VII SA/Wa 179/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-12

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Wojciech Mazur, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, prawidłowo ocenił, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, koncentrując się na niezgodności decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy, zamiast na niezgodności decyzji o stwierdzeniu nieważności z przepisami prawa?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, nie wykazał rażącego naruszenia prawa, ponieważ skupił się na niezgodności decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy, które nie były przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności. Organ powinien był wykazać, że decyzje wydane w postępowaniu nieważnościowym same zapadły z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 k.p.a. po nowelizacji Prawa budowlanego było nieprawidłowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Organ stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2000 r. o pozwoleniu na budowę była niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na nieprawidłowe określenie przedmiotu postępowania o stwierdzenie nieważności oraz brak wykazania rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2003 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII S.A./Wa 179/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 p 1 k.p.a. stwierdził z urzędu nieważność własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż decyzją z dnia [...] października 2004 r. Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił firmie "A." S.A. z siedzibą w K. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych z infrastrukturą techniczną tj.: przyłączami wod.-kan., gazowym, elektrycznym i szambem jako rozwiązaniem tymczasowym z obowiązkiem podłączenia do kanalizacji po jej zrealizowaniu, na działkach oznaczonych numerami [...] przy ul. U. w K. Po przeprowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewoda [...] decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w tym zakresie. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Towarzystwa [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody [...]. O stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie [...], jednocześnie wnosząc o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. GINB dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w sprawie. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego a także po zapoznaniu się z pismami Stowarzyszenia [...] naczelny organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2000 r. oraz Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. zapadły z obrazą przepisów art. 32 ust. 4 oraz art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy E. J. i spółki A. S.A. z siedzibą w K. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż zasadnym było stwierdzenie nieważności w/w decyzji, ponieważ decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2000 r. jest niezgodna z decyzjami o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] grudnia 1999 r., ponieważ te decyzje jako teren inwestycji wymieniają jedynie działki o numerach [...]. Wojewoda [...] orzekając w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nie przeprowadził analizy bezspornych ustaleń, iż kontrolowana decyzja dotknięta jest wadami skutkującymi jej nieważność w części udzielenia pozwolenia na budowę na działkach o numerach [...]. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył E. J. zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. W skardze podniesiono, iż przedmiotem stwierdzenia nieważności powinna być jedna decyzja a nie dwie jak orzekł organ nadzoru budowlanego, wynika to wprost z art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto organ nie wskazał, jaki przepis został rażąco naruszony, gdyż jako podstawę prawna decyzji wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W poprzednio wydanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznaje zgodność pozwolenia na budowę z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu a w zaskarżonej decyzji stanowisko jest diametralnie odwrotne. Dlatego też, wobec nie wykazania przez organ rażącego naruszenia prawa zaskarżona decyzja powinna być uchylona. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Powyższe zasady jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. są znane naczelnemu organowi nadzoru budowlanego. Jednakże umknęło uwadze organu orzekającego, co jest przedmiotem kontroli w prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, kontrolowanymi decyzjami były decyzje wydane również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności a mianowicie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i również obszerniejszym uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. organ zajmuje się niezgodnością decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 2000 r. z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a przecież te decyzje nie są objęte przedmiotem postępowania. W przedmiotowym postępowaniu należało wykazać, iż to decyzje wydane w postępowaniu nieważnościowym zapadły z rażącym naruszeniem prawa, takiego rażącego naruszenia wobec kontrolowanych decyzji organ nie wykazał. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może polegać na tym, iż teraz organ kontrolujący inaczej ocenia decyzje niż w poprzednio przeprowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności i ma w tym zakresie odmienne stanowisko. Należy wykazać konkretny przepis prawa materialnego lub formalnego, z którym treść decyzji pozostaje w sprzeczności. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2003 r. nie zostały wydane w oparciu o art. 32 ust. 4 i art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego, których obrazę zarzuca organ nadzoru. Ponadto należy również zwrócić uwagę na nieprawidłowość postanowienia z dnia [...] września 2003 r. Postanowienie to zostało wydane już po zmianach Prawa budowlanego obowiązujących od dnia 11 lipca 2003 r. Treść art. 28 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego po w/w nowelizacji jest następująca: 2. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. 3. Przepisu art. 31 kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Brak było, zatem podstaw do wydania przedmiotowego postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia [...] do udziału w przedmiotowym postępowaniu na podstawie art. 31 k.p.a. Wniosek o stwierdzenie nieważności kontrolowanych decyzji stowarzyszenie złożyło dopiero w dniu [...] września 2003 r., poprzednie wnioski dotyczyły innych decyzji. Wobec nie wykazania przez organ orzekający w przedmiotowym postępowaniu przesłanki określonej w art. 156 § 2 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło