VII SA/Wa 1802/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-19

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik lotniczy, który odwołał lot z powodu uszkodzenia samolotu spowodowanego uderzeniem pioruna, jest zwolniony z obowiązku wypłaty pasażerom zryczałtowanego odszkodowania na podstawie art. 5 ust. 3 rozporządzenia WE nr 261/2004, mimo że nie zapewnił im należytej pomocy w trakcie oczekiwania na lot alternatywny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uszkodzenie samolotu spowodowane uderzeniem pioruna podczas lotu poprzedzającego stanowi nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia WE nr 261/2004, zwalniającą przewoźnika z obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania. Niemniej jednak, przewoźnik nie wykazał, że brak zapewnienia pomocy pasażerom (posiłków i napojów) był spowodowany dalszym opóźnieniem podróży, co stanowiło naruszenie art. 9 ust. 1 lit. a rozporządzenia i uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. i D. B. złożyli skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC), która utrzymała w mocy decyzje stwierdzające naruszenie przez linie lotnicze przepisów rozporządzenia WE nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku zapewnienia posiłków i napojów oraz nałożyła kary pieniężne. Lot skarżących został odwołany z powodu uszkodzenia samolotu (uderzenie pioruna), a przewoźnik zapewnił lot alternatywny. Skarżący zarzucili m.in. brak należytego powiadomienia o odwołaniu, niewłaściwą informację o prawach pasażera, dodatkowe koszty i niedogodności, a także kwestionowali wysokość kary i brak wypłaty zryczałtowanego odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. B. i D. B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata H. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] maja 2014 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267, ze zm.), dalej k.p.a., w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r., poz. 1393, ze zm.) w zw. z art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z 17.2.2004), dalej rozporządzenie, utrzymał w mocy: 1. decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r., [...], stwierdzającą naruszenie przez [...] Linie Lotnicze "[...]" S.A. z siedzibą w [...] postanowień rozporządzenia poprzez zaniedbanie obowiązku zapewnienia K. B. - posiłków oraz napojów, tj. obowiązku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lit a rozporządzenia i nakładającą karę pieniężnej w wysokości 200 zł w związku z opóźnieniem lotu nr [...] na trasie [...] – [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.; 2. decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r., [...] stwierdzającą naruszenia przez ww. przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia, poprzez zaniedbanie obowiązku zapewnienia małoletniemu D.i B. - posiłków oraz napojów, tj. obowiązku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lit a rozporządzenia i nakładającą na ww. przewoźnika lotniczego karę pieniężną 200 zł w związku z opóźnieniem lotu nr [...] na trasie [...] – [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Organ wskazał, że lot na ww. trasie został odwołany. W związku z tym przewoźnik lotniczy zaproponował zmianę rezerwacji na lot w tym samym dniu na trasie [...] – [...] – [...], z czego skarżący skorzystali. W trakcie oczekiwania skarżących na połączenie alternatywne przewoźnik nie zapewnił jednak stosownej pomocy, o której mowa w art. 9 rozporządzenia oraz nie wypłacił zryczałtowanego odszkodowania. Skarżący zostali poinformowani o prawach pasażera. Organ podkreślił, że rejs [...] odwołano wobec uszkodzenia samolotu wskutek uderzenia pioruna na poprzednim odcinku, co spowodowało konieczność dokonania przeglądu i naprawy. Fakt ten potwierdza opinia z 8 marca 2013 r. Dyrektora Departamentu Techniki Lotniczej. Dodał, że przewoźnik nie miał obowiązku zwrotu skarżącym kosztów biletu, skoro zapewnił połączenie alternatywne, z którego pasażerowie skorzystali. Nadto, informując skarżących o prawach pasażera przewoźnik nie naruszył art. 14 rozporządzenia. Odnośnie zaś nienaruszenia art. 7 rozporządzenia organ podniósł, iż do odwołania lotu doszło w wyniku nadzwyczajnych okoliczności zwalniających przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania, tj. usterki samolotu wskutek uderzenia pioruna w samolot zaplanowany do lotu na ww. trasie [...]-[...]. Niemniej nie zapewniono podróżnym stosownej opieki, czym naruszył art. 9 rozporządzenia. Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy do organu zwrócili się skarżący a także przewoźnik lotniczy. Skarżący podnieśli, iż przewoźnik nie powiadomił podróżnych o odwołaniu lotu z należytym wyprzedzeniem, nienależycie zostali poinformowani o przysługujących im prawach. W związku z oczekiwaniem na połączenie alternatywne ponieśli dodatkowe wydatki. Wydłużenie ich trasy wiązało się także z wieloma niedogodnościami. Zakwestionowali ponadto wysokość nałożonej kary pieniężnej. Przewoźnik lotniczy domagał się natomiast stwierdzenia braku naruszenia przepisów rozporządzenia oraz uchylenie kary pieniężnej podnosząc, że pasażerom zapewniono połączenie alternatywne 3 godziny 20 minut po planowanej godzinie pierwotnego rejsu, w związku z czym na przewoźniku nie ciążył obowiązek zapewnienia podróżnym stosownej pomocy (art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia). Przewoźnik dodał, że zgodnie z pkt 18 Preambuły rozporządzenia opieka nad pasażerami oczekującymi na alternatywny rejs może zostać ograniczona lub zaniechana, jeżeli jej zapewnienie mogłoby spowodować dalsze opóźnienie. Odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżących organ zauważył, zgodnie z art. 205a ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r., co oznacza, że istotą postępowania wszczętego ze skargi pasażera jest stwierdzenie naruszenia bądź braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia. Jeżeli przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania Prezes ULC nie jest władny do wydania decyzji. Nie mógł zatem orzec o roszczeniach pasażerów związanych z przeprosinami, jak i o naprawieniu poniesionej szkody majątkowej. Dalej wyjaśnił, iż orzekanie w sprawie roszczeń niemajątkowych środków ochrony praw przysługujących pasażerom (np. przeprosiny, przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego), jak i naprawienia szkody w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu (np. związane z uszkodzeniem lub zgubieniem przez przewoźnika bagażu, kosztów dodatkowej podróży itp.), nie mieści się w kompetencjach Prezesa ULC na mocy przepisów Prawa lotniczego. Odpowiedzialność z ww. tytułu nałożona jest na przewoźników lotniczych na mocy Kodeksu cywilnego, a także Konwencji o ujednolicaniu niektórych prawideł, dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego, sporządzonej w Montrealu dnia 28 maja 1999 roku (Dz. U. z 2007 r., Nr 37, poz. 325). Pasażerowie mogą zatem dochodzić roszczeń z tego tytułu na drodze sądowej, przed sądami powszechnymi, z powództwa cywilnego a właściwość sądów określa art. 33 ust. 1 ww. Konwencji. Organ stwierdził, iż zgodnie z art. 14 rozporządzenia, obsługujący przewoźnik lotniczy, który znacznie odwołał lot, ma obowiązek wręczenia pasażerom, których to opóźnienie dotyczy pisemnej informacji o przepisach na temat odszkodowania i pomocy przysługującej zgodnie z rozporządzeniem. Pasażer otrzymuje również pisemną informację o sposobach skontaktowania się z wyznaczonym organem krajowym, właściwym do rozpatrywania skarg na naruszenie przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia. Jednakże takie informacje są umieszczone na tablicach wiszących na stanowiskach odprawy pasażerskiej na lotnisku w Warszawie, dostępne są także ulotki informujące o prawach pasażerów. Ustalenie to jest wynikiem wielokrotnych kontroli Komisji Ochrony Praw Pasażerów na tym lotnisku wobec różnych przewoźników lotniczych. Dlatego nie doszło do naruszenia art. 14 rozporządzenia. Odnosząc do wysokości nałożonej kary pieniężnej organ zauważył, iż skarżący nie są adresatami tego obowiązku, w związku z czym nie przysługuje im uprawnienie do skarżenia rozstrzygnięcia w tym zakresie. Rozpoznając zarzuty przewoźnika, który powołał się na art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia, w myśl którego pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika stosowną pomoc w sytuacji, gdy loty powyżej 3.500 kilometrów są opóźnione o cztery lub więcej godzin, organ stwierdził, że przepis ten dotyczy opóźnienia lotu, a w tej sprawie rejs odwołano. Zastosowanie miał więc art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku odwołania lotu pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, otrzymują pomoc od obsługującego przewoźnika lotniczego zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a i art. 9 ust. 2, jak również, w przypadku zmiany trasy, gdy racjonalnie spodziewany czas startu nowego lotu ma nastąpić co najmniej jeden dzień po planowym starcie odwołanego lotu, pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. h i c rozporządzenia. Z powołanych przepisów wynika, że pomoc udzielana pasażerom odwołanych lotów nie jest uzależniona od przesłanki czasu, tj. nie ma znaczenia, czy alternatywne połączenie zaproponowane przez przewoźnika lotniczego ma mieć miejsce dwie, trzy lub cztery godziny po pierwotnie zaplanowanym starcie lotu odwołanego. Organ dalej stwierdził, że przewoźnik lotniczy nie wykazał, iż zaniechanie pomocy z art. 9 rozporządzenia, było podyktowane faktem dalszego opóźnienia podróży lotniczej, pomimo ciążącego, zgodnie z art. 205b ust. 5 Prawa lotniczego rozkładu ciężaru dowodu. Tym samym przewoźnik lotniczy nie zapewniając ww. pasażerom właściwej opieki naruszył art. 9 ust. 1 lit. a rozporządzenia, co za tym idzie - zasadnie została nałożona kara pieniężna. Organ nie stwierdził również naruszenia przez przewoźnika lotniczego art. 7, art. 8 i art. 14 rozporządzenia. Skargę na powyższą decyzję złożyli K. B. w imieniu własnym oraz w imieniu D. B. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wskazali, że decyzja jest wadliwa, ponieważ unika rozpatrzenia sprawy najistotniejszej dla skarżących, tj. zobowiązania przewoźnika do wypłacenia im zryczałtowanego odszkodowania w wysokości 600 euro dla każdego z nich z powodu odwołania ww. lotu. Zdaniem skarżących, przewoźnik nie wyjaśnił na czym polegała dostrzeżona usterka, powołał się na nadzwyczajne okoliczności związane z burzową pogodą. Stwierdzili też, że nadal nie mają wiedzy, czy była to usterka techniczna samolotu, którą można zakwalifikować jako nadzwyczajną okoliczność. Skarżący podnieśli, powołując się na orzecznictwo Trybunał Sprawiedliwości UE, iż interpretacja organu "nadzwyczajnych okoliczności" jest nadużywana do rejsu, który już się odbył i który oczywiście skarżących nie dotyczy i ich absolutnie nie interesuje. W świetle przepisów rozporządzenia bez znaczenia jest okoliczność, z jakiej przyczyny dany lot został opóźniony lub odwołany. Skarżących interesowało jedynie to, aby punktualnie udać się w rejs powrotny do domu nieważne którym samolotem. Przewoźnik lotniczy mógł w ciągu doby podjąć decyzję o podstawieniu do planowanego rejsu o godz. [...] w dniu [...] sierpnia 2013 r. innego samolotu, skoro wiedział, że naprawa może się przedłużyć, a nie w ostatniej chwili lot odwołać. Miał także dość czasu, aby powiadomić skarżących o odwołaniu tego lotu. Skarżący powołali się na opublikowaną przez Komisję Europejską listę nadzwyczajnych okoliczności w przypadku odwołania/opóźnienia lotu. Z uwagi na brak wnikliwej analizy rzeczywistych przyczyn odwołania lotu przez organ doszło ich zdaniem do naruszenia prawa materialnego poprzez bezkrytyczne przyjęcie w ślad za przewoźnikiem lotniczym "nadzwyczajnych okoliczności" odwołania lotu, a także pominięcie w wyjaśnieniach istotnych szczegółów usterki stanowiącej prawdziwą przyczynę odwołania lotu, bądź braku konieczności jego odwoływania. Odwołanie lotu spowodowało - w opinii skarżących - oprócz dyskomfortu psychicznego także dodatkowe koszty, m.in. z powodu oczekiwania przez taksówkarza przez 6 godzin przed dworcem lotniska, bo tak długo nie było decyzji przewoźnika w sprawie alternatywnego lotu. Skarżąca podróżowała z małoletnim synem D. B. ([...] lata), który najbardziej został narażony na niedogodności spowodowane przedłużeniem trasy lotu w sumie o kilkanaście godzin. Skarżący podnieśli też, że ponieśli już na terytorium [...] dodatkowe wydatki, m.in. w związku z toczącym się w tej sprawie postępowaniem i dostarczeniem dokumentów żądanych przez przewoźnika lotniczego a następnie przez organ. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 217), dalej ppsa. W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzje Prezesa ULC odpowiadają prawu. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Prezesa ULC z dnia [...] maja 2014 r., którą organ ten utrzymał w mocy dwie decyzje własne stwierdzające naruszenie przez [...] Linie Lotnicze "[...]" S.A. przepisów rozporządzenia poprzez zaniedbanie obowiązku zapewnienia posiłków oraz napojów, tj. obowiązku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lit a rozporządzenia oraz nałożył kary pieniężne w wysokości 200 zł w związku z opóźnieniem lotu nr [...] na trasie [...] – [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wobec skarżących. W ocenie Sądu Prezes ULC oparł się na wyczerpująco zebranym w toku postępowania materiale dowodowym, dokonując jego prawidłowej oceny. Ponadto, na uwzględnienie zasługiwała argumentacja organu odnośnie braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego art. 7 rozporządzenia, wobec wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, skutkujących zwolnieniem przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty skarżącym zryczałtowanego odszkodowania. Uzasadniając powyższe stanowisko przypomnieć należy, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. regulacje zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającym wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 (Dz.U.UE.L 46 z dnia 17 lutego 2004 r.). W myśl art. 5 ust. 1 lit. c ww. rozporządzenia, w przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność odszkodowawczą określone zostały m.in. w art. 5 ust. 3, zgodnie z którym przewoźnik zwolniony jest z tego obowiązku jeżeli może dowieść, iż odwołanie zostało spowodowanie zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Należy mieć przy tym na uwadze, że stosownie do postanowień pkt 14 preambuły rozporządzenia, zobowiązania przewoźników powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku, gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. W pkt 15 preambuły cyt. rozporządzenia wskazuje się przy tym, że za nadzwyczajne okoliczności powinno się uważać sytuację, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć tych opóźnień lub odwołań lotów. Zastosowanie w danej sprawie art. 5 ust. 3 cyt. rozporządzenia wymaga zatem dokonania oceny, czy środki faktyczne i prawne jakimi dysponuje przewoźnik lotniczy, pozwalały na skuteczne zapobieżenie wystąpieniu stwierdzonych nieprawidłowości. Jeżeli przewoźnik podejmował czynności w celu usunięcia przeszkody i były to działania mieszczące się w zakresie jego faktycznych i prawnych możliwości, to należy je traktować jako środki racjonalne. Natomiast w przypadku, gdy przyczyna opóźnienia lotu ma charakter zewnętrzny, to jest nie wynika z normalnego sposobu funkcjonowania przewoźnika oraz nie mieści się w zakresie działań racjonalnych, których przewoźnik nie mógł usunąć, to zachodzą przesłanki wymienione w art. 5 ust. 3 ww. rozporządzenia. Pojęcie "nadzwyczajne okoliczności" jest wprawdzie pojęciem nieostrym, ocennym, niemniej w słownictwie potocznym powszechnie rozumiane jest jako pojęcie dotyczące okoliczności wykraczających ponad przeciętność w danych stosunkach. Na gruncie przewozów lotniczych oznacza ono zatem zdarzenie, które nie dotyczy normalnej działalności wykonywanej przez przewoźnika lotniczego i nie poddaje się jego skutecznej kontroli, ze względu na swój charakter lub źródło. Jako nadzwyczajne okoliczności mogą być traktowane tylko takie okoliczności, znajdują się poza kontrolą przewoźnika lotniczego, bez względu na ich charakter i wagę. Tym samym prawodawca unijny przesądza w przytoczonych przepisach, że w każdej sytuacji obejmującej wymienione w nich okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub odpowiedzialność wyłączona i nie wymagają one odrębnego badania. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w którym zaznacza się konsekwentnie, że problem techniczny statku powietrznego można zaliczyć do okoliczności nadzwyczajnych tylko wówczas, gdy dotyczy zdarzenia, które nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie, ze względu na jego charakter lub źródło (zob. wyroki Europejskiego Trybunału sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C - 548/07 Wallentin Hermann; z dnia 19 listopada 2009r. w sprawach połączonych C - 402/07 i S. Böck, C. Lepuschiz – p-ko Air Freance SA C - 432/07). W wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C 549/07 Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wskazał "mimo, że ustawodawca wspólnotowy wymienił w tym wykazie "nieoczekiwane wady mogące wpłynąć na bezpieczeństwo lotu" i mimo, że problem techniczny statku powietrznego można zaliczyć do takich wad, okoliczności związane z takim zdarzeniem mogą zostać uznane za "nadzwyczajne" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 tylko wówczas, gdy odnoszą się do zdarzenia, które - na wzór okoliczności wymienionych w motywie czternastym tego rozporządzenia - nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie ze względu na jego charakter lub źródło. Słusznie zatem wskazał Prezes ULC powołując się na orzecznictwo unijne, w tym w zakresie art. 5 ust. 3 rozporządzenia, że uszkodzenie statku powietrznego spowodowane przez czynniki meteorologiczne np. turbulencje, uderzenie pioruna, gradobicie są uznawane za zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym. Takim zdarzeniem nadzwyczajnym w niniejszej sprawie było uszkodzenie samolotu przeznaczonego do wykonania rejsu wskutek uderzenia pioruna podczas lotu ([...] – [...]) poprzedzającego rejs skarżących [...] wyznaczony na dzień [...] sierpnia 2012 r. W znajdującym się w aktach sprawy formularzu technicznym przewoźnik lotniczy wskazał, iż wskutek wymienionych usterek (uszkodzone rozładowywacze na stateczniku poziomym, uszkodzone nity w sekcji [...], [...]) samolot utracił zdatność do lotu i został przekazany do bazy technicznej na przegląd specjalny. W piśmie z dnia 8 marca 2013r. Departament Techniki Lotniczej ULC poinformował, że zdarzenie to nie było możliwe do przewidzenia i wystąpiło nagle w trakcie normalnej eksploatacji statku powietrznego. Zaznaczono przy tym, że uszkodzenia zagrażały bezpieczeństwu lotu i decyzja o wstrzymaniu eksploatacji samolotu do czasu jej usunięcia była prawidłowa. Z akt sprawy wynika, że usterkę zgłoszono [...] sierpnia 2012 r. o godzinie 09:00 UTC (11:00 czasu lokalnego) i tego samego dnia o godz. 9.20 podjęto decyzje o wycofaniu samolotu (11:20 czasu lokalnego). Samolot został przywrócony do eksploatacji dnia następnego tj. [...] sierpnia 2012 r., ale dopiero o godzinie 18:00 czasu lokalnego (16:00 UTC), a więc po godzinie 11.10 planowanego wylotu rejsu [...] (13:10 czasu lokalnego). Powyższe ustalenia wskazują zatem jednoznacznie, iż odwołanie lotu [...] spowodowane było okolicznościami nadzwyczajnymi, których przewoźnik lotniczy nie mógł przewidzieć i z odpowiednim wyprzedzeniem im zapobiec. Tym samym nie był to zwykły "problem techniczny", o którym mowa w powołanym przez skarżącą (bliżej nieokreślonym) wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W mawianej sytuacji przewoźnik lotniczy podjął racjonalne starania zapewniając skarżącym zmianę rezerwacji w najwcześniejszym dostępnym terminie, to jest w dniu [...] sierpnia 2012 r.. Należało zatem podzielić stanowisko organu, że w rozpatrywanym przypadku nie doszło do naruszenia art. 7 rozporządzenia, a w konsekwencji skarżącym nie przysługiwało odszkodowanie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia. W pozostałym zakresie Sąd podzielił argumentację i stanowisko Prezesa ULC odnośnie tego, że wskutek odwołania lotu w niniejszej sprawie zastosowanie znajdował art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia w zw. z art. 9 ust. 1 lit. a rozporządzenia. Przewoźnik lotniczy nie wykazał przy tym - pomimo wynikającego z art. 205b ust. 5 Prawa lotniczego rozkładu ciężaru dowodu - że nieudzielenie pomocy spowodowane było dalszym opóźnieniem podróży lotniczej. Nie zapewniając skarżącym wymaganej, właściwej opieki przewoźnik lotniczy naruszył zatem art. 9 ust. 1 lit. a rozporządzenia, co z kolei skutkowało nałożeniem stosownej kary pieniężnej. Odpowiadając na pozostałe zarzuty skargi, w szczególności dotyczące dyskomfortu psychicznego i poniesionych dodatkowych kosztów wyjaśnić należy, że roszczenia z tytułu poniesionej szkody mogą być dochodzone wyłącznie przed właściwym sądem powszechnym. Tego rodzaju roszczenia nie podlegają bowiem kognicji Prezesa ULC, jako organu administracji publicznej, a co za tym idzie i kognicji sądów administracyjnych rozpatrujących skargi od decyzji wydanych przez ten organ na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło