VII SA/Wa 1811/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego - (Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), w związku z art. 81 ust. 1, pkt 2 i ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r., poz. 290 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej legalności instalacji do gromadzenia i rozsączania nieczystości płynnych na terenie działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...][...], gm. [...], będącej własnością [...] - umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] wystąpił do organu nadzoru budowlanego o sprawdzenia czy właściciele ww. działki nr ewid. [...] otrzymali pozwolenie na odprowadzenie nieczystości z szamba na swoją działkę. Podniósł, że sąsiedzi za pomocą pompki elektrycznej wypompowują ścieki z szamba i rozsączają je po działce, co powoduje duże uciążliwości zapachowe. Podczas kontroli działki nr ewid. [...] organ nadzoru budowlanego ustalił, że znajduje się tam zbiornik na nieczystości ciekłe zlokalizowany w odległości: 2,5 m od ogrodzenia działki, 11 m od budynku mieszkalnego i 9,2 m od ogrodzenia z działką nr ewid. [...]. Budowę zbiornika przewidywał projekt budynku mieszkalnego jednorodzinnego zatwierdzony decyzją pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...].08.2003 r. wydaną przez Starostę [...]. Zbiornik wykonano we wrześniu 2005 r. co potwierdzał zapis w dzienniku budowy Nr [...]. Kierownik budowy złożył oświadczenie o szczelności wykonanego zbiornika. Nie stwierdzono odpływów ze zbiornika. Nie stwierdzono również urządzeń służących do gromadzenia i rozsączania nieczystości ciekłych. [...] - mąż [...] przedłożył rachunki za wywóz nieczystości. W toku kontroli stwierdzono jednak, że szambo nie posiada odpowietrzenia wyprowadzonego, co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu, co naruszało § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., poz. 1422). Pismem z dnia 22.10.2016 r. [...] i [...] zawiadomili organ o wykonaniu odpowietrzenia zbiornika, co zostało potwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 10.11.2016 r. Wobec tych ustaleń, organ powiatowy poinformował pisemnie [...], że brak jest podstaw do podjęcia działań w sprawie odprowadzania nieczystości z szamba na teren działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...]. [...] wniósł skargę do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia 2.01.2017 r. uznał skargę za zasadną wskazując, że postępowanie winno zostać zakończone w formie prawem przewidzianej ( wydanie decyzji). W dniu 31.01.2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził ponowną kontrolę na działce nr ewid. [...]. Podczas tej kontroli stwierdzono, że zbiornik od strony działki [...] został odkopany do głębokości ok 70 cm p.p.t. Od tej strony zbiornika wychodzą duże zadeklowane rury o długości ok 30 cm. Dokonując oględzin rowu wzdłuż ulicy [...] nie stwierdzono rury wychodzącej z działki nr ewid. [...] do rowu. Nie stwierdzono pompy w zbiorniku ani wyłącznika pompy w budynku. Nie stwierdzono drenów w miejscu wskazanym na mapie przez [...]. W związku z tym, organ uznał, że w sprawie nie występuje sytuacja w której organ administracji publicznej byłby zobowiązany rozstrzygnąć o prawach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Istniejące szambo wybudowano legalnie i prowadzenie dalszego postępowania stało się bezprzedmiotowe w związku, z czym organ umorzył postępowanie. Odwołanie od ww. decyzji złożył [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kwestionowane rozstrzygnięcie organu powiatowego zostało wydane na podstawie art. 105 § 1 Kpa, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ powiatowy ustalił, że w ramach budowy budynku mieszkalnego prowadzonej na postawie stosownego pozwolenia wykonano zbiornik na nieczystości ciekłe. W toku postępowania zbiornik doprowadzony został do stanu zgodnego z przepisami techniczno - budowlanymi (wykonano odpowietrzenia). Przeprowadzone czynności kontrolne nie potwierdziły istnienia na działce nr ew. [...] instalacji rozsączającej nieczystości płynne tj. pompy w zbiorniku, włącznika pompy oraz drenażu, o których mowa była w pismach [...]. W związku z niepotwierdzeniem przez PINB w [...], podnoszonych nieprawidłowości dalsze procedowanie w ramach nadzoru budowlanego przez organ powiatowy, stało się bezprzedmiotowe. Zasadnie organ powiatowy wydał decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy instalacji do gromadzenia i rozsączania nieczystości płynnych na terenie działki nr ew. [...] położonej w miejscowości [...][...], gm. [...]. Odnosząc się do zarzutów i wywodów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że pozostają one bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. W toku postępowania dowodowego nie potwierdzone zostały zarzuty skarżącego o wykonaniu drenów, pompy w istniejącym zbiorniku służących rozsączaniu nieczystości płynnych na ww. działce. Sam skarżący także nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, istnienie takiej instalacji na działce sąsiedniej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 7 i art. 77 § 1 kpa, poprzez niezebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie, czy na przedmiotowej działce nie zostały zamontowane dreny, bądź rury odprowadzające nieczystości płynne w pobliżu działki skarżącego w kierunku przydrożnego rowu, 2. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do zbadania sprawy, zaniechaniu wykorzystania georadaru do zbadania ewentualnych nielegalnych, podziemnych instalacji na działce nr [...], niepobraniu próbek gleby do analizy, a także wykonaniu odkopu zbiornika na nieczystości płynne w okresie zimowym (31.01.2017r.), przy zamarzniętym gruncie; 3. art. 77 § 1 kpa poprzez brak rozważenia twierdzeń skarżącego, że w pobliżu jego zabudowań, w letnie dni unosi się silny fetor pochodzących z działki nr [...], a rów przydrożny pozostaje wypełniony cuchnącą cieczą, nawet podczas suszy, 4. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zbadania czy dochodzi do regularnego opróżniania szamba za pomocą wozu asenizacyjnego, brak porównania wskazań licznika wody z ilościami cieczy na dokumentach wywozu nieczystości, 5. art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, brak rzetelnego wyjaśnienia przyczyn immisji z działki nr [...]; 6. art. 136 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuzupełnienie materiału dowodowego; 7. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy obowiązkiem organu było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy obu sprawdziły jedynie pod względem formalnym, czy szambo zostało prawidłowo wybudowane, natomiast istota sprawy nie została zbadana. Z działki sąsiadów permanentnie unosi się fetor fekaliów. Skarżący podnosił, że nie wie dokładnie, czy nieczystości z szamba rozprowadzone są drenami w stronę rowu, czy też wylewane są za pomocą pompki. Zwracał uwagę, że nawet latem, kiedy wokoło jest sucho, w rowie stoi śmierdząca woda. Sąsiedzi mają również wykopany dół na nieczystości (nieopodal jego okien). Odkrywka, którą wykonano w styczniu, przy zamarzniętej ziemi była pozornym badaniem sprawy. Inspektorzy nie znaleźli dodatkowej pompy, czy wyłącznika w garażu, bo sąsiad pochował je przed kontrolą. Do sprawdzenia, czy w ziemi nie ma rozprowadzonych drenów konieczny był georadar. Powinny zostać pobrane próbki gleby do analizy. Jeżeli szambo jest wylewane na działkę, to badanie to wykaże. Skarżący wskazywał, że szambiarka przyjeżdża do sąsiadów nie częściej jak raz na pół roku. Przy czterech osobach dorosłych i dwojgu dzieci zamieszkujących dom, szambo powinno być wybierane co miesiąc albo częściej. Inspektorzy nie dokonali porównania zużycia wody z ilością odebranych nieczystości. Zdaniem skarżącego, różnice są znaczne. Sposób przeprowadzenia kontroli i prowadzenia całego postępowania nasuwa poważne wątpliwości co do bezstronności organu i próby rzetelnego zbadania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem skargi wywiedzionej do Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2017 r., umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności instalacji do gromadzenia i rozsączania nieczystości płynnych na terenie działki nr ewid. [...] w miejscowości [...][...]. Podstawą umorzenia postępowania administracyjnego był przepis art. 105 § 1 k.p.a., który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Należy zgodzić się z rozstrzygnięciami organów, wskazujących na bezprzedmiotowość postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący [...] wniósł o przeprowadzenie kontroli w celu zbadania legalności instalacji do gromadzenia i rozsączania nieczystości płynnych na terenie sąsiedniej działki nr ewid. [...], twierdząc że z działki sąsiadów unosi się fetor fekaliów. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ powiatowy przeprowadził trzykrotne oględziny szamba i działki nr [...] i ustalił, że budowę zbiornika na nieczystości ciekle przewidywał projekt budynku mieszkalnego jednorodzinnego zatwierdzony decyzją pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. wydaną przez Starostę [...]. Wykonanie zbiornika odnotowano w dzienniku budowy w dniu [...] września 2005 r. Kierownik budowy złożył oświadczenie o szczelności tego zbiornika. W toku oględzin nie stwierdzono odpływów ze zbiornika. Na terenie działki nie stwierdzono urządzeń służących do gromadzenia i rozsączania nieczystości ciekłych. Inwestorzy przedłożyli rachunki za wywóz nieczystości. Podczas trzeciej kontroli zbiornik od strony działki [...] został odkopany do głębokości ok 70 cm. Stwierdzono, że od zbiornika wychodzą duże zadeklowane rury o długości ok 30 cm. Dokonując oględzin rowu wzdłuż ulicy [...] nie stwierdzono rury wychodzącej z działki nr ewid. [...] do rowu. Nie ujawniono pompy w zbiorniku ani wyłącznika pompy w budynku. Organ wskazał też, że nie można stwierdzić występowania drenów wskazanych na mapie przez [...]. W tej sytuacji, wobec wybudowania zbiornika na nieczystości ciekłe w oparciu o pozwolenie na budowę oraz wobec niestwierdzenia instalacji służącej do rozsączania nieczystości, zasadnym było umorzenie postępowania. Z zebranego materiału nie wynikało by organ mógł wydać decyzję, mocą której ustaliłby lub nałożył na strony postępowania jakieś obowiązki. Zbiornik w trakcie postępowania PINB w [...], doprowadzony został do stanu zgodnego z przepisami techniczno - budowlanymi (wykonano odpowietrzenie). Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób, który nie uchybia zasadom określonym w art. 7 i 77 k.p.a. Organy przeprowadziły trzykrotne kontrole połączone z oględzinami zarówno szamba, posesji jak i okolicznego rowu. Oględziny nie potwierdziły instalacji do wypompowywania i rozsączania nieczystości płynnych. Zatem postępowanie okazało się bezprzedmiotowe. Organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Należy podzielić stanowisko organów nadzoru budowlanego, że brak możliwości władczego rozstrzygnięcia przesądzał, że postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe. Podkreślenia wymaga, że przedmiotowe szambo jest legalne, jego opróżnianie powinno odpowiadać przepisom dotyczącym opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Ewentualne nieprawidłowe opróżniania szamba, nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Natomiast istnienie uciążliwości zapachowych to kategoria spraw cywilnych, czyli immisji których skutki odczuwalne są na gruncie sąsiedzkim. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.