VII SA/Wa 18/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-17
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej, w szczególności analizując zgodność usytuowania obiektu z przepisami technicznymi i uwzględniając moment zakończenia budowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, 77 k.p.a. oraz art. 81 pkt 1 Prawa budowlanego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego, nie ustosunkowały się do kluczowych okoliczności faktycznych, takich jak moment zakończenia budowy, oraz wadliwie analizowały zgodność usytuowania budynku z przepisami technicznymi, ograniczając się do wybiórczej interpretacji § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, który został wybudowany samowolnie bez pozwolenia na budowę. Skarżąca I. P. podnosiła, że budynek powstał w latach 1994-1995, co mogłoby sugerować zastosowanie korzystniejszych przepisów lub przedawnienie. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając budowę za samowolną i niezgodną z przepisami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. P. z dnia [...] grudnia 2004 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., znak: [...] nakazującej I. P. rozbiórkę budynku gospodarczego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na terenie posesji przy ul. [...] w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W związku z wnioskiem M. M. i W. M. współwłaścicieli działki położonej przy ul. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie dwóch budynków w tym gospodarczego usytuowanego w granicy działki sąsiedniej przy ul. [...] w R.
W wyniku kontroli przeprowadzonej na w/w nieruchomości w dniu [...] października 2004 r. ustalono, że do istniejącego budynku mieszkalnego dobudowano budynek gospodarzy o wymiarach w rzucie 9,3 ni i wysokości 2.0 m – 2,5 m. Ściany budynku wykonane zostały z płyt pilśniowych miękkich na stelażu drewnianym, dach z łat drewnianych mocowanych do ściany istniejącego budynku mieszkalnego, przykryty eternitem falistym, ze spadkiem skierowanym na działkę skarżących. Budynek wyposażany jest w rynnę i rury spustowe. Posadzka wewnątrz jest betonowa. Według oświadczenia I. P., złożonego podczas wizji budynek powstał w latach 1994-1995 r. Druga strona oświadczyła, że budynek został wybudowany w latach 2001-2002r.
Ustalono, że inwestor nie posiada pozwolenia na budowę. Nie legitymuje się również ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania, decyzją o warunkach zabudowy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., znak: [...], nakazał I. P. rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.
Na skutek rozpoznania odwołania I. P. zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stwierdził, że przedmiotowy budynek został wybudowany samowolnie w związku z czym należało w stosunku, co do niego zastosować procedurę przewidzianą w art. 48 Prawa budowlanego.
Organ wskazał, że w świetle tego przepisu legalizacja jest możliwa, gdy łącznie zostaną spełnione warunki: budowa obiektu jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa obiektu nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że inwestor nie legitymował się ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ pierwszej instancji nie ustalił, czy teren inwestycji objęty jest planem zagospodarowania przestrzennego, ale zdaniem organu nie ma to znaczenia, bo legalizację obiektu wyklucza niezgodność jego usytuowania z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Budynek usytuowany jest w ostrej granicy zaś budynek na sąsiedniej działce usytuowany jest w dalszej odległości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła I. P.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. dochodząc uchylenie zaskarżonej decyzji,
Zdaniem skarżącej organ II instancji nie przeprowadził własnego rozpoznania sprawy. Nie odniósł się też do odwołania. Organy nie uwzględniły, kiedy powstał budynek tymczasem wówczas obowiązywał korzystny dla skarżącej przepis art. 49 ustawy Prawo budowlane i powinien zostać uwzględniony fakt, że budynek powstał przed pięcioma laty.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem przepisu art. 7, 77 k.p.a. oraz art. 81 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie zaś dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis art. 81 pkt 1 Prawa budowlanego wskazuje, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek sprawować nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Tylko realizując opisane wyżej zasady, organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.
Organ pierwszej instancji prawidłowo w okolicznościach jego ustaleń przyjął, że budowa przedmiotowego budynku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę miała miejsce pod rządem ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W odwołaniu skarżąca podała jednak, że obiekt powstał w 1994 r., zatem przed 1 stycznia 1995r., zatem przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Organ II instancji nie ustosunkował się do tej okoliczności, choćby przez wskazanie, czy daje wiarę oświadczeniu skarżącej, zmieniającej wcześniejsze stwierdzenie o prowadzeniu budowy w latach 1994- 1995.
W niniejszej sprawie zbadania wymaga, zatem okoliczność, kiedy doszło do zakończenia niniejszej inwestycji. W zależności od ustalenia tej okoliczności zastosowanie znajdzie ustawa Prawo budowlane z 1974 lub 1994 r.
W niniejszej sprawie przy ustaleniu, że budowa została zakończona po 1 stycznia 1995 r., organy wadliwie przeprowadziły analizę stanu uzasadniającego nakazanie rozbiórki budynku.
Zgodnie z przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane możliwa jest legalizacja przedmiotu samowoli, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie Sądu organy obu instancji nie dokonały właściwej analizy zgodności przedmiotowego budynku z przepisami techniczno budowlanymi tj. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U.nr 75 poz. 690 z póżn. zm.). Ograniczyły się w swoim wywodzie do analizy § 12 ust. 6 w/w rozporządzenia. Tymczasem zgodnie z ust. 3 § 12 rozporządzenia, sytuowanie ściany budynku, bez otworów dopuszcza się bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki.
Rozpoznając, zatem sprawę niniejszą uznając, że zachodzą podstawy do zastosowania przepisów w/w organ będzie miał na uwadze potrzebę badania zgodności przedmiotowego budynku w świetle całej dyspozycji § 12 w/w rozporządzenia.
Nie ma racji skarżąca twierdząc, że w sprawie ma znaczenie pięcioletni okres istnienia przedmiotu samowoli. Samowolę należy oceniać w przypadku zastosowania ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w/g przepisów obowiązujących w dacie orzekania.
Przepis art. 49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 11 lipca 2003 r., jest integralnie związany z przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane również w wersji sprzed nowelizacji, która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r.
Art. 49 ustawy Prawo budowlane w ówczesnym brzmieniu stanowił, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego. Zatem sam fakt wyłączenia możliwości stosowania przepisu art. 48 przesądza o braku podstaw do stosowania przepisu art. 49 ( obu w wersji obowiązującej od dnia 1 stycznia 1995 r., do dnia 11 lipca 2003 r.).
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c, 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło