VII SA/Wa 1799/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych postanawia: przyznać A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi tj. w kwocie 400 złotych. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2015 r. przyznano A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi tj. w kwocie 300 (trzysta) złotych, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W dniu 27 października 2015 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu sprzeciw ww. od postanowienia z dnia 8 października 2015 r. We wniesionym sprzeciwie wnioskodawca zmodyfikował swój wniosek, występując o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie 400 złotych. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 8 października 2015 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, w całości lub części (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się więc z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym wymaga podkreślenia, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu (zob. J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych informacji wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Utrzymują się z dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 2.628 złotych. Majątek obejmuje dom o pow. 198 m2 na działce o pow. 14 ar. Wnioskodawca wskazał, że stałe życiowe wydatki na utrzymanie kształtują się na poziomie 1.100 zł. Posiada samochód osobowy citroen berlingo z 1997 r., na którego utrzymanie średnio przeznacza około 300 zł. Nie otrzymuje świadczeń socjalnych. Pomoc rodziny przeznaczana jest na potrzeby studiujących dzieci. Innych danych w formularzu PPF nie wskazał. Do pisma z dnia 21 września 2015 r. dołączono kopię dokumentu PIT 37 za 2014 r. W złożonym sprzeciwie wnioskodawca wyjaśnił, że wskazany we wniosku dochód w kwocie 2.625 złotych jest dochodem brutto, dochód faktyczny wynosi około 1.930 złotych. Z tej kwoty utrzymuje się 4-osobowa rodzina. Dwoje dzieci studiuje na drugim roku studiów dziennych. Pomimo pomocy jaką otrzymują od rodziny, są one nadal na utrzymaniu rodziców. Dodał także, że oprócz wydatków codziennych musi zakupić węgiel i drewno na ogrzewanie domu. Większe wydatki związane są także z przewlekłą chorobą żony. Wnioskodawca stwierdził, że może uiścić wpis w kwocie 100 złotych. Biorąc pod uwagę przedstawione przez stronę informacje, Sąd uznał, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie, przy dochodzie wynoszącym około 1.930 złotych na czteroosobową rodzinę oraz wskazanych wydatkach, ponieść kosztów uiszczenia całego wpisu sądowego od skargi. Poniesienie wymaganego obecnie wpisu sądowego w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.