania prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem. Podali, że utrzymują się z dochodów w wysokości 1.790,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się emerytura wnioskodawczyni w wysokości 1.150,00 złotych oraz renta socjalna syna
w wysokości 640,00 złotych. Oświadczyli, że posiadają dom o pow. ok. 120 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 2000 m², nie posiadają zaś żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni zaznaczyła, że mąż choruje po wypadku w pracy stara się o rentę, natomiast syn jest osobą chorą psychicznie.
Wnioskodawcy w formularzu wniosku i w piśmie z dnia 2 listopada 2015r. (data wpływu do Sądu 3 listopada 2015r.) oraz w piśmie z dnia 10 listopada 2015r.
(data wpływu do Sądu 11 grudnia 2015r.) wskazali, że miesięcznie ponoszą następujące wydatki tj. opłatę za prąd w wysokości ok. 200 złotych, opłatę za gaz
w wysokości 200,00 złotych, spłata kredytu w wysokości ok. 380,00 złotych, opłatę za telefon 50,00 złotych, internet 90,00 złotych, spłata zadłużenia pobranego przez komornika 100 złotych. Pozostałe środki jakie im pozostają z uzyskiwanych dochodów przeznaczają na bieżące utrzymanie (zakup żywności, lekarstw).
W piśmie z dnia 2 listopada 2015r. wyjaśniono, że wnioskodawca nie podejmuje żadnej pracy, gdyż nie pozwala mu na to stan zdrowia. Wnioskodawcy posiadają tylko dom mieszkalny, nie wynajmują żadnych pomieszczeń ani mieszkania. Podali, że zaciągnęli kredyt na pokrycie dachu w 2007r. w wysokości 30.000 złotych. Do spłaty pozostało 12.000 złotych. Wnioskodawcy wyjaśnili, że dom oraz budynek gospodarczy na działce nr [...] we wsi K. pobudowali ze środków własnych i ze sprzedaży dwóch mieszkań w Warszawie. Wobec wnioskodawców wystawiono tytuł wykonawczy na kwotę 302.852,00 złotych.
W piśmie z dnia 10 listopada 2015r. poinformowano, że wnioskodawcy posiadają samochód [...]. Z analizy przesłanej historii rachunku bankowego wnioskodawczyni wynika, iż na koncie na dzień 30 września 2015r., 31 października 2015r. i 30 listopada 2015r. saldo środków jest ujemne i wynosi ok. 45 złotych.
Uwzględniając całokształt przedstawionych okoliczności faktycznych należało stwierdzić, iż wnioskodawcy nie dysponują obecnie środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych. Pod uwagę wzięto rzeczywistą, aktualną możliwość dysponowania wykazanym dochodem i istniejące na stronie zobowiązania. Wykazane miesięczne dochody jakie wnioskodawcy z synem uzyskują są niewielkie, wystarczają jedynie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych.
W świetle powyższego uznano, że wnioskodawcy nie posiadają wystarczających źródeł dochodu, które pozwoliłyby im ponieść koszty związane z udziałem
w postępowaniu sądowym bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wzięto także pod uwagę, iż wobec wnioskodawców prowadzona jest egzekucja wierzytelności
w wysokości 302.852 złotych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło