VII SA/Wa 1819/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. L. i P. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. L. i P. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanawia: odmówić D. L. i P. L. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły na formularzu PPF wnioski [...] i [...] o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na okoliczność, iż wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe ich wnioski rozpoznano łącznie niniejszym postanowieniem. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż [...] i [...] prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Obecnie ponadto oczekują na narodziny kolejnego dziecka. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie (z innej sprawy wnioskodawców wiadomo, ze ma ono pow. 75 m2 i stanowi współwłasność 19/20) oraz nieruchomość rolną o pow. 0,9 ha, działkę w m. [...]. Posiadają oszczędności w wys. 59 000 zł. Samochód osobowy. Utrzymują się z dochodów: umowy o pracę [...] (3 200 zł.) i kwot wypłacanych z ZUS ze zwolnienia lekarskiego dla [...] (1 100 zł.), co łącznie daje dochód 4 300 zł. Wnioskodawcy podali, że stałe miesięczne wydatki to: 4 000 zł., 2 000 to opłaty za dom, 2 000 przeznaczane na budowę domu. Wskazali w piśmie z dnia 18 lipca 2018 r., że powodem złożenia wniosku jest ważny interes społeczny. Dodali, że po wybudowaniu domu obecne mieszkanie zajmie siostra z niepełnoletnim dzieckiem. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową [...] i [...] uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawcy posiadają stałe dochody, posiadają dom, drugi planują wybudować, posiadają działki oraz oszczędności wielokrotnie przewyższające wysokość kosztów sądowych w sprawie. Okoliczności te wskazują, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich. Należy też mieć na uwadze, że obecnie jedyny wydatek, który umożliwi rozpoznanie sprawy sądowej to wpis sądowy, w wysokości 200 zł. Na późniejszym etapie sprawy mogą pojawić się inne wydatki, ale te są związane z wolą strony skarżącej (ew. opłata za sporządzenie uzasadnienia wyrku jeżeli wyrok nie będzie sporządzany z urzędu – 100 zł. oraz wpis od ew. skargi kasacyjnej jeżeli strona zdecyduje się taką skargę wnosić – 100 zł.). Okoliczności te wskazują, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które pozostają w zasięgu finansowym strony. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.