VII SA/Wa 1794/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. F. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. F., na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r Nr 156, poz. 1118 z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...], nakazującą na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego inwestorowi P. F. dokonanie rozbiórki dwóch hal namiotowych: o wymiarach w rzucie 16,20m x72,00 m i 17,00m x 32,20 m konstrukcji stalowej z pokryciem syntetycznym, stanowiącymi przekrycie kortów tenisowych usytuowanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W., wybudowanych bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że pismem z dnia 10 lutego 2005 r. Delegatura Biura [...] zwróciła się do inspektoratu o sprawdzenie legalności inwestycji zrealizowanej na terenie posesji przy ul.[...] w W. W dniu 28 lutego 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. przeprowadził wizję kontrolną. Stwierdzono istnienie dwóch hal namiotowych o konstrukcji stalowej pokryciem syntetycznym, stanowiących przykrycie dla istniejących kortów tenisowych. Z dokumentów zebranych w trakcie postępowania wynika, że w 2000 r. inwestor rozpoczął starania o uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Teren stanowiący miejsce lokalizacji przedmiotowej inwestycji znajduje się w strefie objętej ochroną prawną Konserwatora Zabytków, wpisanym do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r. pod nr [...], inwestycja podlegała uzgodnieniu z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższym decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Prezydent W. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na budowie pokrycia kortów tenisowych przy ul. [...] w W. Pomimo ww. aktów administracyjnych inwestycja została wykonana. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31". Przedmiotowy obiekt nie jest wyszczególniony w art. 29 ustawy jako zwolniony od uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem inwestycja powstała w warunkach samowoli budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał P.F. rozbiórkę hali namiotowej o konstrukcji stalowej wzniesionej na nieruchomości położonej przy ul. [...] w W.. Od decyzji wniesiono odwołanie. W postępowaniu odwoławczym decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na ww. decyzję złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1598/06 , uchylił decyzje obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że "obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie postanowienia zobowiązującego skarżącego do wykonania obowiązków koniecznych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej". Rozpatrując ponownie sprawę, zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora P. F. obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Obowiązek należało wykonać w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia, które inwestor odebrał w dniu 24 sierpnia 2007 r. W dniu 26 października 2007 r. przedłożył kopię dokumentacji opracowanej w 1999 r, nie wypełniającej dyspozycji zawartych w ww. postanowieniu. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 207 r. zwrócono dokumentację do uzupełnienia. Organ pierwszej instancji wskazał, że legalizacja obiektu jest możliwa, jeżeli budowa zgodna jest z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 13 listopada 2007 r. inwestor przedłożył zaświadczenie nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Prezydenta [...] stwierdzającego: "dla obszaru na którym usytuowana jest dz. nr ew. [...] z obrębu[...] położona przy ul.[...] w W. , brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznał, że w omawianym przypadku, brak jest obowiązującego miejscowego planu a inwestor nie posiada ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, więc organ nadzoru budowlanego obligowany jest podjąć działania w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał P. F. dokonanie rozbiórki dwóch hal namiotowych: o wymiarach w rzucie 16,20m x72,00 m i 17,00m x 32,20 m konstrukcji stalowej z pokryciem syntetycznym, stanowiącymi przekrycie kortów tenisowych usytuowanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. , wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Od ww. decyzji odwołanie złożył P. F., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] dniu [...] listopada 2008 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora P. F. obowiązek przedłożenia: zaświadczenia stwierdzającego zgodność przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; projektu budowlanego wykonanej inwestycji zaopiniowanego przez Stołecznego Konserwatora Zabytków; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; oceny technicznej prawidłowości i zgodności z wiedzą techniczną robót budowlanych wykonanych przy budowie hal odnoszących się do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; dokumentu świadczącego o dopuszczeniu do obrotu i stosowania w budownictwie wyrobów z których wykonano inwestycję - w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia, które doręczono mu w dniu 28 listopada 2008 r. Inwestor nie przedłożył dokumentów wymaganych postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nakazał na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego inwestorowi P. F. dokonanie rozbiórki dwóch hal namiotowych: o wymiarach w rzucie 16,20m x72,00 m i 17,00m x 32,20 m konstrukcji stalowej z pokryciem syntetycznym, stanowiącymi przykrycie kortów tenisowych usytuowanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W., wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że po stwierdzeniu, że budowa dwóch hal namiotowych jest samowolą budowlaną, nakazał P. F. dostarczenie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Po niespełnieniu tego obowiązku przez P.F., organ pierwszej instancji, wydał, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakaz całkowitej rozbiórki przedmiotowych hal namiotowych. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inwestor powinien wystąpić o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak uzyskania przez inwestora zaświadczenia o zgodności budowy z planem miejscowym a także decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, uniemożliwia legalizację samowoli. Niespełnienie przez inwestora przedstawionych wyżej obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Zaświadczenie o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić podstawy do legalizacji przedmiotowej inwestycji. Natomiast odnosząc się do zarzutu P. F. , że organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, czym naruszył art. 10 K.p.a., stwierdził, że jest on zasadny. Jednak nie miało to żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. P. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009r. i o zasądzenie kosztów postępowania.. W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenie przez organy administracyjne przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto nie zapewnienie mu przez organy obu instancji przed wydaniem decyzji zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i złożenia wyjaśnień, czym naruszyły art. 10 K.p.a., gdyż skarżący nie miał możliwości przedstawienia dalszych wniosków dowodów. Przede wszystkim organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów skarżącego, że już w dniu 31 lipca 2000 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz złożył dwa kolejne wnioski z dnia 27 października 2007 r. i 28 kwietnia 2009 r., które dołączył do skargi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1598/06 stwierdził, że przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki dwóch hal namiotowych: usytuowanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W., organ powinien ustalić w szczególności czy obiekt ten został wzniesiony zgodnie przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź w przypadku jego braku z ustaleniami ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Kierując się tymi wskazaniami, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w niniejszej sprawie w dniu [...] listopada 2008 r. postanowienie , którym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora P. F. obowiązek przedłożenia między innymi zaświadczenia stwierdzającego zgodność przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący nałożonego na niego obowiązku w tym zakresie nie wykonał, bowiem jak twierdzi nie zakończyła się sprawy wszczęta z jego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Powyższych okoliczności nie mógł podnieść przed organem pierwszej instancji, bowiem jak ustalił organ drugiej instancji, zostały naruszone prawa skarżącego do czynnego udziału w sprawie. Zatem stanowisko organu drugiej instancji, że to uchybienie procesowe nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, jest wadliwe. Przede wszystkim zauważyć należy, że zgodnie z art. 81 K.p.a. "Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2". Norma wskazanego przepisu jest konkretyzacją zasady czynnego uczestnictwa strony w postępowaniu administracyjnym. Jej naruszenie zapewne w przypadku skarżącego miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa przedstawienia stanowiska oraz wniosków dowodowych (art. 78 § 1 K.p.a., art. 79 § 2 K.p.a.). Jak wynikało z samego odwołania skarżący wskazał w nim na dowody, które powinny były być przeprowadzone przez organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji. Chodziło mu o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych dotyczących rozpatrzenia jego wniosku z dnia 31 lipca 2000 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ drugiej instancji rozstrzygając sprawę nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego. Popełnił identyczny błąd procesowy jak organ pierwszej instancji, bowiem z akt administracyjnych nie wynika, aby w toku całego postępowania odwoławczego zawiadomił skarżącego P. F. o możliwości zapoznania się z aktami i nie pouczył też O możliwości składania wniosków dowodowych, a sam z urzędu nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego na jakim etapie postępowania jest sprawa z wniosku P. F. w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu oraz czy w ogóle podanie na które powołuje się skarżący w odwołaniu, zostało złożone. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a.). Zawsze zakres postępowania dowodowego wyznaczają przepisy prawa materialnego, w przypadku niniejszej sprawy art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, od istnienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zależy postępowanie legalizacyjne. Zatem organ odwoławczy powinien odnieść się do przedstawionych w odwołaniu twierdzeń skarżącego co do toczącego się postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe wskazuje, że organy dopuściły się naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływy na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winie mieć na uwadze wskazówki zawarte w uzasadnieniu, a przede wszystkim przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, w szczególności ustalić, czy zostało wszczęte postępowanie z wniosku P. F. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz na jakim etapie, mając na uwadze, że decyzja wydana w tym postępowaniu, będzie miała istotne znaczenie w postępowaniu legalizacyjnym. Ponadto umożliwić stronie zgłaszanie wniosków dowodowych, jak też zapewnić przed zamknięciem postępowania dowodowego, możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, pamiętając, że te czynności procesowe są konkretyzacją zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 K.p.a.). Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 433 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zostało wydane w oparciu o art. 200 p.p.s.a.