VII SA/Wa 1791/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. J. i M. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. J. i M. J. na postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...], znak: [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę przez inwestorów M. J. i M. J., polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wybudowanego na działce nr ew. [...] we wsi [...] , gm. [...] oraz nałożył na M. J. i M. J. obowiązek przedstawienia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia: 1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego: 2) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu (o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego projektanta i osoby sprawdzającej projekt), 3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po rozpatrzeniu wniosku ww. inwestorów o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] z dnia [...] lutego 2009 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...]. znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 61 a k.p.a. odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Postępowanie nadzwyczajne może być wszczęte jedynie w stosunku do postanowień, które podlegają zaskarżeniu. Przesądza o tym przepis art. 126 k.p.a., który przewiduje odpowiednie zastosowanie art. 156 k.p.a. jedynie do postanowień, od których przysługuje zażalenie, ewentualnie do postanowień określonych w art. 134 k.p.a. Nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania nadzwyczajnego z art. 156 k.p.a. wobec postanowień nieobjętych tym odesłaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1998 r., sygn. akt I SA 1524/97). Postanowienie organu powiatowego z dnia [...] lutego 2009 r., zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Od postanowień wydanych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nie przysługuje zażalenie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1804/14, postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia, albowiem ustawodawca nie przewidział wniesienia na nie zażalenia, oraz nie jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Skoro na postanowienie organu powiatowego z dnia [...] lutego 2009 r., nie przysługuje zażalenie, to [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli M. J. i M. J., zarzucając mu naruszenie: 1) art. 28 w związku z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez uznanie, że nie są stroną postępowania we własnej sprawie co stanowi o rażącym naruszeniu procedury administracyjnej, 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 i art. 126 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nieuzasadnione ograniczenie prawa strony przy sporządzaniu protokołu brak wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, a przede wszystkim nie rozpatrzenia wniosków skarżących i niewłaściwe zastosowanie art. 126 k.p.a., 3) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 141, art. 142 i 124 k.p.a. poprzez brak pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia - art. 142 k.p.a., uznanie, że na wydane postanowienie nie przysługuje zażalenie co powoduje, że postępowanie prowadzone jest wobec nich z rażącym naruszeniem procedury administracyjnej i narusza zasadę konstytucyjną demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz równego traktowania wszystkich podmiotów przez władze publiczne, oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania - art. 15 k.p.a. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie zaskarżone i poprzedzające je postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela i przyjmuje za swoją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentację, która legła u podstaw oceny braku możliwości wszczęcia postępowania nieważnościowego po myśli wniosku skarżących. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd wskazuje, że nie mogły one wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonego postanowienia. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a k.p.a. zapada gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego po myśli wniosku skarżących nie było wynikiem oceny, że wniosek nie pochodzi od strony postępowania. Tym samym bezpodstawny jest zarzut skargi naruszenia art. 28 w związku z art. 61 § 4 k.p.a. Podstawą rozstrzygnięcia była ocena, że postępowanie objęte wnioskiem skarżących nie może być wszczęte z innej przyczyny niż ta, że wniosek nie pochodzi od strony postępowania. Jak wskazano powyżej, Sąd ocenił to rozstrzygnięcie za prawidłowe a argumentację organu, która legła u podstaw przyjął za własną. Powtórzmy jeszcze raz, skarżący wnosili o stwierdzenie nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Postępowanie nieważnościowe odnośnie postanowień może być wszczęte li tylko wówczas gdy dotyczy postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Na postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust 2 i 3 ustawy Prawo budowlane zażalenie nie przysługuje. Nie mają racji skarżący twierdząc, że skoro wola ustawodawcy nie zabrania złożenia zażalenia to czyni, że postanowienie jest zaskarżalne. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. - na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Podkreślmy – tak stanowi. Wbrew zarzutom skargi podnoszona wada postanowienia objętego wnioskiem o stwierdzenie jego nieważności polegająca na braku pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia w odwołaniu od decyzji, nie mogła być badana. Postanowienie na które nie przysługuje zażalenie nie mogło być przedmiotem postępowania nieważnościowego, należało odmówić jego wszczęcia a skoro tak, to nie podlegało merytorycznej kontroli. Organ zastosował przepis art. 61 a k.p.a. prawidłowo, zgodnie z jego wersją na datę rozpoznania wniosku w wszczęcie postępowania nieważnościowego. Wbrew stanowisku skarżących, data wydania postanowienia objętego ich wnioskiem, w tym kontekście, nie miała żadnego znaczenia. Skarżący wskazali w uzasadnieniu skargi cyt. "istotą niniejszego postępowanie jest stwierdzenie nieważności wadliwego postanowienia, a nie dyskusja czy przysługuje zażalenie na wadliwe postępowanie wydane w 2009 r. w ówczesnym stanie prawnym, przyjmując nowe brzmienia przepisów. Istota stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego jest oceniana według stanu prawnego z daty jego wydania. Jest to okoliczność bezsporna.". W tym kontekście należy stwierdzić - ocena możliwości wszczęcie postepowania następuje na podstawie przepisów obowiązujących w dacie rozpoznania wniosku. Dopiero zaś kontrola orzeczenia we wszczętym postępowaniu nieważnościowym ma miejsce wg stanu prawnego na datę jego wydawania. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna ze wskazanych podstaw uchylenia orzeczenia nie zaistniała w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.