VII SA/Wa 179/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-12
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Wojciech Mazur, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, prawidłowo ocenił, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, koncentrując się na niezgodności decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy, zamiast na niezgodności decyzji o stwierdzeniu nieważności z przepisami prawa?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, nie wykazał rażącego naruszenia prawa, ponieważ skupił się na niezgodności decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy, które nie były przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności. Organ powinien był wykazać, że decyzje wydane w postępowaniu nieważnościowym same zapadły z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 k.p.a. po nowelizacji Prawa budowlanego było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Organ stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2000 r. o pozwoleniu na budowę była niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na nieprawidłowe określenie przedmiotu postępowania o stwierdzenie nieważności oraz brak wykazania rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2003 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII S.A./Wa 179/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 p 1 k.p.a. stwierdził z urzędu nieważność własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż decyzją z dnia [...] października 2004 r. Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił firmie "A." S.A. z siedzibą w K. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych z infrastrukturą techniczną tj.: przyłączami wod.-kan., gazowym, elektrycznym i szambem jako rozwiązaniem tymczasowym z obowiązkiem podłączenia do kanalizacji po jej zrealizowaniu, na działkach oznaczonych numerami [...] przy ul. U. w K. Po przeprowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewoda [...] decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w tym zakresie. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Towarzystwa [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody [...]. O stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie [...], jednocześnie wnosząc o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. GINB dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w sprawie. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego a także po zapoznaniu się z pismami Stowarzyszenia [...] naczelny organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2000 r. oraz Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. zapadły z obrazą przepisów art. 32 ust. 4 oraz art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy E. J. i spółki A. S.A. z siedzibą w K. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż zasadnym było stwierdzenie nieważności w/w decyzji, ponieważ decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2000 r. jest niezgodna z decyzjami o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] grudnia 1999 r., ponieważ te decyzje jako teren inwestycji wymieniają jedynie działki o numerach [...]. Wojewoda [...] orzekając w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nie przeprowadził analizy bezspornych ustaleń, iż kontrolowana decyzja dotknięta jest wadami skutkującymi jej nieważność w części udzielenia pozwolenia na budowę na działkach o numerach [...].
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył E. J. zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. W skardze podniesiono, iż przedmiotem stwierdzenia nieważności powinna być jedna decyzja a nie dwie jak orzekł organ nadzoru budowlanego, wynika to wprost z art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto organ nie wskazał, jaki przepis został rażąco naruszony, gdyż jako podstawę prawna decyzji wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W poprzednio wydanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznaje zgodność pozwolenia na budowę z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu a w zaskarżonej decyzji stanowisko jest diametralnie odwrotne. Dlatego też, wobec nie wykazania przez organ rażącego naruszenia prawa zaskarżona decyzja powinna być uchylona.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu.
Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Powyższe zasady jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. są znane naczelnemu organowi nadzoru budowlanego. Jednakże umknęło uwadze organu orzekającego, co jest przedmiotem kontroli w prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, kontrolowanymi decyzjami były decyzje wydane również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności a mianowicie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i również obszerniejszym uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. organ zajmuje się niezgodnością decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 2000 r. z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a przecież te decyzje nie są objęte przedmiotem postępowania. W przedmiotowym postępowaniu należało wykazać, iż to decyzje wydane w postępowaniu nieważnościowym zapadły z rażącym naruszeniem prawa, takiego rażącego naruszenia wobec kontrolowanych decyzji organ nie wykazał. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może polegać na tym, iż teraz organ kontrolujący inaczej ocenia decyzje niż w poprzednio przeprowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności i ma w tym zakresie odmienne stanowisko. Należy wykazać konkretny przepis prawa materialnego lub formalnego, z którym treść decyzji pozostaje w sprzeczności. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2003 r. nie zostały wydane w oparciu o art. 32 ust. 4 i art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego, których obrazę zarzuca organ nadzoru.
Ponadto należy również zwrócić uwagę na nieprawidłowość postanowienia z dnia [...] września 2003 r. Postanowienie to zostało wydane już po zmianach Prawa budowlanego obowiązujących od dnia 11 lipca 2003 r. Treść art. 28 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego po w/w nowelizacji jest następująca: 2. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
3. Przepisu art. 31 kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Brak było, zatem podstaw do wydania przedmiotowego postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia [...] do udziału w przedmiotowym postępowaniu na podstawie art. 31 k.p.a. Wniosek o stwierdzenie nieważności kontrolowanych decyzji stowarzyszenie złożyło dopiero w dniu [...] września 2003 r., poprzednie wnioski dotyczyły innych decyzji.
Wobec nie wykazania przez organ orzekający w przedmiotowym postępowaniu przesłanki określonej w art. 156 § 2 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło