VII SA/Wa 1799/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-26

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel pojazdu usuniętego z drogi na podstawie art. 130a Prawa o ruchu drogowym, w okresie luki prawnej po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją dotychczasowych przepisów o przepadku pojazdu, a przed wejściem w życie nowej regulacji, może być obciążony kosztami przechowywania pojazdu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie może być obciążony kosztami przechowywania pojazdu w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. (utrata mocy obowiązującej dotychczasowego przepisu) do dnia 4 września 2010 r. (wejście w życie nowej regulacji prawnej), a także w okresie od dnia 4 września 2010 r. do dnia wydania postanowienia o przepadku pojazdu, ze względu na sprzeczne z prawem informacje udzielane przez organy oraz naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i pewności prawa. Zastosowanie nowych przepisów do stanu faktycznego zaistniałego w okresie luki prawnej naruszałoby art. 2 Konstytucji.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. został zobowiązany do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu, który został odholowany w 2009 r. Właściciel nie odebrał pojazdu, opierając się na informacjach organów, że pojazd przejdzie na własność Skarbu Państwa po 6 miesiącach. Jednakże, w okresie odholowania pojazdu i upływu 6-miesięcznego terminu, obowiązywała luka prawna po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisów o przepadku pojazdu, a przed wejściem w życie nowej regulacji. Organy nadal informowały o przejściu własności na Skarb Państwa, co okazało się niezgodne z obowiązującym prawem. Po wydaniu postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz m.st. Warszawy w 2015 r., organy administracji wydały decyzje obciążające skarżącego kosztami przechowywania pojazdu za okres obejmujący lukę prawną i późniejszy czas.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. B. kwotę 444 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. B. kwotę 444 (czterysta czterdzieści cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VIISA/Wa 1799/18 UZASADNIENIE [...] W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm.), w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego W. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1438) oraz § 1 uchwały Nr XLI/419/01 Rady Powiatu W. z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu i jego parkowanie ([...] ) - zobowiązał M. B. do zapłaty kwoty [...]zł ([...] [...] [...] [...] [...] złote, [...] [...] grosze) z tytułu usunięcia w dniu [...] października 2009 r. pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]z ulicy Z. w W. oraz przechowywania tego pojazdu na parkingu strzeżonym. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] października 2009 r., w związku z dyspozycją wydaną na podstawie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym. Właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi był M. B.. Mimo możliwości odebrania pojazdu z parkingu, właściciel nie uczynił tego. Pojazd musiał być przechowywany na parkingu do czasu orzeczenia przez sąd jego przepadku na rzecz m.st. W.. Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca jego właścicielem w dniu wydania dyspozycji. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Za usunięcie pojazdu oraz jego przechowywanie przez [...] miesięcy - licząc od daty wydania dyspozycji - właściciel zobowiązany jest ponieść koszty w wysokości określonej w Uchwale nr XLI/419/01 Rady Powiatu W. z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu i jego parkowanie. Zgodnie z powyższą uchwałą opłata za usunięcie pojazdu z drogi wynosiła 360 zł, a stawka za rozpoczętą dobę parkowania 28 zł. W związku z ustaloną w uchwale stawką dobową za przechowywanie pojazdu opłata za okres pierwszych 6 miesięcy jego przechowywania, liczona od dnia wydania dyspozycji usunięcia, wynosi łącznie [...] zł. Jest ona iloczynem określonej przez uchwałę stawki za rozpoczętą dobę parkowania w wysokości [...] zł oraz [...] dób składających się na pierwsze [...] miesięcy parkowania pojazdu - od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2010 r. Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, zm. Dz. U. z 2010 r. Nr 255, poz. 1466) w art. 13, wskazała Skarb Państwa jako podmiot ponoszący koszty przechowywania pojazdów, których [...] miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia wejścia tej ustawy w życie. W okresie tym nie było podstaw prawnych do orzekania o przepadku pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 130a Prawa o ruchu drogowym i nie odebranych z parkingów przez właścicieli w ciągu [...] miesięcy. Dlatego właściciel nie był zobowiązany do poniesienia kosztów przechowywania pojazdu na parkingu w okresie pomiędzy upływem [...] miesięcy od dnia jego usunięcia, czyli od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] września 2010 r. Zobowiązany jest natomiast do poniesienia kosztów przechowywania pojazdu w późniejszym czasie, obejmującym okres od dnia [...] września 2010 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw) do dnia 21 lipca 2012 r. (data przewozu pojazdu). Pojazd został nabyty przez m.st. W. dopiero na podstawie postanowienia sądu z dnia [...] czerwca 2015 r. Dlatego właściciel zobowiązany jest do poniesienia kosztów określonych w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wysokość kosztów za przechowywanie pojazdu na parkingu od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] lipca 2012 r. została ustalona zgodnie z wynagrodzeniem jakie m.st. W. zapłaciło firmie "[...]" Sp. z o.o. - prowadzącej parking, na którym był przechowywany pojazd. Okres ten został podzielony na dwie części, z uwagi na zmianę wysokości stawki dobowej. Kwota kosztów przechowywania od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r., w wysokości [...]zł jest iloczynem stawki dobowej w wysokości 17 zł (netto) i [...] dób przechowywania pojazdu, do której doliczono 23% podatku VAT. Za okres przechowywania od dnia [...] kwietnia 2012 r. do dnia [...] lipca 2012 r. kwota kosztów przechowywania w wysokości [...]zł jest iloczynem stawki dobowej w wysokości [...]zł (netto) i [...] dób przechowywania pojazdu, do której doliczono 23% podatku VAT. Koszty oceny wartości pojazdu ustalone zostały w kwocie zapłaconej przez m.st. W. na podstawie umowy zlecenia nr [...]z dnia [...] marca 2015 r. Zlecenie wyceny było niezbędne z uwagi na konieczność określenia wartości pojazdu, potrzebnej do podjęcia decyzji w zakresie sposobu jego zagospodarowania. Wysokość kosztu przewozu pojazdu z dotychczasowego miejsca przechowywania do nowego odpowiada kwocie zapłaconej przez m.st. W. Została ona ustalona w wyniku przetargu ograniczonego z zastosowaniem ustawy o zamówieniach publicznych. Przewóz pojazdu był konieczny z uwagi na konieczność zapobieżenia generowania dalszych kosztów przechowywania pojazdu. W związku z tym, że właściciel nie odebrał pojazdu z parkingu strzeżonego, po zmianie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, podjęto czynności zmierzające do przejęcia prawa własności na rzecz powiatu. Właściciel pojazdu dokonał ratalnej wpłaty na rachunek Straży Miejskiej W. w łącznej wysokości [...] zł (wezwanie do zapłaty z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...]). Kwota dotychczas wpłacona przez zobowiązanego została zaliczona na poczet należności wymaganej z tytułu usunięcia i przechowania pojazdu. W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżący złożył wniosek o odstąpienie od wydania decyzji i umorzenie postępowania. Uzasadnił to faktem uregulowania należności w wysokości wskazanej w wezwaniu do zapłaty z [...] kwietnia 2010 r., poinformowaniem go o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w roku 2010. M. B. wniósł odwołanie od decyzji [...] W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w dniu [...] października 2009 r., otrzymał zawiadomienie o odholowaniu pojazdu wraz z informacją, że w razie nie odebrania pojazdu do dnia [...] kwietnia 2010 r. pojazd przejdzie w dniu [...] kwietnia 2010 r. na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W dnia [...] listopada 2009 r., został ponownie poinformowany o fakcie odholowania pojazdu oraz o tym, że w przypadku nieodebrania pojazdu do dnia [...] kwietnia 2010 r. pojazd zostanie uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i wówczas przejdzie na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący nie odebrał pojazdu, gdyż porzucił go z zamiarem wyzbycia się i - zgodnie z otrzymywanymi powiadomieniami uznał, iż z dniem [...] kwietnia 2010 r. pojazd stał się własnością Skarbu Państwa. Dalej wywodził, że wprowadzenie w błąd przez Straż Miejską nie może rodzić dla niego negatywnych konsekwencji, działał w zaufaniu do organów państwa. W dniu [...] lutego 2010 r. skarżący zgłosił się do Oddziału Ogólnomiejskiej Staży Miejskiej m.st. W. i oświadczył, że ze względu na wartość jaką przedstawia pojazd nie będzie go odbierał - z zamiarem porzucenia. Skarżący przyjął mandat karny nr [...]. Pomimo porzucenia z zamiarem wyzbycia się uiścił łącznie kwotę [...] zł za holowanie i przechowywanie pojazdu - zgodnie z powiadomieniami z dnia [...] października 2009 r. oraz [...] listopada 2009 r. Po uiszczeniu tych kwot nie był poinformowany, że pojazd nie przeszedł na własność Skarbu Państwa, ani nie był wzywany do odbioru pojazdu. [...] . W. wystąpił do Sądu Rejonowego [...] z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz W. dopiero w dniu [...] listopada 2014 r., czyli po prawie czterech latach od porzucenia pojazdu z zamiarem wyzbycia się. [...] Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2018 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji [...] W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. zobowiązującej go do zapłaty kwoty [...]zł z tytułu usunięcia w dniu [...] października 2009 r. pojazdu marki [...] nr rej [...]z ulicy Z. w W. oraz przechowywania ww. pojazdu na parkingu strzeżonym - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu [...] Kolegium Odwoławcze wskazało, że art. 130a ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz. 1137 j.t.) stanowi m.in., że pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Zgodnie zaś z art. 130a ust. 10 h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (prezydent miasta). W myśl art. 130a ust. 10i ustawy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Uchwała Nr XL1/419/01 Rady Powiatu W.z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu i jego parkowanie ([...] ) przewidywała opłaty: za usunięcie pojazdu - 360 zł., za każdą rozpoczętą dobę parkowania - 28 zł. Organ I instancji prawidłowo wyliczył opłatę za usunięcie i przechowywanie pojazdu: - 360 zł za usunięcie pojazdu z drogi - od dnia [...].10.2009 do dnia [...].04.2010 w wysokości [...] zł (stawka dobowa [...] zł x [...] doby) - od dnia [...].04.2010 do dnia [...].09.2010 r. - brak opłat - od dnia [...].09.2010 (data wejścia w życie ustawy z dnia 22.07.2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw) do dnia 21.07.2012 r. (data przewozu pojazdu). Pojazd został nabyty przez W. na podstawie postanowienia sądu z dnia [...] czerwca 2015 r. co oznacza, iż do tego dnia odwołujący uznany jest za właściciela pojazdu i zobowiązany do poniesienia kosztów określonych w art. 130a ust. 10h ustawy prawo o ruchu drogowym. Okres od dnia [...].09.2010 r. do dnia [...].07.2012r. został podzielony na dwie części z uwagi na zmianę wysokości stawki dobowej. Odwołujący dokonał wpłat o łącznej wartości [...] zł. Do kosztów ogólnych należało zaliczyć koszt oszacowania pojazdu w wysokości zapłaconej przez W. na podstawie umowy zlecenia nr [...]z dnia [...].03.2015 r. Odwołujący brał udział w postępowaniu sądowym w sprawie przepadku pojazdu. Zgodnie zaś z art. 130a ust. 10e ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Data przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa może być przesądzona jedynie przez sąd. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia [...].06.2015 r., Sygn. akt. VI Ns [...]orzekł o przepadku na rzecz W. pojazdu marki [...] [...] nr rej. [...]. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2018 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego: a) art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, b) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego, c) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania powodującego ograniczenie zaufania obywateli do organów Państwa. d) art. 118 kodeksu cywilnego poprzez nieuwzględnienie zrzutu przedawnienia świadczenia okresowego. e) art. 77 k.p.a., 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. f) art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie faktu, iż zwłoka z wystąpieniem do Sądu o orzeczenie przepadku samochodu spowodowała wzrost kosztów przechowywania. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że nie odebrał pojazdu, gdyż porzucił go z zamiarem wyzbycia się i zgodnie z otrzymywanymi powiadomieniami Staży Miejskiej pojazd stał się własnością Skarbu Państwa. Podkreślił, że zastosował się do pouczenia Straży Miejskiej, uiścił całą opłatę za holowanie i przechowywanie pojazdu za okres [...] miesięcy, zgodnie z powiadomieniami z dnia [...] października 2009 r. oraz [...] listopada 2009 r. - łącznie kwotę [...] zł. Po tym nie był poinformowany, że pojazd nie przeszedł na własność Skarbu Państwa, ani nie był wzywany do odbioru pojazdu. Skarżący po otrzymaniu w 2009 r. informacji, że jego pojazd został odholowany - porzucił go z zamiarem wyzbycia się. Potwierdza to m. in. oświadczenie złożone w dniu [...] lutego 2010 r. Zostały spełnione dwie przesłanki - porzucenie rzeczy oraz zamiar wyzbycia się własności. Po upływie [...] lat organ bezprawnie obciąża go kosztami. Na mocy art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 w brzmieniu z dnia wejścia w życie tej ustawy), Skarb Państwa poniósł opłaty za przechowywanie pojazdów po upływie 6 miesięcy od dnia odholowania do dnia [...] września 2010 r. Prezydent m.st. Warszawy wystąpił do Sądu Rejonowego W. z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz W. w dniu [...] listopada 2014 r., czyli po prawie czterech latach od powzięcia informacji o fakcie porzucenia z zamiarem się wyzbycia pojazdu przez skarżącego. Organ naruszył zasady postępowania wskazane w art. 7 i art. 77 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W czasie kiedy przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi (tj. październik 2009 r.) następowało szereg nowelizacji przepisów dotyczących nakładania opłat, przepadku własności odholowanego pojazdu, itp. Po stronie organów administracyjnych istniał obowiązek prawidłowego pouczenia obywatela o skutkach dokonywanych czynności. Niekompetencja organów administracji nie może szkodzić obywatelowi. Roszczenie pieniężne dotyczy okresu od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] lipca 2012 r., dlatego jest to roszczenie przedawnione. Doręczenie ostatecznej decyzji [...] Kolegium Odwoławczego nastąpiło w dniu [...]czerwca 2018 r., a więc w okresie ponad [...] lat po zaistnieniu ewentualnej podstawy do obciążenia kosztami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Stan faktyczny w sprawie niniejszej był niesporny. W dniu[...].10.2009r. funkcjonariusze Straży Miejskiej wydali dyspozycję usunięcia pojazdu należącego do skarżącego marki [...] nr rej. [...]z ulicy Z. w W.. Podstawą tej dyspozycji było zaparkowanie pojazdu w strefie obowiązywania znaku B-36 "zakaz zatrzymywania" z tabliczką T-24, która wskazuje, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz, zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela. Pojazd został odholowany i umieszczony na parkingu. Pismami z dnia [...].10.2009 r. i [...].11.2009 r. znak [...] (doręczonymi [...].10.2009 r. i [...].12.2009 r.) właściciel pojazdu M. B. został poinformowany przez Straż Miejską o konieczności odebrania pojazdu oraz opłatach związanych z kosztem usunięcia i przechowywania pojazdu. Skarżący uiścił opłatę za przechowywanie pojazdu na parkingu za okres 6 miesięcy od dnia odholowania, a potem nie otrzymywał od organów administracji żadnych informacji o dodatkowych kosztach związanych z pojazdem. Postanowieniem z dnia [...].06.2015 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. [...] , orzekł przepadek samochodu marki [...] [...] nr rej. [...]na rzecz W. Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Jednocześnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał przepis art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 ze zm.). W odniesieniu do podstawy materialnoprawnej decyzji wskazać należy, iż zastosowane przez organ przepisy były efektem nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym dokonanej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej m.in. przepisu art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym (w zakresie, w jakim przepis ten dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu). W dacie kiedy pojazd skarżącego został odholowany na parking przepis art. 130a ustawy Prawa o ruchu drogowym miał następujące brzmienie: 1. Pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku: 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; 5. W przypadkach określonych w ust. 1 i 2 pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę. 6. Usunięty pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wysokość opłat ustala rada powiatu. 7. Wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 6. 10. Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa regulowało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. nr 191, poz. 1377 ze zm.). Stosownie do § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. W dniu [...].10.2009r. funkcjonariusze Straży Miejskiej wydali dyspozycję usunięcia przedmiotowego pojazdu, zatem w dniu [...] kwietnia 2010r. upłynąłby 6 miesięczny termin, po którym pojazd przeszedłby na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Jednak w dniu [...] kwietnia 2010r., nie obowiązywał już art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. orzekł o jego niezgodności z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu o 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis powyższy utracił moc z dniem 11 czerwca 2009 r. W następstwie wyroku Trybunału, uchwalona została ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018). Na mocy tej ustawy dokonano zmiany m. in. art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, który otrzymał brzmienie: "Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia". Ustawodawca wprowadził zmiany do art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym także poprzez dodanie ustępów 10a-10l. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 130a ust. 10h, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. (z wyjątkami). Zatem od dnia 4 września 2010 r. po orzeczeniu przez Sąd, na wniosek starosty, przepadku pojazdu na rzecz powiatu, starosta na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy, w odrębnej decyzji obciąża dotychczasowego właściciela kosztami przechowywania pojazdu powstałymi od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia. W ustawie nowelizującej zawarto przepisy przejściowe, co uzasadnione było faktem, że niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została dopiero w dniu 22 lipca 2010 r. (a weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.). Zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Dokonana ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. zmiana art. 130a Prawa o ruchu drogowym polegała więc na tym, że ustawodawca określił, iż koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a starosta wydaje decyzję o zapłacie tych kosztów. Jednocześnie w art. 13 ustawy zmieniającej ustawodawca ustalił zasadę, że koszty przechowywania pojazdu powstałe w przedziale czasowym określonym w tym przepisie obciążają Skarb Państwa. Biorąc powyższe pod uwagę, w dniu wydania dyspozycji uśnięcia pojazdu skarżącego nie było dotychczasowego przepisu art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, pozwalającego Skarbowi Państwa nabyć z mocy prawa własność pojazdu, ale też nie było nowych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, które zaczęły obowiązywać na mocy ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r., która weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. Tymczasem Straż Miejska informowała skarżącego pismami z dnia [...].10.2009 r. i [...].11.2009 r. znak [...] (doręczonymi [...].10.2009 r. i [...].12.2009 r.) o konieczności odebrania pojazdu, opłatach związanych z kosztem usunięcia i przechowywania pojazdu oraz skutkach braku odebrania pojazdu w terminie 6 miesięcy od jego usunięcia - w postaci przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Zatem informacje te pozostawały w sprzeczności ze stanem prawnym, gdyż od 11 czerwca 2009 r. przepis art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, dający poprzednio podstawę do takich informacji utracił moc, a nowa regulacja prawna dotycząca utraty własności pojazdów odholowanych i nieodebranych z parkingu, zaczęła obowiązywać dopiero od 4 września 2010 r. W tych okolicznościach skarżący miał uzasadnione podstawy do bycia przekonanym, że od dnia [...] kwietnia 2010r., jego pojazd stanie się własnością Skarbu Państwa z mocy prawa i z tym dniem nowy właściciel zobowiązany będzie do ponoszenia kosztów jakie generuje pojazd. We wskazanych pismach Straży Miejskiej podkreślano, że ostateczny termin odebrania pojazdu upływa w dniu [...] kwietnia 2010r. Jednak wobec braku, po dniu [...] kwietnia 2010r., podstaw prawnych do przepadku z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa pojazdu usuniętego i nie odebranego w ciągu 6 miesięcy z parkingu (na dotychczasowej podstawie art. 130a Prawa o ruchu drogowym), pojazd formalnie nadal należał do skarżącego. Prawna możliwość utraty własności zaistniała dopiero po dniu [...] września 2010r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw) i wymagała złożenia przez starostę stosownego wniosku do sądu. Nie oznacza to jednak, że w okolicznościach sprawy skarżący powinien ponieść koszty przechowywania pojazdu w czasie, obejmującym okres od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] lipca 2012 r. (data przewozu pojazdu z parkingu). Nie budziło wątpliwości organu i Sądu, że skarżący nie może być zobowiązany do poniesienia kosztów przechowywania pojazdu w okresie pomiędzy upływem 6 miesięcy od dnia jego usunięcia (w tej sprawie od [...] kwietnia 2010 r.) do dnia [...] września 2010 r. - wejścia w życie nowej regulacji prawnej, co wynika wprost z przepisu art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 ze zm.). Jednocześnie wbrew zasadom sprawiedliwości społecznej skarżący został zobowiązany do poniesienia kosztów przechowywania pojazdu w późniejszym czasie, obejmującym okres od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] lipca 2012 r. (data przewozu pojazdu), gdyż w aspekcie formalnoprawnym nadal był jego właścicielem. Trzeba jednak podkreślić, że skoro utrata mocy prawnej przepisu art. 130a Prawa o ruchu drogowym, nastąpiła z dniem 11 czerwca 2009 r., a nowa regulacja prawna weszła w życie dopiero w dniu [...] września 2010 r., to przez ponad rok nie było prawnej możliwości stwierdzenia, że doszło do nabycia przez Skarb Państwa własności pojazdu nieodebranego w ciągu 6 miesięcy od dnia odholowania. Nadto przypomnienia wymaga, że u podstaw wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego leżała zasada, że niedopuszczalne jest przyjmowanie w ustawie uregulowań blankietowych, pozostawiającym organom władzy wykonawczej czy organom samorządu lokalnego swobodę normowania ostatecznego kształtu ograniczenia, zwłaszcza w postaci odjęcia prawa własności. Zatem orzeczenie miało na celu zapewnienie odpowiednich standardów ochrony prawa własności. W tym kontekście bierna postawa ustawodawcy, który zwlekał z uchwaleniem nowej regulacji prawnej nie może być usprawiedliwieniem dla stosowania nowego prawa - z naruszeniem art. 2 Konstytucji. Wśród najważniejszych zasad, wynikających z koncepcji demokratycznych państwa prawnego, jest zasada zaufania obywatela do prawa i zasada zaufania obywatela do państwa (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego sygn. K. 5/91). Z pierwszej z nich wynika m.in. niedopuszczalność nieuzasadnionego zaskakiwania obywatela nowymi rozwiązaniami prawnymi, bez stworzenia mu niezbędnej możliwości dostosowania jego działań do nowego stanu prawnego. W przedmiotowych okolicznościach faktycznych i zaistniałych relacjach "prawa starego i nowego", stosowanie nowych przepisów prawnych (niekorzystnych dla skarżącego) do stanu faktycznego zaistniałego w czasie funkcjonowania swoistej luki prawnej, oznaczałoby naruszenie art. 2 Konstytucji - zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Słusznie w skardze powołano jako naruszone przepisy art. 6 k.p.a. i 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Skarżący został dwukrotnie poinformowany, iż w przypadku braku odbioru pojazdu, jego pojazd przejdzie na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy w określonym dniu. Wprowadzenie w błąd obywatela nie może rodzić po jego stronie negatywnych konsekwencji. Nadto naruszony został art. 9 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Naruszenie ww. przepisów procesowych, doprowadziło do wadliwego zastosowania wskazanych w decyzji przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm.). Tym samym zaskarżona decyzja [...] Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. oraz poprzedzająca ją decyzja W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. podlegały uchyleniu. W niniejszej sprawie organy zobowiązane będą do uwzględnienia przedstawionej wyżej przez Sąd oceny prawnej i w odniesieniu do niej, wydania adekwatnego rozstrzygnięcia. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy. Na koszty postępowania składał się uiszczony wpis od skargi (444zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło