VII SA/Wa 1795/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-16

Skład orzekający: sędzia WSA Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada dom, mieszkanie, gospodarstwo rolne o powierzchni 12 ha i realizuje inwestycje budowlane, wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Posiadanie domu, mieszkania, gospodarstwa rolnego o znacznej powierzchni oraz realizacja inwestycji budowlanych przeczą twierdzeniu o trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca E. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z dochodów w wysokości 400 zł miesięcznie, posiada dom, mieszkanie, gospodarstwo rolne o powierzchni 12 ha oraz budynek gospodarczy do rozbiórki. W sprzeciwie podniósł, że jako mieszkaniec wsi kwota 400 zł wystarcza mu na utrzymanie. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał trudnej sytuacji materialnej, wskazując na posiadany majątek i realizowane inwestycje budowlane.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Tadeusz Nowak na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2009 r. po rozpoznaniu wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 22 grudnia 2008 r. do Sądu wpłynął na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy E. W. w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 14 stycznia 2009 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku. Wnioskodawca nadesłał wyjaśnienia przy piśmie z dnia 10 lutego 2009 r. Na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2009 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Na postanowienie to wpłynął sprzeciw, z tego względu straciło ono moc, a sprawa przyznania prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodów w wysokości 400,00 złotych miesięcznie. Wskazał, że kwotę tą uzyskuje z tytułu nadzoru inwentarza w wysokości 390,00 złotych i 10, 00 złotych z tytułu dzierżawy gospodarstwa na rzecz S. W. Skarżący podał, że posiada dom o pow. 80 m², dodatkowo mieszkanie o pow. 80 m², nieruchomość rolną o pow. 12 ha oraz budynek gospodarczy do rozbiórki. Wnioskodawca ponadto oświadczył, że nie posiada żadnych kosztowności, udziałów, obligacji, ani wyrobów ze złota. Podkreślił, iż miesięczne wydatki na utrzymanie pokrywane są w całości z uzyskiwanych dochodów. W piśmie z dnia 10 lutego 2009 r. wnioskodawca wyszczególnił swoje miesięczne wydatki, którymi są: opał 30,00 złotych, gaz (z butli) 40,00 złotych, prąd 30,00 złotych, środki higieny, lekarstwa, ubranie itp. 25,00 złotych, telefon 25,00 złotych oraz wyżywienie 250,00 złotych. W sprzeciwie strona zaznaczyła jedynie, ze jako mieszkaniec wsi utrzymuje się z 400 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanych przepisów wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w przedmiotowym wniosku, nadesłanych wyjaśnieniach oraz w aktach administracyjnych uznano, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonywujący, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oceniając sytuację finansową E. W. należy stwierdzić że wnioskodawca nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej – posiada dom, mieszkanie oraz gospodarstwo rolne o pow. 12 ha. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z kwoty 400 zł. oraz że jako mieszkańcowi wsi kwota ta wystarcza na utrzymanie. Zdaniem Sądu oświadczenie to jest mało wiarygodne. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że ponoszone przez wnioskodawcę koszty – utrzymania domu i mieszkania oraz osobiste koszty utrzymania wydają się być znacznie zaniżone, bądź wnioskodawca nie ujawnił wszystkich źródeł swojego dochodu. Oświadczenie budzi wątpliwości zwłaszcza w świetle okoliczności, iż E. W. jest inwestorem budynku mieszkalnego, szamba, przyłącza wody, gazu energii elektrycznej i kanalizacji sanitarnej. W aktach administracyjnych znajduje się pozwolenie na budowę z dnia 10 czerwca 2003 r. oraz protokoły z oględzin potwierdzające fakt realizacji inwestycji w okresie późniejszym. Ponadto z akt sprawy wynika, że wnioskodawca zrealizował również budynek garażowo-gospodarczy o wymiarach 12,0 x 36,80 m. Dane te przeczą jakoby wnioskodawca znajdował się w trudnej sytuacji materialnej. Tym samym Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło