VII SA/Wa 1790/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Asesor WSA Dariusz Turek, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] września 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r., działając na podstawie art. 49 ust.1 i 2 w związku z art. 48 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z 2003 r. z późn. zm.), po przedłożeniu przez A. W. w oznaczonym terminie projektu budowlanego hangaru na sprzęt pływający, posadowionego na palach w dnie jeziora M., przylegającego do działki nr [...] przy ul. M. 12A w M. wraz z dokumentami wymaganymi przepisami- ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej na kwotę 25.000 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych). Organ wyjaśnił, iż w dniu 10 września 2004 roku wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wzniesienia bez pozwolenia na budowę obiektu budowlanego będącego hangarem na sprzęt pływający. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r., na podstawie w art. 48 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego zobowiązano A. W. do dostarczenia określonych dokumentów w celu przeprowadzenia procedury legalizacyjnej obiektu. Po dostarczeniu w oznaczonym terminie wymaganych dokumentów, zgodnie art. 49 ust. 1 dokonano sprawdzenia w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego ustalono w wysokość opłaty legalizacyjnej. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. po rozpatrzeniu zażalenia A. W. - utrzymał w mocy powyższe postanowienie. A. W. w dniu 30 października 2006r. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższym postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2005r. W ocenie skarżącego przesłanką do wznowienia postępowania był wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 6 września 2006r., doręczony skarżącemu w dniu 17 października 2006r., którym został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu w postaci samowoli budowlanej. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r., działając na podstawie art. 145 § 1 i art. 149 § 3 w związku z art. 126 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku A. W. - odmówił wznowienia postępowania. Organ administracji wyjaśnił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 30 marca 2006r. oddalił skargę A. W. na postanowienie WINB w O. z dnia [...] sierpnia 2005r. Zgodnie z art. 148 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do jego wznowienia. Strona musi udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do jego wznowienia. Wniosek z dnia 27 października 2006r. o wznowienie postępowania w sprawie ostatecznego postanowienia z dnia 26 sierpnia 2005r. wpłynął do organu I instancji w dniu 30 października 2007r. Sąd Okręgowy VII Wydział Karny Odwoławczy pismem z dnia 11 lipca 2007r poinformował organ, że A. W. stawił się na rozprawę odwoławczą w dniu 6 września 2006r. osobiście, ponadto na jego wniosek doręczono mu odpis wyroku z uzasadnieniem. W ocenie organu, skoro strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia w dniu 6 września 2006r. to termin do złożenia wniosku minął w dniu 6 października 2006r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2007r, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia A. W. utrzymał w mocy postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007r. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną lub postanowieniem, na które przysługuje zażalenie, organ bada przede wszystkim, czy nie zachodzą przesłanki przedmiotowe lub podmiotowe, uzasadniające wydanie decyzji (postanowienia) o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). Do pierwszego etapu postępowania prowadzonego w związku ze złożonym podaniem o wznowienie należy ustalenie, czy został zachowany termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika więc, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Zdaniem wnioskodawcy, w przedmiotowej sprawie nową okolicznością, dniu wydania postanowienia, było orzeczenie Sądu Okręgowego w O. z dnia 06 września 2006r., sygn. [...], na mocy którego uchylono wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 09 maja 2006r., sygn. akt: [...] (warunkowo umarzający na okres próby jednego roku postępowanie karne w stosunku do czynu zarzucanego wobec A. W., polegającego na samowolnej odbudowie hangaru na sprzęt pływający na działce nr ew. [...] w M. i uniewinniono oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Jak wynikało ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy pisma Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 lipca 2007 r. A. W. był obecny na rozprawie odwoławczej w dniu 06 września 2006 r. Ponadto, na wniosek A. W. doręczono mu odpis w/w wyroku z dnia 06 września 2006 r. wraz z uzasadnieniem. Mając powyższe na uwadze, organ podzielił stanowisko organu I instancji, iż skoro o treści w/w wyroku Sądu Okręgowego w O. wnioskodawca dowiedział się w dniu 06 września 2006 r., to termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. upłynął w dniu 06 października 2006 r. Stąd też prawidłowo ustalono, że wniosek Pana A. W. o wznowienie postępowania został złożony po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wyczawskiego postanowieniem dnia 26 sierpnia W odniesieniu do zarzutu, iż skarżący dowiedział się o treści uzasadnienia wyroku dopiero w dniu 17 października 2006r. w chwili doręczenia wyroku organ stwierdził, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia. Skarżący, który wiedział o faktach lub dowodach i nie ujawnił ich poprzez złożenie wniosku w terminie określonym przepisami prawa nie może takiego uchybienia uzasadniać brakiem wiedzy o znaczeniu prawnym takiego dowodu. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W. wnosząc o jego uchylenie. W skardze podniesiono, iż Sąd Rejonowy w G. uniewinnił stronę i pełnomocnik skarżącego niezwłocznie kopię orzeczenia przesłał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M., przed którym toczyło się postępowanie o ustalenie opłaty legalizacyjnej. Mimo przesłania wskazanego wyroku postępowanie legalizacyjnej toczyło się dalej i zakończyło się wydaniem postanowienia o wymierzeniu opłaty legalizacyjnej w dniu 27 maja 2005. Postanowienie to było przedmiotem postępowania odwoławczego, w którym kwestionowano wysokość naliczonej opłaty. Zakończyło się ono orzeczeniem WSA w Olsztynie z dnia 30 marca 2006r., z którego wynikało, że także Sąd Administracyjny przyjął założenie, iż działanie strony jest samowolą budowlaną . Apelacja strony od niekorzystnego dlań wyroku sądu I instancji została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w O. w dniu 6 września 2006 roku; na rozprawie apelacyjnej był obecny inwestor. Po rozprawie złożył on wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia zapadłego orzeczenia i po upływie ponad miesiąca od daty jego złożenia orzeczenie to otrzymał. Strona skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania legalizacyjnego, gdyż w ocenie wnioskodawcy postępowanie to winno ulec wznowieniu, a następnie umorzeniu z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Strona bowiem nie dopuściwszy się samowoli budowlanej nie miała obowiązku ani potrzeby legalizowania swoich zgodnych z prawem działań. Orzeczenie w sprawie karnej zakończyło się w pół roku później po wydaniu wyroku przez WSA w Olsztynie i tym samym strona nie mogła posłużyć się w toku tego postępowania dowodem w postaci wyroku sądu karnego. W przedmiotowej sprawie istnieje zasadnicza rozbieżność między stroną a organem administracji co do tego, czy składając wniosek o wznowienie postępowania legalizacyjnego w dniu 30 października 2006r. dotrzymała ona miesięcznego terminu określonego treścią art. 148 § 2 Kpa. To, co strona mogła zrobić z chwilą powzięcia wiadomości o wydaniu przez sąd apelacyjny rozstrzygnięcia to złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie uzasadnienia orzeczenia z niego bowiem wynikają przesłanki sentencji wyroku i oczekiwać, że będzie jej ono doręczone w ustawowym terminie. Termin sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawach karnych wynosi dni 14 i winno być ono sporządzone z urzędu ( art. 457§1 Kpk ). Gdyby więc Sąd Apelacyjny w O. dotrzymał terminów nałożonych nań ustawą, strona otrzymałaby orzeczenie najpóźniej 22 - 23 września 2006 roku. Skoro jednak z przyczyn nie zawinionych przez stronę nie mogła ona udowodnić zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania , to okres czasu, jaki był potrzebny sądowi na wykonanie swoich obowiązków nie może być brany pod uwagę przy obliczaniu terminu z art. 148 § 2 Kpa. Dopiero bowiem z chwilą, kiedy strona dysponowała dokumentem mający dla sprawy zasadnicze znaczenie dowodowe może być liczony czas jednego miesiąca na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania określonych treścią art. 148 § 2 K.p.a. Organ administracji po raz kolejny bowiem z uchybień popełnionych przez organy państwowe czyni zarzuty stronie i odmawia jej prawa do uwolnienia się od opłaty nałożonej nań bez podstawy faktycznej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a tylko w takim zakresie powyższe postanowienie podlega kontroli Sądu. Przede wszystkim należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie wznowieniowego postępowania, które jest postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej orzeczeniem ostatecznym. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku przedłożenia organowi administracji wniosku o wznowienie postępowania organ ten obligowany jest z urzędu do ustalenia w pierwszym rzędzie czy spełniona została przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję lub postanowienie w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy administracji w toku orzekania, prawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżącego, jako złożony z uchybieniem terminu i prawidłowo orzekły o odmowie wznowienia postępowania. W skardze strona skarżąca wyjaśniła, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła niezwłocznie po tym, kiedy dowiedziała się, że okoliczności przez nią przytaczane i nowe dowody mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie skarżącego podstawę do wznowienia postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej stanowiło uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w O. z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt [...], na mocy którego uchylono wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 9 maja 2006r., sygn. akt: [...] i uniewinniono oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. O treści uzasadnienia skarżący dowiedział się w dniu 17 października 2006r. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych wskazuje jednakże, że strona dowiedziała się o wyroku sądu w dniu 6 września 2006r., gdyż osobiście uczestniczyła w rozprawie odwoławczej, co potwierdza pismo Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt:[...]. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, iż miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał 6 października 2006r r. Zatem złożenie wniosku wznowieniowego w dniu 30 października 2006 r., nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia, co skutkować musiało wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślić należy, iż podstawą wznowienia mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia. Skarżący, który wiedział o faktach i dowodach, i nie ujawnił ich w toku postępowania, nie może w podaniu o wznowienie postępowania uzasadniać zachowania terminu brakiem wiedzy o znaczeniu prawnym tych okoliczności faktycznych lub dowodów. Termin jednego miesiąca biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym skarżący prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie była potrzebna szczegółowa wiedza o treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego. Istotnym było, że strona uzyskała wiadomość o wydaniu wyroku i zawartym w nim rozstrzygnięciu. Zatem nie można było terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania liczyć od dnia doręczenia stronie uzasadnienia przedmiotowego wyroku tj, od dnia 17 października 2006r. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi, iż to " z winy" sądu okręgowego, który nie sporządził uzasadnienia orzeczenia w przewidzianym przez ustawę terminie, strona skarżąca nie mogła zachować miesięcznego terminu na złożenia wniosku. Poza oceną Sądu pozostaje kwestia, czy podnoszone przez skarżącego okoliczności faktycznie mogą mieć istotne znaczenie dla sprawy Podkreślenia wymaga, iż w omawianym wstępnym stadium postępowania organ nie mógł dokonywać ustaleń merytorycznych co do przyczyn wznowienia, ani co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.