VII SA/Wa 1808/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Nina Beczek (spr.), , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2024 r. znak: DOR.7110.83.2024.PKR w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 26 kwietnia 2024 r. znak: DOR.7110.83.2024.PKR, po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 22 stycznia 2024 r. znak: IR-IV.7840.11.2024 umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Starosta P. decyzją z [...] kwietnia 2021 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla N. sp. z o.o. na budowę zespołu 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z wewnętrznymi instalacjami gazu w M. przy ul. [...], gm. M., nr ewid. działek: [...],[...],[...],[...]. W październiku 2023 r. do Wojewody Wielkopolskiego wpłynęły wnioski: A. M., K. K., I. C. i P. K. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Starosty. Ich zdaniem Starosta wydał decyzję z rażącym naruszeniem przepisów uchwały Rady Gminy Miejskiej w M. z [...] marca 2004 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. obejmującego część terenu pomiędzy ulicami: [...], [...], [...], [...] a lasem W. Parku Narodowego. Wnioskodawcy podnieśli, że zgodnie z § 8 pkt 2 mpzp "na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej MN ustala się następujące zasady zabudowy i zagospodarowania terenu: na obszarze działki jednorodzinnej wyznaczonej planem dopuszcza się realizację tylko jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego" przy czym, co kluczowe, cały miejscowy plan zagospodarowania zawiera w § 6 klauzulę ogólną, iż: wszelkie podziały wtórne działek, dokonane po rozpoczęciu sporządzenia planu, jak i po jego uchwaleniu lub też zmiany ich numerów, pozostają bez wpływu na ustalenia zawarte w uchwale. Natomiast zaskarżona decyzja dopuszcza realizację aż 4 budynków na obszarze, który przed podziałem stanowił jedną działkę o nr [...]. Konkludując, zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę wymaga pilnego uchylenia. Kluczowe znaczenie ma również okoliczność, że rzeczone nieruchomości znajdują się w obszarze Natura 2000. Należy zatem przyjąć zdaniem wnioskodawców, że ograniczenie realizacji jednego budynku, dotyczy obszaru objętego działką pierwotną, a wszelkie podziały wtórne pozostają bez wpływu na to ustalenie. Niezależnie od wyżej opisanego naruszenia, zgodnie z § 8 pkt 1 ust. 2 mpzp "na obszarze działki budowlanej wyznaczonej planem dopuszcza się realizację tylko jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego", natomiast zaskarżona decyzja dopuszcza realizację budynków dwulokalowych, zatem dwurodzinnych, nadto - w zabudowie bliźniaczej. Wobec tego, w sposób rażący narusza przepisy mpzp. Jest to kolejna przyczyna, dla której zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę wymaga pilnego uchylenia. Skutkami zmaterializowania się zaskarżonej decyzji, będzie zdaniem wnioskodawców obniżenie komfortu korzystania z nieruchomości przez wnioskodawców przez: 1. zwiększenie immisji, hałasu. Mieszkańcy czterech gospodarstw domowych w sposób oczywisty generują większy hałas niż mieszkańcy jednego gospodarstwa domowego; 2. zwiększenie immisji światła sztucznego, jak w powyższej immisji, zwiększenie liczby gospodarstw domowych przekłada się na zwiększenie immisji światła sztucznego; 3. zwiększenie immisji zapachów, przykładowo podczas grillowania, jak wyżej, zwiększenie liczby gospodarstw domowych, zwiększa rzeczone immisje; 4. obniżenie poczucia prywatności; 5. zwiększenie się liczby samochodów na określonym terenie, liczba pojazdów użytkowanych przy czterech nieruchomościach jest większa od liczby pojazdów używanych przy jednej nieruchomości; 6. trudności w zarządzaniu drogą wspólną - działką nr [...]. Podsumowując, zdaniem wnioskodawców, zaskarżona decyzja w sposób rażący i oczywisty narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego następstwem są skutki dla wnioskodawców istotne ekonomicznie i funkcjonalnie. Dlatego konieczne jest stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. Wojewoda Wielkopolski, po rozpatrzeniu wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P., decyzją z 22 kwietnia 2024 r. umorzył postępowanie w całości. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że A. M. swój interes prawny wywodzi z prawa własności działki nr [...]. Działka ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Działka ta nie wchodzi w zakres inwestycji, a jedynie bezpośrednio sąsiaduje z inwestycją (w odległości ok. 25 m pomiędzy budynkiem skarżącej, a planowanymi budynkami inwestora). Natomiast P. K. swój interes prawny wywodzi z prawa własności działki nr [...]. Według oświadczenia P. K. aktualnie na działce jest rozpoczęta budowa domu. Działka ta nie wchodzi w zakres inwestycji, a jedynie pośrednio sąsiaduje z inwestycją (w odległości ok. 100 m pomiędzy budynkiem skarżącego a planowanymi budynkami inwestora). Z kolei K. K. swój interes prawny wywodzi z prawa własności działki nr [...]. Działka ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Działka ta nie wchodzi w zakres inwestycji, a jedynie pośrednio sąsiaduje z inwestycją (w odległości ok. 20 m pomiędzy budynkiem skarżącego, a planowanymi budynkami inwestora). I. C. swój interes prawny wywodzi z prawa własności działki nr [...], a także udziału w drodze. Działka ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Działka ta nie wchodzi w zakres inwestycji, a jedynie pośrednio sąsiaduje z inwestycją (w odległości ok. 100 m pomiędzy budynkiem skarżącej, a planowanymi budynkami inwestorów). Organ podał, że wymienieni wnioskodawcy nie byli stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty P. z [...] kwietnia 2021 r. Organ wyjaśnił, że działki nr [...], [...], [...] i [...], których właścicielami są wnioskodawcy, są w sąsiedztwie z terenem planowanej inwestycji, co świadczy o posiadanym przez wnioskodawców interesie faktycznym, a nie o interesie prawnym. Wnioskodawcy nie są właścicielami nieruchomości objętej liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpływa w żaden sposób na możliwości dotychczasowego wykorzystania oraz zagospodarowania terenu działek należących do wnioskodawców. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że najbliżej inwestycji położona jest działką, której właścicielką jest A. M. i graniczy ona bezpośrednio z działkami nr [...], [...], [...], [...], ale odległości pomiędzy planowanymi budynkami a budynkiem mieszkalnym skarżącej wynosi ok. 25 metrów. W podobnej odległości znajduje się działka nr [...], której właścicielem jest K. K. Działki nie graniczą ze sobą bezpośrednio, oddzielone są działką drogową. Organ również dokonał analizy spornego przedsięwzięcia pod względem zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, i stwierdził, że inwestycja nie narusza przepisów § 12 ust. 1, § 13 ust. 1 pkt 1a, § 60 ust. 1 i 2, § 207 ust. 1 i § 271-273 rozporządzenia. Ze względu na wysokość i lokalizację planowanych budynków nie będą one powodowały przesłaniania budynków istniejących na działach wnioskodawców, jak również potencjalnej zabudowy, która mogłaby powstać na ich działce. W kwestii zacieniania, nie będzie dochodziło do tego zjawiska, bowiem uwzględniając odległości od granicy działki projektowanych budynków oraz minimalną odległość potencjalnej, przyszłej zabudowy (ściany z oknami lub drzwiami) na działce wnioskodawców zostanie zachowana odległość umożliwiająca nasłonecznienie pomieszczeń. Wymagania przeciwpożarowe również są spełnione, będzie bowiem możliwe zachowanie odległości minimum 8 m. Zatem również kwestia bezpieczeństwa pożarowego pozostaje bez wpływu na nieruchomości wnioskodawców. Ponadto, jak wynika z projektu budowlanego, ścieki z budynków będą odprowadzane do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej zlokalizowanej w ul. [...], na zasadach określonych przez zarządcę sieci. Tym samym nie wpływają one negatywnie na możliwość dalszej zabudowy działek skarżących. Z analizy projektu zagospodarowania terenu wynika, że na działce nr [...], [...], [...], [...] zaprojektowanych zostało 8 miejsc postojowych, a ich odległość od najbliższej działki nr [...] będącej własnością K. K. wynosi ok. 20 m. Wobec powyższego przedmiotowa inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działek skarżących w związku z lokalizacją miejsc postojowych. Oprócz powyższego, dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomość należącą do wnioskodawców (przepis § 29 warunków technicznych), jak również nie pozbawia powyższej nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Ponadto przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć wymagających przeprowadzania postępowania w celu wydania decyzji środowiskowej. Mając na uwadze przedstawione wyżej usytuowanie projektowanych budynków mieszkalnych, jak również ich gabaryty, Wojewoda stwierdził, że nieruchomości należące do wnioskodawców z całą pewnością nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w zakresie możliwości zagospodarowania i zabudowy działki nr [...], [...], [...] i [...]. Wnioskodawcy mogą bez przeszkód zagospodarować działki będące ich własnością, zaś sporna inwestycja w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Podsumowując organ stwierdził, że wniosek o stwierdzenie nieważności został wniesiony przez podmioty nieposiadające przymiotu strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny z tytułu przysługującego im prawa współwłasności działki nr [...], pełniącej funkcję drogi wewnętrznej. Analiza porównawcza planu zagospodarowania (Projekt budowlany - Plan zagospodarowania - nr rys. 1 - str. 4) oraz danych pochodzących z portalu https://polska.e-mapa.net/ wykazała, że tylko działka nr [...] (należąca do A. M.) graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi nr [...], [...], [...] i [...], natomiast działki nr [...], pełniąca funkcję drogi wewnętrznej, graniczy bezpośrednio jedynie z działką inwestycyjną nr [...]. Pozostałe działki nie graniczą z działkami inwestycyjnymi. Z projektu zagospodarowania terenu (Projekt budowlany - Plan zagospodarowania - nr rys. 1 - str. 4) wynika, że sporne 2 budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej o wysokości w kalenicy 8,75 m (Projekt budowlany - Przekrój A-A - nr rys. 8 - str. 4) usytuowane na działkach nr [...] i [...], zaprojektowane zostały w odległości od ok. 11 m do ok. 16 m od granicy działki nr [...], natomiast sporne 2 budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej o wysokości w kalenicy 8,75 m (Projekt budowlany - Przekrój A-A - nr rys. 8 - str. 4) usytuowane na działkach nr [...] i [...], zaprojektowane zostały w odległości od ok. 18,5 m do ok. 23,5 m od granicy działki nr [...], od ok. 15 m do ok. 18,5 m od granicy działki nr [...] i od 5 m do ok. 8 m od granicy działki nr [...] (pełniącej funkcję drogi wewnętrznej). Pozostałe działki skarżących znajdują się w dalszej odległości. W ocenie GINB obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie obejmuje swym zakresem działek skarżących. Położenie wskazanych działek względem spornego przedsięwzięcia wyklucza uznanie, że niesie ono ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy działek należących do wnioskodawców, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności ograniczenia te nie wynikają z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestycja nie powoduje również ograniczenia możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działek należących do skarżących dostępu do drogi publicznej, a w szczególności nie powoduje ograniczeń w korzystaniu z działki nr [...], pełniącej funkcję drogi wewnętrznej. Argumenty skarżących podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P. z [...] kwietnia 2021 r., a następnie ponownie przywołane w odwołaniu A. M. od decyzji Wojewody Wielkopolskiego dotyczące obniżenia komfortu korzystania z ich nieruchomości poprzez "zwiększenie immisji hałasu", "zwiększenie immisji światła sztucznego", "zwiększenie immisji zapachów" czy "zwiększenie się liczby samochodów na określonym terenie" w skutek realizacji spornej inwestycji, jak również "obniżenie poczucia prywatności" czy "trudności w zarządzaniu drogą wspólną" nie są źródłem interesu prawnego skarżących do udziału w niniejszym postępowaniu, bowiem immisje pośrednie nie mogą być źródłem interesu prawnego. Powyższe może świadczyć jedynie o interesie faktycznym skarżących. W ocenie GINB, obszar oddziaływania spornego zamierzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, uwzględniając jego charakter, nie wykracza poza teren nieruchomości inwestycyjnych. Skoro decyzja Starosty P. nie dotyczy indywidualnego interesu prawnego ani obowiązku wnioskodawców - stosownie do treści art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – to nie mogą być oni uznani za strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Z tego względu, w ocenie organu nadzoru postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa, jako bezprzedmiotowe. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła A. M. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 28 kpa oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie może być w stroną w sprawie, w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy skarżąca spełnia kryteria statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji; 2) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie - brak uwzględnienia przy ocenie, czy skarżąca posiada status strony w niniejszym postępowaniu; 3) art. 8 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady równego traktowania obywateli w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną. Wskazać bowiem należy, że kwestię uzyskania przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę regulują przepisy art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zdecydowanie podkreślić trzeba, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę - prowadzonym zarówno w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych - interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem ogólnej zasady wynikającej z art. 28 kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Norma art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi lex specialis wobec regulacji art. 28 kpa, co oznacza, że w zakresie w jakim obowiązują przepisy szczególne, nie znajdują zastosowania przepisy ogólne. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być wyłącznie podmioty, o których mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to zatem, że określając krąg stron postępowania należy ustalić obszar oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Co istotne, brzmienie ostatniego z powołanych przepisów uzyskało obecny kształt w wyniku zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471) i weszło w życie z dniem 19 września 2020 r. W poprzednim stanie prawnym zakres art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane był szerszy – przez obszar oddziaływania obiektu należało bowiem rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Należy przy tym podkreślić, że ustawodawca konsekwentnie przeciwstawia się próbom przeprowadzenia jakiejkolwiek rozszerzającej wykładni art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu projektu do ostatniej nowelizacji art. 3 pkt 20 tej ustawy wyraźnie podkreślono, że istotne z perspektywy art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy projektu budowlanego (zob. druk sejmowy nr IX.121). W wyniku nowelizacji art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, ustawodawca jeszcze bardziej zawęził definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. We wcześniejszym brzmieniu tego przepisu była mowa o przepisach odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. Dokonane zatem na skutek wskazanej nowelizacji uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2021 r., II OSK 34/19; tak też S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57). Nowelizacja art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane doprowadziła do zmiany stanu prawnego i pociągnęła za sobą utratę przymiotu aktualności dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, które odnosi się do pojęcia strony postępowania rozpatrywanego na gruncie dotychczasowego brzmienia art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Aktualnie nie chodzi już o potencjalne oddziaływanie, lecz oddziaływanie, które faktycznie oddziałuje w sferę prawa własności, a więc w sposób rzeczywisty ingeruje w nią i wpływa na dotychczasowe korzystanie z tej własności. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi czy ograniczenia w korzystaniu z przysługującego prawa własności. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że w związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Chodzi bowiem nie o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie w sposób ograniczający jej zabudowę. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste, a nie hipotetyczne (spekulatywne). Potencjalne oddziaływanie nie może zostać sprowadzone do spekulacji. Chodzi o wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy (por. np. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2023 r., II OSK 2282/23 i z dnia 17 kwietnia 2024 r., II OSK 481/24). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2023 r., II OSK 2013/20, przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, czyli powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Takich ograniczeń nie można upatrywać tylko w potencjalnym wzroście obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu. Zdarzenie przyszłe i niepewne nie może stanowić o interesie prawnym, a jedynie interesie faktycznym. Z powyższego wynika, że status strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przysługiwać będzie wyłącznie osobie, która, po pierwsze, posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w otoczeniu projektowanego obiektu budowalnego, po drugie, nieruchomość ta dozna ograniczeń w dopuszczalnej dotychczas zabudowie na skutek realizacji projektowanego obiektu. Oba te elementy wystąpić muszą łącznie (zob. wyrok NSA z dnia 5 października 2023 r., II OSK 8/21 oraz np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2023 r., II SA/Wr 28/23 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 września 2024 r., II SA/Gl 319/24). Z powyższego wynika po pierwsze, że obszar oddziaływania obiektu może ograniczać się tylko do działki, na której realizowana jest inwestycja, a po drugie, że wpływu na objęcie nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu nie ma kwestia bezpośredniego sąsiadowania z działką objętą zamierzeniem inwestycyjnym – obszar ten może obejmować bowiem działkę sąsiednią, ale może również być szerszy i obejmować nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną. Położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest bowiem tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu – wszystko zależy od znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów odrębnych (zob. M. Bursztynowicz, Obszar oddziaływania obiektu, LEX 2020), do których odsyła definicja "obszaru oddziaływania obiektu". Należy przyjąć, że są to wszystkie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, które wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu związane z projektowanym obiektem. Z przywołanych przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wynika zatem niewątpliwie, że w celu ustalenia stron postępowania o pozwolenie na budowę należy zweryfikować czy, na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego, inwestycja oddziałuje na inne nieruchomości w sposób wpływający na możliwość ich zabudowy. Przymiot strony nie przysługuje z samej racji posiadania prawa własności sąsiedniej nieruchomości, czy istnienia interesu faktycznego. Doniosłe znaczenie ma jedynie kwestia ustalenia, w oparciu o przepisy prawa materialnego, oddziaływania przez inwestycję na inne nieruchomości w sposób ograniczający ich zabudowę. Status strony w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę oceniany jest bowiem wyłącznie w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego – przepis art. 28 kpa nie ma zastosowania w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę – zaś obszar oddziaływania ustala się na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy planowanego obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu. Natomiast sama potencjalna czy subiektywna możliwość ograniczenia w zabudowie, bez konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu. Przez ograniczenie w możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Wychodząc z powyższych ustaleń podkreślić należy, że możliwość posiadania przymiotu strony w tego rodzaju postępowaniach może być związana z przysługującym stronie prawem własności, jednakże jedynie w przypadku wystąpienia w obrębie jej nieruchomości ograniczeń w zabudowie, powstałych w związku z inwestycją objętą pozwoleniem na budowę. Uznanie zatem skarżącej za stronę postępowania wymagało wymienienia norm przepisów prawa materialnego administracyjnego, które wskazywałyby na ograniczenie jej prawa do zabudowy nieruchomości. Tylko bowiem wskazanie takich przepisów i ograniczeń mogłoby zdecydować o przyznaniu przymiotu strony. W rozpoznawanej sprawie skarżąca, która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Poznańskiego, swój interes prawny wywodzi z prawa własności działki nr [...] oraz z prawa współwłasności działki nr [...] pełniącej funkcję drogi wewnętrznej. Jak wynika z projektu budowlanego, działka nr [...] graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi, zaś działka nr [...] pełniąca funkcję drogi wewnętrznej, graniczy bezpośrednio jedynie z działką inwestycyjną nr [...]. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że 2 budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej o wysokości w kalenicy 8,75 m, usytuowane na działkach nr [...] i [...], zaprojektowane zostały w odległości od ok. 11 m do ok. 16 m od granicy działki nr [...], natomiast 2 budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej o wysokości w kalenicy 8,75 m, usytuowane na działkach nr [...] i [...], zaprojektowane zostały w odległości od ok. 18,5 m do ok. 23,5 m od granicy działki nr [...], od ok. 15 m do ok. 18,5 m od granicy działki nr [...] i od 5 m do ok. 8 m od granicy działki nr [...]. Rację mają zatem organy orzekające w rozpoznawanej sprawie, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie obejmuje swym zakresem działki skarżącej. Położenie wskazanych działek względem spornego przedsięwzięcia wyklucza uznanie, że niesie ono ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy działki należącej do skarżącej, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności ograniczenia te nie wynikają z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestycja nie powoduje również ograniczenia możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działki należącej do skarżącej dostępu do drogi publicznej, a w szczególności nie powoduje ograniczeń w korzystaniu z działki nr [...] pełniącej funkcję drogi wewnętrznej. Argumenty skarżącej podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a następnie ponownie przywołane w odwołaniu i jeszcze raz powtórzone w skardze, dotyczące obniżenia komfortu korzystania z jej nieruchomości poprzez "zwiększenie immisji hałasu", "zwiększenie immisji światła sztucznego", "zwiększenie immisji zapachów" czy "zwiększenie się liczby samochodów na określonym terenie" w skutek realizacji spornej inwestycji, jak również "obniżenie poczucia prywatności" czy "trudności w zarządzaniu drogą wspólną" nie są źródłem interesu prawnego skarżącej do udziału w postępowaniu, albowiem immisje pośrednie nie są źródłem interesu prawnego. Właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją, o ile chcą być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wykazać, że posiadają tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, na którą planowane roboty budowlane mogą oddziaływać oraz wskazać konkretny przepis prawa materialnego przewidujący w tej konkretnej sytuacji ograniczenie w zabudowie ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie obiektu objętego projektem budowlanym. Z dokumentacji projektowej nie wynika, aby projektowana zabudowa w jakikolwiek sposób ograniczała możliwości zabudowy działki należącej do skarżącej, a w szczególności działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Skarżąca może bez przeszkód zabudować działkę będącą jej własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym stopniu nie wpływa na zakres dopuszczalnej zabudowy wyznaczony przepisami prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, że ograniczenie w zabudowie wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Realizacja projektowanej inwestycji również nie powoduje ograniczenia możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów, jak woda, ciepło, elektryczność, telekomunikacja, jak również nie pozbawiają działki należącej do skarżącej dostępu do drogi publicznej. Tym samym działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sam fakt zlokalizowania działki skarżącej w otoczeniu działki inwestycyjnej, nie oznacza, że działka skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym, że właściciel tych działek posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Tylko ograniczenie w zabudowie nieruchomości, wynikające z konkretnego przepisu prawa, daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Wobec tego słuszne jest stanowisko organów orzekających w sprawie, że decyzji udzielająca pozwolenia na budowę, nie ogranicza zabudowy na działce skarżącej, nie będzie dochodzić do naruszenia i ingerencji wykraczającej poza obszar działek inwestycyjnych. Skarżąca nie sprecyzowała konkretnego przepisu prawa wykluczającego lub ograniczającego zabudowę jej nieruchomości w zakresie regulowanym ustawą Prawo budowlane ze względu na powstanie projektowanej inwestycji. Skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła, w jaki sposób realizacja inwestycji wpłynie na możliwość zabudowy jej działki, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób prawo korzystania z jej nieruchomości zostanie naruszone lub ograniczone przez realizację przedmiotowej inwestycji. Skarżąca w skardze swój interes prawny wywodzi z niezgodności projektowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednakże, nie można uznać, aby ewentualne naruszenie było nośnikiem interesu prawnego wnioskującej o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Ocena prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem jej zgodności z przepisami prawa może być dokonana jedynie podczas merytorycznego rozpatrywania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji. Ewentualne naruszenie w powyższym zakresie, nie ogranicza skarżącej w możliwości zabudowy działki stanowiącej jej własność. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego, koncentrując się na próbie wykazania naruszenia interesu faktycznego przez sporną inwestycję. Skarżąca nie wskazała żadnego konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, który ograniczałby w sposób realny i konkretny zabudowę i korzystanie z jej nieruchomości. Wobec tego brak jest okoliczności, z których można byłoby wyprowadzić wniosek, że projektowana zabudowa będzie oddziaływała na nieruchomość skarżącej, wprowadzając ograniczenia w możliwości jej zagospodarowania, a nade wszystko w jej zabudowie. Należy ponadto zwrócić uwagę, że położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Ponadto przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał (zob. np. wyroki NSA z dnia 7 sierpnia 2014 r., II OSK 451/13; z dnia 12 maja 2022 r., II OSK 1443/19). Mając na uwadze powyższe, prawidłowo organy orzekające w sprawie stwierdziły, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Tym samym prawidłowo organy uznały, że zachodzi przesłanka określona w art. 105 § 1 kpa. Źródłem interesu prawnego, jak już wyżej wyjaśniono, nie mogą być immisje generowane przez sporną inwestycję. Skoro przymiotu strony postępowania nie może dawać jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na otoczenie, lecz wyłącznie oddziaływanie w sposób określony w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, to jako obszaru oddziaływania w rozumieniu tego przepisu nie można zakwalifikować terenu, w którym da się odczuć skutki uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych. Tylko podmioty, których prawo zagospodarowania nieruchomości doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu. Ograniczenie to nie może być natomiast następstwem wzrostu obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego. Pojawienie się np. "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną może rodzić określone roszczenia cywilnoprawne, lecz nie daje praw strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (vide: wyrok NSA z dnia 8 lutego 2023 r., II OSK 2816/21). Z powyższych powodów zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci niezgodności projektowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogły odnieść skutku procesowego. W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są niezasadne i nie podważają zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która jest zgodna z prawem i nie narusza art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Wobec tego zarzut nieuznania skarżącej za stronę postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę jest całkowicie bezzasadny. To, że strona nie zgadza się z przyjętym przez organy sposobem rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza, że rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. Wynikająca z art. 8 § 1 kpa zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek takiego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, czemu uczyniono zadość. Tym samym, zarzuty skarżącej dotyczące powyższej kwestii również nie zasługują na uwzględnienie. Sąd z urzędu również nie dostrzegł wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Z podanych przyczyn Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.). Jednocześnie Sąd wskazuje, że powołane orzeczenia w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).