VII SA/Wa 1799/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-10
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, dotyczący zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu od czasu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegający na zwolnieniu od opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu od czasu poprzedniego wniosku, a łączny dochód rodziny nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania własnego i rodziny. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał na pogorszenie swojej sytuacji materialnej z uwagi na niższe dochody małżonki. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką studiujących dzieci, a łączny dochód rodziny wynosi 1589,51 zł. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni 198 m2 na działce o powierzchni 14 ar. Wcześniej sąd częściowo zwolnił wnioskodawcę z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia: przyznać A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF podpisany przez A. M. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Na wstępie należy wskazać, że wnioskodawca mocą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2015 r. został zwolniony z kosztów sądowych w niniejszej sprawie w zakresie 400 zł wpisu sądowego. Niniejszy wniosek jest zatem kolejnym wnioskiem w sprawie.
Wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja materialna w stosunku do sytuacji rozpoznawanej poprzednio uległa pogorszeniu z uwagi na uzyskiwanie mniejszych dochodów przez małżonkę wnioskodawcy. Poprzednio małżonka wnioskodawcy otrzymywała kwotę 1 750 zł. z tytułu umowy o pracę. Obecnie otrzymuje 878,17 zł. z tytułu zasiłku przedemerytalnego. Pozostała sytuacja majątkowa strony pozostała bez zmian.
W formularzu PPF wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwójką dzieci. Dzieci studiują. Łączny dochód w rodzinie wnioskodawcy wynosi 1589,51 zł. Wnioskodawca posiada dom o pow. 198 m2 na działce o pow. 14 ar. Wnioskodawca wskazał, że stałe życiowe wydatki na utrzymanie kształtują się na poziomie 900 zł. Nie otrzymuje świadczeń socjalnych. Pomoc rodziny przeznaczana jest na potrzeby studiujących dzieci. Innych danych w formularzu PPF nie wskazał. Dodał, że koszt 100 zł. opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, to koszt wyżywienia w skali tygodnia.
Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego własnego i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Należy jednak pamiętać, że obowiązek wykazania (ciężar udowodnienia istnienia okoliczności), że w danym przypadku spełnione są przesłanki określone w ww. przepisach spoczywa na stronie wnioskującej.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową A. M. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Sytuacja materialna strony od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku uległa pogorszeniu, co uzasadnia dalsze zwolnienie wnioskodawcy od pozostałych, objętych wnioskiem, kosztów w sprawie. Wnioskodawca wraz z żoną i dwójką studiujących dzieci utrzymują się dochodów w wysokości 1 589 zł. W tym stanie rzeczy można stwierdzić, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego własnego i rodziny. Z tych względów przychylono się do wniosku strony.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 i art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło