VII SA/Wa 1800/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant ref. staż. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. S., N. S., M. S., E. D., R. S., M. G., A. K., B. D., W. S. i M. S. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu podania skargę oddala. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku zainteresowanych, utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] czerwca 2010r. w przedmiocie zwrotu wniosku w sprawie wypłaty rekompensaty 10.000.000 zł., jako wniesionego w sprawie , w której właściwy jest Sąd powszechny. W uzasadnieniu postanowienia organ centralny wskazał, iż przywołany we wniosku art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. z 2001r. Nr 97, poz. 1051, z poźn. zm.), nie został przez ustawodawcę na tyle skonkretyzowany, by uznać go za podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego. Z przepisu tego nie wynika, ani który organ administracji publicznej byłby uprawniony do przeprowadzenia takiego postępowania, ani też nie określono zasad, wedle których należałoby ustalić wysokość rekompensaty czy sposób jej wypłaty. Zawiera on jedynie nazbyt ogólną normę prawną kreującą roszczenie osób fizycznych (ich spadkobierców) z tytułu utraty własności m.in. gruntów leśnych. Wprawdzie zawiera on normę prawną odsyłającą do odrębnych przepisów, jednakże przepisy takie do chwili obecnej nie zostały uchwalone. Stąd też organ stwierdził , iż roszczenie spadkobierców z tytułu przejętych przez państwo lasów nie ma charakteru sprawy administracyjnej, a więc nie może być rozstrzygnięta przez organ administracji publicznej, jakim jest Minister Skarbu Państwa. Minister Skarbu Państwa nie ma kompetencji do rozstrzygania wniosków o rekompensatę. Organ wskazał, że obecnie jedyną droga dochodzenia roszczeń z tytułu przyjęcia na własności Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie dekretu PKWN z 1944r. jest wystąpienie do Sądu powszechnego ( rejonowego) na terenie, którego jest położona nieruchomość i dopiero później na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu Minister Skarbu Państwa wypłaca osobie uprawnionej rekompensatę. Skargę sądową na powyższe postanowienie wnieśli zainteresowani domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem poprzedzającym. Skarżący podnieśli, że termin " rekompensata" nie jest tożsamy z terminem " odszkodowania" i że jest to termin nieznany prawy cywilnemu. Skoro ustawa o zasadach wskazuje wypłatę rekompensaty ze środków budżetu państwa a Minister reprezentuje Skarb Państwa i jest dysponentem Funduszu Reprywatyzacyjnego, to – zdaniem skarżących – ustawodawca miał na myśli ten właśnie organ jako właściwy do ustalenia prawa do rekompensaty. W ocenie strony skarżącej przedmiotowe postanowienie narusza art. 66 § 3 kpa, oraz art. 7 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, błędnie przyjmując, że tryb administracyjno – prawny nie jest właściwym do rozpoznawania wniosku skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodzić się należy, że stanowiskiem organu centralnego co do braku kompetencji w zakresie rozstrzygania o wysokości rekompensaty. Trafnie organ wskazał, iż Minister Skarbu Państwa nie jest władny przeprowadzić postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania w związku z przejęciem przez państwo lasów na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, a więc nie może wypełnić dyspozycji normy prawnej z ww. art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Wysokość takiego odszkodowania może być ustalona wyłącznie w drodze postępowania przed Sądem powszechnym, a dopiero później na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu wypłacona osobie uprawnionej przez Ministra Skarbu Państwa. Minister Skarbu Państwa dokonuje wypłat odszkodowań z Funduszu Reprywatyzacji w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji i orzeczeń nacjonalizacyjnych, jednakże podstawą wypłaty odszkodowania jest w każdym przypadku decyzja lub wyrok sądowy o przyznaniu odszkodowania i o jego wysokości wydany przez organ, który wydał decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych, bądź przez sąd powszechny. Stanowisko takie potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 918/09 z dnia 29 kwietnia 2010r. w którym wskazano, iż przedmiot postępowania administracyjnego zawiera wniosek, w którym wnioskodawcy zawarli żądanie, na podstawie art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych ( Dz. U. 97, poz. 1051), przyznania i wypłaty rekompensaty z tytułu utraty własności nieruchomości stanowiącej las. Tak sformułowane żądanie kierunkowało dalszy tok czynności procesowych, bowiem organ jest związany zakresem żądania, które określa przedmiot postępowania. Decyzja administracyjna rozstrzygnięcia o prawach osoby wnoszącej podanie musi mieć podstawę prawną zawartą w przepisach prawa materialnego. Sprawa zaś ma charakter administracyjny, gdy do jej załatwienia kompetentny jest organ administracji publicznej, a stosunek prawny miedzy organem administracyjnym, a jednostką jest regulowany materialnym prawem administracyjnym. Jeśli zaś możliwości konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków tych stron nie jest przewidziana w przepisach administracyjnego prawa materialnego, to nie można mówić o sprawie administracyjnej. Art. 7 powołanej wyżej ustawy o zachowaniu narodowego charakteru stanowi, iż roszczenia byłych właścicieli lub ich spadkobierców, z tytułu utraty własności zasobów wymienionych w art. 1, zaspokojone zastaną w formie rekompensat wypłaconych ze środków budżetu państwa na podstawie odrębnych przepisów. Norma ta nie zawiera podstawy materialnoprawnej i kompetencyjnej, pozwalających na konstruowanie w oparciu o nie praw podmiotowych, możliwych do realizacji na drodze żądań zgłoszonych wobec organów administracji publicznej. Próba poszukiwania w hipotezie normy art. 7 w/w ustawy cech sprawy administracyjnej w drodze wykładania znaczenia pojęcia "rekompensaty" oraz zapewnienia, że "rekompensaty będą wypłacone ze środków budżetu państwa", nie prowadzi do wniosku o istnieniu podstaw sprawy administracyjnej w tym przepisie, skoro wyraźnie odsyła on do odrębnych przepisów, które będą stanowiły podstawy - materialną i kompetencyjną - rekompensat. Art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz.1051) nie stanowi podstawy do wydania przez organ administracji publicznej decyzji w przedmiocie zaspokojenia roszczeń osób fizycznych, byłych właścicieli lub ich spadkobierców, z tytułu utraty własności zasobów wymienionych w art. 1 pkt 3 tej ustawy. W myśl art. 66 § 3 kpa. organ administracji jest uprawniony do zwrotu podania, które do niego wpłynęło, z powodu właściwości w sprawie Sądu powszechnego i to nie tylko gdy żądanie dotyczy sprawy cywilnej, lecz także wtedy, gdy ma cechy sprawy konstytucyjnej w rozumieniu art. 45 ust. 1 konstytucji RP ( o charakterze autonomicznym, nie będąca cywilną, sądowoadministracyjną lub karną) . W tym stanie rzeczy należało przyjąć tak jak uczynił to Minister Skarbu Państwa, że właściwym w sprawie jest Sąd powszechny i orzec o zwrocie podania na podstawie art. 66 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) .