VII SA/Wa 1813/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kobylski asesor WSA Wojciech Białogłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. R. i K.R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 czerwca 2025 r. nr 719/2025 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z 8 czerwca 2025 r. Nr 719 /2025 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu zażalenia A. R. i K. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB") Nr 199/2025 z 14 marca 2025 r. – uchylił to rozstrzygnięcie w całości i orzekł: na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. o: wstrzymaniu A. R. i K. R. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o budynek gospodarczy o wymiarach 2,8m x 3,1 m wraz z wiatą o wymiarach ok. 5,5m x 3,1 m i wysokości około 3,0 m, konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym skierowanym w stronę działki sąsiedniej z pokryciem blachodachówką, zlokalizowany na działce nr ew. [...], obr. W. przy ul. S. [...], przy granicy z działką nr ew. [...], wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ, stosownie do art. 48 ust. 3 Pr. bud. poinformował o możliwości złożenia do PINB wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Uzasadniając postanowienie MWINB wyjaśnił, że 18 grudnia 2023 r. do PINB wpłynął wniosek "(...) o przeprowadzenie kontroli nadzoru budowlanego w miejscowości W. ul. S. [...], [...] nr działki [...] (...) na tej działce została wybudowana zadaszona wiata garażowa, która jest usytuowana w bliskiej odległości od granicy działki sąsiedniej i służy do parkowania samochodu". PINB 31 stycznia 2024 r. przeprowadził czynności kontrolne w ww. sprawie, podczas których wykonano dokumentację zdjęciową wykonanego obiektu oraz jego szkic. Ponowna kontrola odbyła się [...] listopada 2024 r. i w jej wyniku stwierdzono, że na działce nr ewid. [...] w W. przy ul. S. [...] dobudowano do budynku mieszkalnego budynek gospodarczy, w którym znajduje się skład materiałów gospodarstwa domowego, konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,80m x 3,10 m wraz z wiatą o wymiarach 5,50 m x 3,10 m z dachem jednospadowym skierowanym w stronę działki sąsiedniej. Pod wiatą nie stwierdzono samochodu ani widocznych śladów po samochodzie. Pismem z [...] grudnia 2024 r. Starosta W. poinformował, że w rejestrach z lat 2017-2023 nie odnaleziono żadnych pozwoleń i zgłoszeń dotyczących realizacji ww. obiektu budowlanego. Zawiadomieniem z 14 stycznia 2025 r. PINB poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ww. obiektu gospodarczego wraz z wiatą oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a postanowieniem Nr [...] z 14 marca 2025 r. wstrzymał A. R. i K. R. prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie ww. budynku gospodarczego wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia budowy oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Na ww. postanowienie A. R. i K. R. złożyli zażalenie. MWINB postanowieniem Nr 477/2025 z 15 kwietnia 2025 r., zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie bezspornego ustalenia, czy ściana budynku gospodarczego o wymiarach 2,8m x 3,1m wraz z wiatą o wymiarach ok. 5,5m x 3,1m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], przy ul. S. [...], przy granicy z działką nr ewid. [...], stanowi odrębną od budynku mieszkalnego jednorodzinnego konstrukcję, czy też budynek ten jest połączony z budynkiem mieszkalnym poprzez wykorzystanie jednej ze ścian. Przy piśmie z 21 maja 2025 r. PINB przesłał akta sprawy wraz z dodatkowym materiałem dowodowym, tj. protokołem kontroli Nr [...] z [...] maja 2025 r. MWINB wyjaśnił kompetencje organu odwoławczego i stwierdził, że zasadnym jest w omawianej sprawie zastosowanie procedury z art. 48 ust. 1 Pr. bud. (w brzmieniu aktualnie obowiązującym). Niemniej z uwagi na błędne wskazanie w uzasadnieniu i sentencji rozstrzygnięcia PINB art. 48 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. (mającego zastosowanie do obiektów zrealizowanych bez wymaganego zgłoszenia) należało uchylić kwestionowane rozstrzygnięcie i orzec co do istoty. Organ wojewódzki, uchylając zaskarżone postanowienie orzekł co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w oparciu o ten sam przepis prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 ze wskazaniem pkt 1 Pr/ bud., bowiem jak ustalono w sprawie, nie miała miejsce budowa wolnostojącego budynku gospodarczego wraz z wiatą o powierzchni zabudowy do 35m2 (jak uznał PINB), ale rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o budynek gospodarczy wraz z wiatą, zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższe uchybienie PINB może być wyeliminowane na etapie postępowania zażaleniowego przez orzeczenie co do istoty sprawy, ponieważ postanowienie wydawane w oparciu o art. 48 ust. 1 Pr. bud. stanowi wstępny, pierwszy etap procedury legalizacyjnej i sprowadza się do poinformowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację (zarówno w przypadku budowy bez pozwolenia na budowę - pkt 1, jak też zgłoszenia - pkt 2). Jak wynika z treści rozstrzygnięcia, PINB uznał, że na zrealizowanie ww. obiektu o wymiarach 2,8m x 3,1 m wraz z wiatą o wymiarach ok. 5,5m x 3,1m i wysokości około 3,0 m wymagane było uprzednie dokonanie zgłoszenia, czego inwestorzy nie dokonali. W uzasadnieniu PINB wskazał, że pismem z [...] grudnia 2024 r. Starosta W. poinformował, że w rejestrach z lat 2017-2023 nie odnaleziono żadnych pozwoleń czy zgłoszeń dotyczących realizacji ww. obiektu budowlanego na działce nr ewid. [...], przy ul. S. [...] w W.. PINB przywołał również art. 29 ust. 1 pkt 14 Pr. bud., stosownie do którego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących: a) parterowych budynków gospodarczych, b) garaży, c) wiat - o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Strony wskazały w treści zażalenia, że: "(...) Obiekty Budowlane nie są wolno stojącymi obiektami budowlanymi, gdyż nie są samodzielne i nie stanowią odrębnej konstrukcji od budynku mieszkalnego znajdującego się na Nieruchomości". Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa inwestycja nie była przewidziana w dokumentacji projektowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. MWINB postanowieniem Nr 477/2025 zlecił PINB przeprowadzenie, uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie bezspornego ustalenia czy ściana budynku gospodarczego wraz z wiatą stanowi odrębną od budynku mieszkalnego jednorodzinnego konstrukcję, czy też budynek ten jest połączony z budynkiem mieszkalnym poprzez wykorzystanie jednej ze ścian tego budynku. PINB przesłał akta sprawy wraz z dodatkowym materiałem dowodowym, tj. protokołem kontroli Nr [...] z [...] maja 2025 r., z którego wynika, że "Obiekt będący przedmiotem postępowania nie stanowi odrębnej konstrukcji od budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jest z nim trwale połączony. Nie stwierdzono zmian w stosunku do ostatniej komisji, na której dokonano pomiarów. Obiekt wykorzystuje jedną ze ścian budynku mieszkalnego". Ponadto, w ww. protokole ujęto: "P. A. i P. K. informują, że przestrzeń o wym. 2,8m x 3,1m przeznaczona jest na gromadzenie odpadów bytowych". Mając na uwadze powyższe, skoro PINB w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdził, że omawiany budynek gospodarczy wraz z wiatą nie stanowi samodzielnej konstrukcji i technicznie jest powiązany z budynkiem mieszkalnym, to w sprawie dokonano rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o budynek gospodarczy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowy obiekt położony jest bezpośrednio przy ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego. Jak wynika z akt, jest on powiązany konstrukcyjnie i funkcjonalnie z budynkiem, obok którego został posadowiony (w protokole Nr [...] wskazano, że pomieszczenie 2,8m x 3,1m przeznaczone jest na gromadzenie odpadów bytowych, zaś w piśmie z [...] grudnia 2023 r. inicjującym postępowanie ujęto, że wiata służy do parkowania samochodu). Choć termin "rozbudowa" nie ma definicji ustawowej, to jego rozumienie zostało wykształcone w orzecznictwie. Jak wynika z ukształtowanego obecnie orzecznictwa sądowego, przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego budynku budowlanego jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (por. wyroki NSA z: 23 listopada 2021 r., II OSK 3537/18; 23 marca 2021 r., II OSK 1352/20; 15 czerwca 2016r., II OSK 2484/14). Uznać zatem należy, że pojęcie "budowy" zawarte w art. 3 ust. 6 Pr. bud. jest niezwykle pojemne i obejmuje nie tylko powstanie w sposób pierwotny nowego obiektu budowlanego ale również, gdy np. nowa substancja budowlana wynika z rozbudowy istniejącego już budynku. Zwiększenie kubatury istniejącego budynku niewątpliwie powoduje powstanie nowego obiektu budowlanego, o nowych parametrach. Skoro w przedmiotowej sprawie inwestorzy dokonali w istocie rozbudowy budynku mieszkalnego o budynek gospodarczy wraz z wiatą, to wykonanie takich robót powinno być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Takie pozwolenie nie zostało uzyskane, czemu inwestorzy nie zaprzeczają, co a oznacza, że przedmiotową inwestycję należy traktować w kategoriach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. MWINB przytoczył treść art. 48. ust. 1 – 5 oraz art. 49d Pr. bud., stwierdzając, że w omawianej sprawie nie ma konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów, w sytuacji, gdy sami skarżący wskazują, że przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z wiatą nie stanowi obiektu wolnostojącego, nie jest samodzielny i nie stanowi odrębnej konstrukcji od budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i dokonanych ustaleń podczas czynności kontrolnych brak jest podstaw do przyjęcia odmiennej kwalifikacji zrealizowanych robót budowlanych będących przedmiotem omawianego postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżących przedmiotowego obiektu, jako całości techniczno - użytkowej nie można uznać jedynie za wiatę, która jest lekką konstrukcją, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 Pr. bud. - nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Cechą wyróżniającą obiektu będącego wiatą jest jej wsparcie na słupach, stanowiących elementy konstrukcyjne wiążące wiatę z podłożem. Jak określono w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316 ze zm.) wiata jest szczególnym rodzajem obiektu, stanowiącym pomieszczenie naziemne nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy obiekt nie spełnia ww. cech, bowiem jest to pomieszczenie gospodarcze wraz z wiatą (obiekt ten stanowi jedną całość). Gdyby przyjąć odmienną interpretację, to mogłoby to prowadzić do konstatacji, że zrealizowanie wiaty wraz z budynkiem gospodarczym (np. wiaty gospodarczo - garażowej) pozbawia ten obiekt cech budynku. Takie stanowisko jest oczywiście nieuzasadnione. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie organ II instancji uznał słuszność wdrożenia postępowania legalizacyjnego, ale w innym trybie niż PINB. Procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 Pr. bud. nie zawiera norm uznaniowych, lecz bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. Przepisy art. 48 ust. 1-3 Pr. bud. to procedura zmierzająca do legalizacji samowolnie budowanego obiektu, a dopiero niewykonanie obowiązków prowadzi do nakazania rozbiórki. Przedmiotem tego postępowania jest sprawa administracyjna w całości. Tak więc, podstawowym obowiązkiem organu nadzorczego jest jej rozpatrzenie w całości zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej, a nie tylko przesądzenie, czy utrzymać w mocy lub uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji. Z uwagi na to MWINB wydać orzeczenie reformatoryjne, tj. uchylające zaskarżone postanowienie w całości i orzekające w tym zakresie co do istoty sprawy. Z tym postanowieniem nie zgodzili się skarżący, wnosząc pismem datowanym na 11 lipca 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucili: "1) Naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i 5 oraz art. 83 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, (...), poprzez wstrzymanie Skarżącym prowadzenia robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o budynek gospodarczy o wymiarach 2,8m x 3,Im wraz z wiatą", pomimo że nie są one "wolno stojącymi obiektami budowlanymi ani rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a ich wybudowanie nie zmienia charakterystycznych parametrów istniejącego budynku jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość; 2) Naruszenie art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3 K.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowe Obiekty Budowlane nie mogą być uznane za wiatę, w sytuacji, w której sposób wykonania Obiektów Budowlanych - tj. lekka konstrukcja, brak fundamentów, nieobudowanie ich ze wszystkich stron ścianami, oraz własne elementy konstrukcyjne - wskazują, że Obiekty Budowlane nie mogą być uznane za rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na Nieruchomości; 3) Naruszenie art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3 K.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa w celu dokonania oceny, czy Obiekty Budowlane stanowią wiaty, czy też rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego". Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów procesu i "dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonej dokumentacji zdjęciowej Obiektów Budowlanych na fakt, że nie stanowią rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego" i o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Uzasadniając skargę skarżący wyjaśnili, że MWINB błędnie uznał, że obiekty budowlane, których dotyczy zaskarżone postanowienie, stanowią rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ II instancji wbrew treści zażalenia złożonego na postanowienie organu I instancji w ogóle nie ocenił, czy ich budowa wyczerpuje przesłanki z art. 29 ust. 2 pkt 2 Pr. bud. tj. nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy. "Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 2 tej ustawy stanowi przy tym, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkalne, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 października 2022 r., II SA/Po 342/22): "W przepisach ustawy Prawo budowlanego ani i wydanych na jego podstawie przepisach wykonawczych nie zdefiniowano pojęcia wiaty. Zgodnie z definicją słownikową języka polskiego wiata to rodzaj budowli bez ścian, zwykle z oszklonym pokryciem. Brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia między innymi jego funkcji. W związku z tym prezentowany jest pogląd, że wiata jest to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem. Wskazuje się również, że podstawowymi cechami wiaty są wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. Podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę to posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach" (wyrok WSA w Gdańsku z 31 stycznia 2024 r., II SA/Gd 515/23). Wykonania obiektów budowlanych nie można uznać za rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, leczy wybudowanie wiat, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 Pr. bud. Jak wynika z dokumentacji zdjęciowej, przylegają one do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, lecz stanowią wiaty w rozumieniu cytowanych wyżej rozważań WSA. Skarżący podzielają pogląd, że wiata jest to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem. W taki sposób właśnie wykonalni sporne obiekty, które są wsparte na słupach, a ich celem jest ochrona miejsca, w którym zostały wykonane, przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem. Posiadają własne elementy konstrukcyjne, a więc nie mogą stanowić części składowej budynku. Skarżący przywołali na taka okoliczność wyrok WSA w Rzeszowie z 29 listopada 2022 r. II SA/Rz 879/22, NSA z 10 maja 2011 r., sygn. II OSK 794/10 i 16 lutego 2016 r. sygn. II OSK1481/14. Wbrew temu, co oświadczyli w protokole oględzin skarżący, organ II instancji zobowiązany był samodzielnie ocenić, jaki charakter rzeczywiście mają obiekty budowlane, czy stanowią one wiaty, czy też rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wskazać należy, że konstrukcja obiektów nie ingeruje w żaden sposób w konstrukcję budynku mieszkalnego jednorodzinnego; ich wybudowanie nie zmienia charakterystycznych parametrów istniejącego budynku jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji nie wskazał, jakie charakterystyczne parametry budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na Nieruchomości zostały zmienione poprzez wybudowanie obiektów budowlanych. Organ nie uzasadnił też w treści postanowienia, jakie ich elementy konstrukcyjne nie są własnymi elementami konstrukcyjnymi. Obiekty przylegają do tego budynku i w tym kontekście nie stanowią wolnostojącego obiektu budowlanego i o to chodziło skarżącym w przedmiotowym postępowaniu. Nawet w treści swojego zażalenia na postanowienie organu I instancji skarżący zakwalifikowali te obiekty, jako wiaty w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 2 Pr. bud. Skarżący zaprzeczyli temu, aby budowa obiektów budowlanych stanowiła rozbudowę. Organ II instancji nie zweryfikował, czy faktycznie ich budowa stanowi rozbudową ww. budynku i nie wykazał, jakie konkretne cechy obiektów budowlanych świadczą o tym, że nie mamy do czynienia z budową wiaty, lecz z rozbudową ww. budynku, a także, jakie cechy charakterystyczne budynku jednorodzinnego zostały zmienione na skutek budowy obiektów budowlanych. Organ nie przeprowadził również dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy ds. budowlanych, który posiadając wiadomości specjalne mógł jednoznacznie ustalić, jaki charakter mają prace polegające na wybudowaniu przez skarżących obiektów budowlanych. Powyższe oznacza zatem, że zaskarżone postanowienie narusza wskazane wyżej przepisy poprzez zebranie i rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sposób wybiórczy, nieprzystający do wskazanego przez organ II instancji przepisu stanowiącego merytoryczne rozstrzygniecie. Z ww. względów brak jest podstaw do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych dotyczących przez organ II instancji. W odpowiedzi na skargę MWINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2024 r, poz..935, dalej: " p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa, a skarga nie była zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że MWINB, jako organ II instancji, prawidłowo zastosował przyjęty za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami organ rozpatrujący zażalenie na postanowienie organu I instancji uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Ustawodawca, uznając, że organ II instancji w ramach dwuinstancyjnego postępowania ma obowiązek rozpoznać sprawę ab initio (od początku) ma kompetencje do odmiennego, merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Istota zasady dwuinstancyjności polega bowiem na przeprowadzeniu postępowania administracyjnego przez organy obu instancji w odniesieniu do całokształtu sprawy, a zatem również na podstawie materiału dowodowego uzyskanego w postępowaniu odwoławczym przy zastosowaniu art. 136 k.p.a. Dla stwierdzenia legalności postępowania administracyjnego przeprowadzanego w obydwu instancjach nie ma natomiast znaczenia odmienna materialnoprawna ocena dokonana przez organy obu instancji tych samych okoliczności wynikających z akt sprawy. Rzecz w tym, aby to sprawa administracyjna była rozpatrzona w dwóch instancjach (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 287/24, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, MWINB właśnie w trybie ww. art. 136 § 1 k.p.a. zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postepowania dowodowego, mającego na celu wyjaśnić istotną dla kwalifikacji prawnej dokonanej przez skarżących budowy okoliczność - czy ściana budynku gospodarczego wraz z wiatą o wymiarach na działce nr ewid. [...], przy ul. S. [...], przy granicy z działką nr ewid. [...], stanowi odrębną od budynku mieszkalnego jednorodzinnego konstrukcję, czy też budynek ten jest połączony z budynkiem mieszkalnym poprzez wykorzystanie jednej ze ścian. Wynik tego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, dokonanego przez PINB, potwierdził, że budynek gospodarczy wraz z wiatą nie stanowi samodzielnej konstrukcji i konstrukcyjnie jest powiązany z budynkiem mieszkalnym. Tym samym, organ II instancji prawidłowo przyjął (w oparciu zebrane dowody) zgodnie z art. 7, 77 § 1i art. 80 k.p.a., oraz art. 3 pkt 6 Pr. bud., że skarżący rozbudowali swój budynek mieszkalny, a nie – jak twierdzą – wybudowali wiatę. Przez "rozbudowę" należy – jak trafnie wyjaśnił MWINB – rozumieć powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że z rozbudową mamy do czynienia w przypadku zmiany innych - poza wysokością - charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, jego długość, czy szerokość. W szczególności, jako rozbudowę traktuje się powiększenie istniejącego budynku o dodatkowe pomieszczenie, które stanowi część obiektu budowlanego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 122/25, WSA we Wrocławiu z 4 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 886/24, CBOSA). Zgodnie natomiast z ustawową definicją (art. 3 pkt 5b Pr. bud.) wiatą jest budowla nie w pełni wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, która jest trwale związana z gruntem, posiada fundamenty i dach. Skoro więc podczas oględzin PINB dokonywanych zarówno w trakcie postępowania pierwszo- jak i drugoinstancyjnego ustalono, że wniesiony przez skarżących obiekt (wraz z wiatą) nie stanowi odrębnej konstrukcji od budynku mieszkalnego jednorodzinnego i jest z nim trwale połączony, to po pierwsze w sprawie nie mamy do czynienia z "wiatą", a po drogie błędnie wstrzymał PINB roboty budowlane "w postaci budowy budynku gospodarczego wraz z wiatą, konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym" i błędnie uznał, że na taką budowę wymagane było uprzednie dokonanie zgłoszenia, czego inwestorzy nie dokonali.. Organ I instancji błędnie bowiem zakwalifikował prawnie, że w wyniku robót budowlanych skarżących powstał odrębny budynek gospodarczy z wiatą. Budowa skarżących stanowiła rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, gdyż powstałe obiekty zostały trwale połączone z tym budynkiem, powiększając jego charakterystyczne parametry. Sami skarżący nie kwestionują tego faktu, podkreślając w zażaleniu, że wybudowane obiekty "nie są wolno stojącymi obiektami budowlanymi, gdyż nie są samodzielne i nie stanowią odrębnej konstrukcji od budynku mieszkalnego znajdującego się na Nieruchomości" Taka rozbudowa – jak słusznie stwierdził MWINB – wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 Pr. bud., gdyż nie korzystała ze zwolnień, przewidzianych w art. 29 ust. 1 – 4 Pr. bud. Konsekwencją samowolnej budowy była konieczność zastosowania w tej sprawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. i wstrzymania postanowieniem robót budowlanych. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, raz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjne (art. 48 ust. 1 Pr. bud.) Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy *art. 48 ust. 5 Pr. bud.). Dlatego też MWINB prawidłowo uchylił postanowienie PINB, które – o czym mowa powyżej błędne było nie tylko w zakresie kwalifikacji budowy, ale również niespełnionych wymogów formalnych przez skarżących (zgłoszenie zamiast pozwolenia na budowę). Do takiego działania uprawniony był zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. MWINB wbrew skardze nie naruszył więc art. 48 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i 5 Pr. bud. Nie naruszył również art. 83 ust. 2 Pr. bud., który stanowi, że organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Przepis ten nie pozostaje w żadnym (podnoszonym w zarzutach skargi) związku z art. 29 ust. 1 pkt 14 Pr. bud., zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat. Ponadto, o czym była mowa, skarżący nie wybudowali wolno stojącego budynku gospodarczego i wiaty, ale rozbudowali istniejący budynek mieszkalny. Organ z przyczyn już omówionych nie naruszył art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Zebrane w sprawie dowody pozwalały MWINB nie tylko na poprawne ustalenie stanu faktycznego, ale i prawidłową subsumpcję prawną i w rezultacie zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Z uwagi na poprawność uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia nie został naruszony art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Wyjaśnić też należy, że ww. przepisy nie zostały naruszone także przez "zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa w celu dokonania oceny, czy Obiekty Budowlane stanowią wiaty, czy też rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego". Organa nadzoru budowlanego są wyspecjalizowane w zakresie szeroko rozumianego prawa budowlanego i opinia biegłego może być przydatna tylko wówczas, gdy wiedza własna organów nie jest wystarczająca. Sama zaś kwalifikacja prawna charakteru budowy i wybudowanego obiektu pozostaje w granicach wiedzy dostępnej organom nadzoru budowlanego. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.