VII SA/Wa 1798/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala VII SA/Wa 1798/07 Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. działając na podstawie art 157 § 1 i 2 oraz art 158 § 1 w związku z art. 156 § 1, Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po przeprowadzeniu na wniosek Pana M. P. postępowania, dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].01.2005r., znak: [...] - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].01.2005r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kwestionowaną decyzją z dnia [...].01.2005r, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].11.2004r., stwierdzającą brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 iipca 1994r. Prawo budowlane, w sprawie budowy stacji bazowej telefonii komórkowej P kod stacji [...] oraz przyłącza energetycznego nn 0,4 kV, na działce nr [...] w K., gmina P., realizowanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].02.2003r., wydanej P. przez Wojewodę [...]. Pismem z dnia 23.02.2007r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 04.04.2007r M. P. wniósł o stwierdzenie nieważności w/w decyzji podnosząc, iż w rozpoznawanym przypadku zostały naruszone przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w szczególności art. 50 i 51 tej ustawy. Organ wyjaśnił, iż kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja była zaskarżona przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Wyrokiem z dnia 26.07.2Q05r.: sygn. akt IISA/Gd 181/05, WSA w G oddalił skargę na niezgodność z prawem, przedmiotowej decyzji z dnia [...].01.2005r., Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/2002, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku sądu administracyjnego, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ administracji, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wymieniony przepis oznacza, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, będą one związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na ocenę prawną zawartą w wyroku Sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. W ocenie organu próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. W związku z tym sprawa zgodności z prawem przedmiotowej decyzji, nie może być odmiennie oceniana przez organ administracji publicznej, a ciążący na organie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Odnosząc się do argumentu skarżącego, że w przedmiotowej sprawie zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego (art. 50 i 51), organ uznał go nieuzasadniony, ponieważ Sąd badając przedmiotową decyzję [...] WTNB z dnia [...].01.2005r., znak: [...], nie był związany zarzutami ani wnioskami zawartymi w skardze, co oznacza, że był obowiązany wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2007r, działając na podstawie art. 127§3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20.08.2007r. M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy- utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].08.2007r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał zaprezentowaną wcześniej argumentację i wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/2002, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku sądu administracyjnego, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ administracji, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia Ocena prawna to wyjaśnienie przez Sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 03.03.2004r., sygn. akt IV SA 3 103/02, LEX 158937). Wymieniony przepis art. 153 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. oznacza, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, będą one związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na ocenę prawną zawartą w wyroku Sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. W związku z tym sprawa zgodności z prawem przedmiotowej decyzji, nie może być odmiennie oceniana przez organ administracji publicznej, a ciążący na organie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, jedynym właściwym rozstrzygnięciem w przedmiotowej sprawie, jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].01.2005r., znak: [...], albowiem decyzja ta jest zgodna z prawem i nie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Skargę na powyższą decyzje wniósł M. P. domagając się jej uchylenia i podnosząc, iż w postępowaniu przed WSA w G. sygn. akt S.A./Gd 181/05 reprezentowała go pełnomocnik z urzędu, która jednak nie stawiła się na rozprawie, nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku, a co za tym idzie stracił on możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Wadliwie więc organ powołuje się na wyrok Sądu bowiem w postępowaniu przed tym Sądem nie wykonano obowiązku obrony jego praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145§1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] sierpnia 2007r. nie naruszają prawa. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 Kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 Kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § I Kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 §1 Kpa. Niemożność ponownej weryfikacji decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005., wynika z poddania tej decyzji kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który wyrokiem z dnia 26.07. 2006r. sygn. akt II S.A./Gd 181/05 oddalił skargę. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zatem niezależnie od podniesionych w niej zarzutów kontroluje, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa. Sąd ten dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd dojdzie do przekonania, że badana decyzja nie naruszała prawa, wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź jej niezgodności z prawem. Istotną treścią takiego wyroku jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona wadliwa w rozumieniu kryteriów kontroli legalności decyzji. Wyrok z dnia 26.07.2006r WSA w G., sygn. akt II S.A./Gd 181/05 zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ sąd z urzędu winien ustalić czy w sprawie występują przesłanki określone w art. 156 Kpa. Ewentualne przyczyny nieważności decyzji mogły zostać ujawnione w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w G., który w niniejszej sprawie skargę oddalił. W Tym miejscu należy podkreślić, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem w postępowaniu przed WSA w G. skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika z urzędu a wyrok z dnia 26.07.2006r. jest prawomocny. Należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 1467/96 (LEX nr 43235), iż wyrok sądu oddalający skargę na kwestionowaną decyzję przesądza jednoznacznie o tym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem niedopuszczalnym byłoby badanie przez organ, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Próba stwierdzenia nieważności decyzji badanej już przez sąd stanowiłaby ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Oddalenie skargi zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 51 7/00, LEX nr 51288). Organ nadzorczy słusznie podniósł w wydanych orzeczeniach, że będąc związanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 26.07.2006r. i zawartą w nim oceną prawną, nie mógł stwierdzić nieważności kwestionowanej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych — sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 in.). Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.