VII SA/Wa 1797/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-10

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym, biorąc pod uwagę przedstawione przez niego dane dotyczące stanu majątkowego i dochodów?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób rzetelny i wyczerpujący swojej sytuacji finansowej, majątkowej i życiowej, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przedstawione informacje były niepełne, ogólnikowe i budziły wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, w tym w zakresie posiadania nieruchomości i zgłoszonej działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych. Wniosek zawierał ogólnikowe informacje o dochodach z emerytury i wydatkach, a także oświadczenie o braku posiadanych nieruchomości i oszczędności. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące stanu majątkowego, dochodów i gospodarstwa domowego. Wnioskodawca złożył odpowiedź, jednak sąd uznał ją za niewystarczającą i budzącą wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2018r. po rozpoznaniu wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia: odmówić W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 30 sierpnia 2018r. do Sądu wpłynął wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy [...] w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodów z tytułu emerytury w wysokości ok. 750 złotych miesięcznie. Do ponoszonych wydatków zaliczył: opłatę za telefon w wysokości 25,00 złotych, lekarstwa 120 złotych. Oświadczył, że nie posiada domu, nieruchomości rolnych, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz w gotówce, papierów wartościowych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. W rubryce dotyczącej posiadanego mieszkania wnioskodawca podał, że " wykonywany na zlecenie 6 x 5 x12=360 m³, standardowy". W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem z dnia 11 września 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 10 września 2017r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie: - gdzie wnioskodawca zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, -czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju oraz podać dochody uzyskiwane z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy, - czy samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby jeśli tak, należało wskazać ile osób, - czy wnioskodawca posiada nieruchomości, jeśli tak należało wskazać jej powierzchnię w m² lub hektarach, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność, odzież, środki czystości itp.), - czy obecnie wnioskodawca jest zadłużony, jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu, na jaką kwotę oraz czy spłacane jest zadłużenie, jeśli tak, to w jakiej wysokości miesięcznie, - czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należy podać ich markę, rok produkcji, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, naprawy, ubezpieczenie), - wskazanie, czy wnioskodawca korzysta z finansowej pomocy rodziny lub innych osób bądź instytucji (jeżeli tak, należało wyjaśnić na czym ona polega, a jeżeli jest to pomoc finansowa wskazać jej wysokość, oraz do nadesłania: - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawcy z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiada, bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiada, - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2017r., - w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej; kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT 7 lub VAT 7k ) lub złożenie oświadczenia, o nie byciu podatkiem VAT. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 21 września 2018r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wskazał, że zamieszkuje w domu/mieszkaniu/lokalu o pow. 30 m² przy ul. [...] [...]. Oświadczył, że samodzielnie ponosi koszty jego utrzymania tj. zakup butli gazowej 2 na rok oraz opłatę za telefon w wysokości 25 zł miesięcznie. Dodał, że opłatę za energię elektryczną ponosi brat. Oświadczył, że samodzielnie ponosi gospodarstwo domowe. Czynszu i opłat podatkowych nie ponosi. Nie posiada nieruchomości. Kont bankowych nie posiada. Podatku nie płaci i nie składa deklaracji. Wskazał, że działalność zgłosił 10 lat temu jednak nie może rozpocząć jej prowadzenie (co jest przedmiotem niniejszej sprawy). Pracowników nie zatrudnia. Na utrzymanie dziennie przeznacza 15-20 złotych. Podał, że "kiedyś zatrudniał tysiąc ludzi". W tym stanie faktycznym zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy podkreślić, że użycie www. przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przytoczyć i udokumentować okoliczności wskazane w ww. przepisie. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na niej. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonywana jest ocena, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie w ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i niewystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego względu skorzystano z powyższej możliwości i pismem z dnia 11 września 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 10 września 2018r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne dane. Wnioskodawca wprawdzie pismem z dnia 19 września 2018r. udzielił odpowiedzi na powyższe pismo, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analizując informacje zawarte w powyższym piśmie uznano, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w nim wystarczająco i bez żadnych wątpliwości swojej sytuacji finansowej, majątkowej i życiowej. Udzielone przez skarżącego informacje nie są rzetelne, przekonywujące i nie przedstawiają w sposób wyczerpujący jego sytuacji finansowej. Wnioskodawca ogólnikowo wskazał pod jakim adresem zamieszkuje, nie wyjaśnił jednak przy tym czyją własnością jest nieruchomość pod wskazanym wyżej piśmie adresem. Nie podał również czy mieszkanie/lokal w którym zamieszkuje stanowi jego własność, współwłasność czy też jest najemcą. Odnośnie ponoszonych wydatków wskazał, że ponosi koszty zakupu butli gazowej 2 na rok i opłatę za telefon w wysokości 25 złotych. Natomiast opłatę za energię opłaca brat, który jak oświadczył nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Brak jest jasnych informacji w zakresie ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem domu/mieszkania, czy wnioskodawca ponosi wyłącznie ww. koszty, jeśli tak, brak jest również wyjaśnień kto i w jakiej wysokości ponosi inne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania/ domu np. opłatę za wodę, śmieci, kanalizację, podatek od nieruchomości, ogrzewanie lub ew. zakup opału. Wnioskodawca w nadesłanym piśmie nie wyjaśnił czy poza wskazanym wyżej faktem tj. opłacaniem rachunków za energię elektryczną, korzysta z pomocy finansowej rodziny lub innych osób bądź instytucji, jeżeli tak na czym ona polega, a w przypadku pomocy finansowej wskazania jej wysokości. Nie wskazał również czy obecnie jest zadłużony, jeśli tak z jakiego tytułu, na jaką kwotę oraz czy spłacane jest zadłużenie, jeśli tak, to w jakiej wysokości miesięcznie. Wskazać należy, że ogólnodostępnych na stronach internetowych danych z bazy CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej) wynika, wnioskodawca od [...] sierpnia 2008r. zgłosił rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej, której przedmiotem są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Zauważyć należy, iż status prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jest według dostępnych danych ewidencyjnych aktywny. Wnioskodawca w powyższym zakresie dostatecznych wyjaśnień również nie podał. W szczególności nie wyjaśnił z jakich powodów nie prowadzi zgłoszonej działalności gospodarczej od 2008r. Informacja zawarta w piśmie z dnia 19 września 2018r., że nie może jej rozpocząć z uwagi na przedmiot sprawy jest bardzo ogólnikowa. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawiają informacje wynikające z akt sprawy. Jak bowiem z nich wynika, wnioskodawca w marcu 2018r dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonywaniu cyt. "automaty do magazynów jednostkowa produkcja" na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Fakt ten kłóci się z brakiem środków finansowych strony. Zauważyć też należy, że wnioskodawca w piśmie z dnia 19 sierpnia 2018r. oświadczył, że nie posiada nieruchomości. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W świetle powyższego oświadczenie majątkowe wnioskodawcy budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Reasumując stwierdzić należy, że skoro w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie przedstawił w sposób rzetelny i wyczerpujący swojej sytuacji finansowej to brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło