VII SA/Wa 1797/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. Sp. z o.o. w [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 71 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) wniósł sprzeciw do zgłoszenia inwestora – M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. w sprawie zamiaru zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego położonego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. z przeznaczeniem na budynek usługowy. W uzasadnieniu organ podał, że zgłoszenie w sprawie zamiaru zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego wpłynęło do organu w dniu [...] kwietnia 2008 r. Analiza złożonych do zgłoszenia dokumentów, a w tym szkiców i rysunków wykazała, że planowana inwestycja związana jest ze zmianą sposobu użytkowania budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w W. na budynek usługowy oraz przebudową klatki schodowej - co wykracza poza dyspozycję art. 29 Prawa budowlanego, określającego jakie roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę. Z tych względów i zgodnie z art. 71 ust. 5 pkt 1 prawa budowlanego – właściwy organ wnosi sprzeciw jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące ustalenia, że zmiana sposobu użytkowania obiektu wiąże się z przebudową klatki schodowej, a więc zakres planowanych robót wykracza poza art. 29 Prawa budowlanego i dlatego inwestycja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu II instancji zgłoszenie inwestora wpłynęło do Urzędu [...] w dniu [...] maja 2008 r., w związku z czym brak jest naruszenia terminu określonego w art. 30 ust. 1 pkt. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. Sp. z o.o. w M. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Skarżąca Spółka zarzuciła błędne ustalenie daty wpływu zgłoszenia na dzień [...] maja 2008 r., podczas gdy nastąpiło to w dniu [...] kwietnia 2008 r. Zdaniem Spółki decyzja została wydana i doręczona po upływie terminu określonego w art. 30 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego. Dodatkowo organom zostało zarzucone naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że do wykonania planowanych przez skarżącego prac wymagane jest pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. Z zacytowanego wyżej przepisu wynika jednoznacznie, że organ architektoniczno-budowlany ma 30 dni na zgłoszenie sprzeciwu licząc od dnia doręczenia zgłoszenia. Powyższy termin 30 dniowy jest terminem prawa materialnego. Cechą charakterystyczną terminu materialnegoprawnego jest to, że jego przekroczenie skutkuje pozbawieniem organu kompetencji do wniesienia sprzeciwu. Uchybienie terminu materialnoprawnego powoduje wygaśnięcie uprawnienia, czyni bezprzedmiotowym postępowanie, brak bowiem podstaw do dokonywania autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie wniesienia sprzeciwu. Ponadto terminy prawa materialnego są terminami zawitymi, a co za tym idzie nie mogą być przedłużane, ani nie podlegają przywróceniu. Instytucja przywrócenia terminu odnosi się do terminów procesowych, a w niniejszej sprawie, jak to wskazano wyżej, mamy do czynienia z terminem prawa materialnego – 30-dniowym na wniesienie sprzeciwu. Kolejną cechą terminu 30-dniowego jest to, że inwestor nie może rozpocząć robót budowlanych przed jego upływem, tyle bowiem czasu ma właściwy organ na wniesienie ewentualnego sprzeciwu. Brak reakcji organu w tym terminie oznacza zgodę na rozpoczęcie i prowadzanie robót objętych zgłoszeniem - jest to zasada tzw. milczącej zgody. Nie ma oczywiście żadnych przeszkód, by organ przed upływem tego terminu informował pisemnie inwestora o niewniesieniu sprzeciwu. Legalne rozpoczęcie robót będzie wówczas możliwe natychmiast po doręczeniu takiej informacji. Natomiast rozpoczęcie przez inwestora robót przed upływem terminu przewidzianego dla organu na wniesienie sprzeciwu oznacza działanie w warunkach samowoli budowlanej. Na marginesie wyjaśnienia wymaga sformowanie "wniesienie sprzeciwu". Orzecznictwo zarówno tutejszego Sądu jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego było niestety rozbieżne przez kilka lat co do terminu 30-dniowego i funkcjonowały 2 odmienne poglądy. Zgodnie z pierwszym z nich termin 30-dniowy jest terminem na wydanie decyzji i o jego zachowaniu świadczy nadanie sprzeciwu na poczcie w ciągu 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia. W tym przypadku nie ma znaczenia czy doręczenie sprzeciwu zainteresowanemu nastąpi również w terminie 30 dni, czy po upływie tego terminu. Zwolennicy drugiego poglądu podkreślają, że do zachowania 30-dniowego terminu nie wystarczy samo wysłanie sprzeciwu, konieczne jest również jego doręczenie. W świetle najnowszej uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygnatura II GPS 4/08, która ma moc wiążącą dla tutejszego Sądu, termin 30-dniowy jest terminem zarówno do wydania jak i do doręczenia sprzeciwu. W przedmiotowej sprawie, (co bezspornie wynika z akt postępowania administracyjnego) zgłoszenie inwestora wpłynęło do Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] kwietnia 2008 r., czego potwierdzeniem jest data stempla Kancelarii Urzędu Miasta [...]. W związku z powyższym, termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu [...] maja 2008 r., natomiast Prezydent Miasta [...] wydał decyzję o sprzeciwie w dniu [...] czerwca 2008 r., a więc z oczywistym uchybieniem terminu z art. 71 ust. 4 prawa budowlanego. Na marginesie należy podnieść, że organ II instancji w decyzji rozpoznał odwołanie pełnomocnika A. Sp. z o.o., podczas gdy w przedmiotowej sprawie odwołanie zostało złożone przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. Z przedstawionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I wyroku, na podstawie art. 152 ww. ustawy jak w punkcie III wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.