VII SA/Wa 1818/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-16

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni, będąca osobą bezrobotną, utrzymującą się z nieregularnych dochodów oraz pomocy rodziny i przyjaciół, wykazała trudną sytuację materialną, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustaleniu wysokości zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z nieregularnych dochodów z umów zlecenia oraz pomocy rodziny i przyjaciół. Posiada budynek gospodarczy przekształcony na mieszkalny. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną, w tym zadłużenia i nieregularne dochody, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Przyznał M.M. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : ustalenia wysokości zaległych składek na ubezpieczenie społeczne postanawia : przyznać M.M. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 25 października 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez M.M. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymująca się z nieregularnych dochodów z tytułu umów zlecenia. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Podała, iż posiada budynek gospodarczy przekształcony na mieszkalny o powierzchni około 95 m ². Ze względu na niewystarczające dane dotyczące nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z dnia 27 października 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje oraz w jakiej wysokości i z jaką częstotliwością uzyskuje dochody z tytułu umów zlecenia i jaki rodzaj świadczenia jest przedmiotem tych umów. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem budynku gospodarczego przekształconego na mieszkalny o powierzchni 95 m ² (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano wnioskodawczynię także do wskazania, czy uzyskuje pomoc od dzieci, rodziny, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. W dniu 7 listopada 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że w ostatnim roku źródłem przychodu wnioskodawczyni były dochody uzyskiwane z tytułu nieregularnie podpisywanych umów o dzieło z których średni dochód w skali miesiąca wynosił około 400,00 złotych. Przedmiotem umów było wykonywanie ręcznych prac introligatorskich. Wnioskodawczyni wskazała, że w latach ubiegłych czasowo korzystała z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków stałych i celowych, ostatnio w 2010 r. pobierając przez pół roku zasiłek w wysokości 380,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni poinformowała, iż w sposób ciągły korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół w formie darowizn rzeczowych i pieniężnych. W skali miesiąca wysokość tej pomocy wynosi około 400,00 – 500,00 złotych. Podała, że na zakup lekarstw przeznacza miesięcznie około 100,00 złotych, a na opłaty za energię elektryczną, podatek, wywóz śmieci i ogrzewanie około 800,00 złotych. Zaznaczyła, że opłaty te pokrywa w zaledwie 30-35 %, a pozostała kwota powiększa posiadane przez nią zadłużenie. Dodała, że często zmuszona jest prosić wierzycieli o rozkładanie zobowiązań na raty bądź też wnosić o ich umorzenie. Wskazała, iż obecnie jest zadłużona wobec RWE na kwotę około 1.000,00 złotych, a wobec firmy S. na kwotę około 800,00 złotych. Wnioskodawczyni oznajmiła, że na zakup żywności przeznacza około 500,00 – 600,00 złotych miesięcznie i często zmuszona jest do rezygnacji z zakupu lekarstw by kupić żywność. Wskazała, że okazjonalnie dostaje od przyjaciół środki czystości i żywność. W niniejszej sprawie zważono co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawczyni utrzymująca się z nieregularnych i niewysokich dochodów uzyskiwanych z tytułu umów zlecenia oraz przy pomocy rodziny i przyjaciół nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że sytuacja materialna w jakiej obecnie znajduje się wnioskodawczyni, a w szczególności brak stałego źródła dochodu jest na tyle trudna, iż uzasadnia przychylenie się do wniosku i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ze względu na zakreślenie przez wnioskodawczynię, iż wnosi zarówno o ustanowienie radcy prawnego jak i adwokata dokonano wyboru i ustanowiono radcę prawnego z urzędu. Mając na uwadze powyższe, oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło