VII SA/Wa 1820/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. B., J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołań M. B. oraz J. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], wydanej na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, nakazującej J. i M. B. rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m, wybudowanej na działce położonej przy ul. U. [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego J. i M. B. wykonanie w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania niniejszej decyzji rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m, wybudowanej na działce położonej przy ul. U. [...] w W. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 6 lipca 2007 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne na działce położonej przy ul. U. [...] w W., w trakcie których stwierdzono, iż na terenie w/w nieruchomości w odległości 1,26 m od ogrodzenia działki sąsiedniej wybudowano zadaszoną osłonę (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0 x 2,0 m i wysokości około 2,50 m. Zgodnie z oświadczeniem M. B., będącego współwłaścicielem w/w działki przedmiotowy śmietnik został zrealizowany na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. zezwalającej na budowę zespołu budynków jednorodzinnych, min. budynku przy ul. U. [...] w W. W dokumentach przekazanych organowi I instancji przez Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego [...] przy piśmie z dnia [...] października 2007 r. brak jest potwierdzenia, iż w/w śmietnik został zrealizowany na podstawie decyzji nr [...], a strony nie przedłożyły dokumentów dotyczących jego budowy. Z uwagi na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] listopada 2007r., Nr [...], nakazał J. i M. B. rozbiórkę przedmiotowej zadaszonej osłony z pojemnikami na odpady stałe. Po rozpatrzeniu odwołania M. B. od w/w decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując min., iż winien zostać ustalony czas budowy w/w śmietnika. W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy strona skarżąca dostarczyła protokół rozprawy przed Sądem Rejonowym [...] z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt: [...]. W trakcie rozprawy przesłuchany został świadek R. W. - wykonawca ogrodzenia i osłony śmietnikowej posesji przy ul. U. [...] w W., który zeznał, iż w ramach prowadzonych robót zostały rozebrane wszystkie elementy śmietnika, a śmietnik wybudowano na nowo, w tych samych obmiarach. Ponadto strona skarżąca dostarczyła zdjęcie lotnicze wykonane w 1997 r. przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, z którego wynika, iż w 1997r. na posesji przy ul. U. [...] nie istniała altana śmietnikowa. Z uwagi na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], nakazał J. i M. B. rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m, wybudowanej na działce położonej przy ul. U. [...] w W. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli M. B. oraz J. B. W dniu [...] sierpnia 2008 r. zapadła zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowym decyzja [...] Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego Nr [...], mocą której organ uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego J. i M. B. wykonanie rozbiórki zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m, wybudowanej na działce położonej przy ul. U. [...] w W. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, w szczególności ze zdjęcia lotniczego, wynika, że zadaszona osłona z pojemnikami na odpady stałe na działce położonej przy ul. U. [...] w W. została zrealizowana po 1997 r., wobec powyższego, sprawa podlega reżimowi obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Organ zgodził się z zarzutami strony skarżącej, iż nieprawidłowym jest orzekanie na mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...], w przedmiocie legalności spornego śmietnika, podczas gdy postępowanie zostało wszczęte, jak wynika z zawiadomienia z dnia 6 maja 2008 r., w sprawie miejsca do gromadzenia odpadów stałych na posesji przy ul. U. [...] w W. w sposób niezgodny z obowiązującymi warunkami technicznymi. W sytuacji prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 50-51 Prawa budowlanego. Organ II instancji podniósł, iż zadaszona osłona wraz z pojemnikami na odpady stałe o wymiarach 2,0 x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m stanowi w myśl § 22 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.) miejsce na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych. Zgodnie z § 23 ust. 3 powołanego Rozporządzenia odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe powinna wynosić w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej co najmniej 3 m od okien i drzwi do i co najmniej 2 m od granicy działki. Sytuowanie zadaszonych osłon lub pomieszczeń na granicy działek możliwe jest jedynie, jeżeli stykają się one z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej bądź też przy linii rozgraniczającej od strony ulicy. Organ odwoławczy wskazał, iż zadaszona osłona z pojemnikami na odpady stałe na działce położonej przy ul. U. [...] w W. jest usytuowana w odległości 1,26 m od ogrodzenia sąsiedniej nieruchomości, zatem nie spełnia wymagań określonych w § 23 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Umocowanie do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem daje organom nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Z uwagi na fakt, iż decyzja nakazująca inwestorowi odsunięcie śmietnika murowanego od granicy sąsiedniej działki bez naruszenia jego konstrukcji, a więc bez jego wcześniejszej rozbiórki byłaby decyzją niewykonalną, organ uznał, iż należy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nakazać doprowadzenie zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) wybudowanej na działce położonej przy ul. U. [...] w W. do stanu zgodnego z prawem poprzez orzeczenie jej rozbiórki. W tym stanie rzeczy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uznał za zasadne uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] czerwca 2008 r. i orzeczenie jak w decyzji. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. B. oraz M. B. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili jej naruszenie przepisów: - art. 10 § 1 k.p.a., na skutek pozbawienia stron czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, poprzez zaakceptowanie skarżonym rozstrzygnięciem faktu pozbawienia stron możliwości uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania nakazu rozbiórki, zwłaszcza w postępowaniu dowodowym obydwu instancji, na skutek nieprawidłowego wszczęcia postępowania i nieprawidłowego sformułowania jego przedmiotu przez organ I instancji, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, która nie była przedmiotem postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie niezrozumiałym dla stron, poprzez uniemożliwienie przed wydaniem skarżonej decyzji, wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów; art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (zasada legalizmu), poprzez zaakceptowanie skarżonym rozstrzygnięciem faktu wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie, która nie została określona w przepisach Prawa budowlanego, poprzez wydanie rozstrzygnięcia nie wynikającego z przedmiotu wszczętego i prowadzonego postępowania, poprzez wydanie skarżonej decyzji, mimo braku ustalenia niezbędnych przesłanek do jej wydania, w szczególności mimo braku ustalenia, które przepisy miały w sprawie zastosowanie; art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności), poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, mimo braku prowadzenia postępowania w sprawie rozbiórki; art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), poprzez poniechanie dokonania podstawowych ustaleń faktycznych w sprawie, pominięcie istniejących dowodów wskazujących na wybudowanie osłony śmietnikowej w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku i w konsekwencji, wydanie arbitralnego rozstrzygnięcia; art. 110 k.p.a., poprzez wydanie decyzji sprzecznej z wiążącą w sprawie decyzją Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] (uchylającą decyzję organu I instancji, wydaną w I rozpoznaniu sprawy); art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez orzeczenie nakazu rozbiórki mimo braku podstaw do jego orzeczenia, w szczególności mimo braku ustalenia jakie przepisy prawa materialnego, w tym warunki techniczne, i jaka procedura, miały do wybudowanej osłony śmietnikowej zastosowanie, a w konsekwencji, czy budowa tym warunkom odpowiada; art. 81 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez wydanie skarżonej decyzji w postępowaniu, wszczętym w sprawie nie mieszczącej się w kompetencjach organów nadzoru budowlanego; - art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., poprzez błędne oznaczenie strony skarżonej decyzji oraz niezawarcie w skarżonej decyzji uzasadnienia spełniającego wymogi określone w powołanych przepisach. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W dniu 6 kwietnia 2009 r. wpłynęło do Sądu pismo uczestników postępowania I. i W. K., w którym wnieśli o oddalenie skargi w całości, z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Strona wskazała, iż ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów architektonicznych dotyczących budowy budynku mieszkalnego na posesji przy ul. U. [...] wynika, że pozwolenie na budowę wydane dla tej inwestycji nie obejmowało śmietnika, śmietnik nie został również wybudowany na podstawie zgłoszeń w trybie Ustawy. I. i W. K. wskazali, iż śmietnik nie był wybudowany na posesji przy ul. U. [...] przed październikiem 1997 r., co wynika ze zdjęcia satelitarnego znajdującego się w aktach postępowania. W ocenie strony, ponieważ śmietnik został wybudowany bez wymaganych prawem zezwoleń i zgłoszeń oraz z powodu tego, iż nie spełnia warunków Rozporządzenia, winien być rozebrany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w całości i nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego J. i M. B. wykonanie w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania niniejszej decyzji rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m, wybudowanej na działce położonej przy ul. U. [...] w W. Podstawę materialnoprawną organu orzekającego w postępowaniu administracyjnym stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji, nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przepis powyższy znajduje zastosowanie również do robót budowlanych zakończonych. Regulacja zawarta w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zobowiązuje bowiem właściwy organ do wydania nakazów i obowiązków określonych w ust. 1 pkt 1 -3 tego artykułu, które należy stosować odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49 b, zostały wykonane (zakończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie ludzi, mienia, środowiska lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Regulacja art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego): 1. samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować, 2. samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji, 3. istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, wówczas właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, a w przypadku szczególnym może także nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Jeżeli natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych robót (bądź już zrealizowanych) do stanu zgodnego z prawem, a nie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas właściwy organ jest zobowiązany nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Jak więc ustalił organ, przedmiotowa zadaszona osłona z pojemnikami na odpady stałe na działce położonej przy ul. U. [...] w W., została zrealizowana po 1997 r., co oznacza, że podlega ona reżimowi obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Ustalenie czasu budowy obiektu miało zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na konieczność określenia, czy obiekt ten podlega reżimowi ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., czy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Tak też organ nadzoru budowlanego, co do daty powstania osłony mógł oprzeć się na zeznaniach świadka R. W. - wykonawcy, który w sprawie sygn. [...] przed Sądem Rejonowym [...] zeznał w dniu 9 października 2007 r., że obiekt został budowany na nowo "trzy lata temu". Osłona nie istniała też na zdjęciu lotniczym z 1997 r. Jak wynika z zawiadomienia z dnia 6 maja 2008 r., postępowanie toczy się w sprawie wybudowanego miejsca do gromadzenia odpadów stałych na posesji przy ul. U. [...] w W, w sposób niezgodny z obowiązującymi warunkami technicznymi. W myśl postanowień § 22 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.) zadaszona osłona wraz z pojemnikami na odpady stałe o wymiarach 2,0 x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m stanowi miejsce na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych. Zgodnie z § 23 ust. 3 powołanego Rozporządzenia odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe powinna wynosić w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej co najmniej 3 m od okien i drzwi do i co najmniej 2 m od granicy działki. Sytuowanie zadaszonych osłon lub pomieszczeń na granicy działek możliwe jest jedynie, jeżeli stykają się one z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej bądź też przy linii rozgraniczającej od strony ulicy. Organ odwoławczy wskazał, iż zadaszona osłona z pojemnikami na odpady stałe na działce położonej przy ul. U. [...] w W. jest usytuowana w odległości 1,26 m od ogrodzenia sąsiedniej nieruchomości, zatem nie spełnia wymagań określonych w § 23 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe ustalenia dokonane przez organ obligowały go do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Mając na uwadze, iż decyzja nakazująca inwestorowi odsunięcie śmietnika murowanego od granicy sąsiedniej działki bez naruszenia jego konstrukcji, a więc bez jego wcześniejszej rozbiórki byłaby decyzją niewykonalną, organ słusznie uznał, iż zasadne jest doprowadzenie zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) wybudowanej na działce położonej przy ul. U. [...] w W. do stanu zgodnego z prawem poprzez orzeczenie jej rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Organ II instancji prowadził postępowanie w sprawie wybudowanego miejsca do gromadzenia odpadów stałych na posesji przy ul. U. [...] w W., w sposób niezgodny z obowiązującymi warunkami technicznymi, wskazał przepisy Rozporządzenia, które zostały przez inwestora naruszone, ustalił datę wybudowania przedmiotowego obiektu (powyższy obowiązek wynikał z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...]). Strony nie zostały pozbawione czynnego udziału w postępowaniu, zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego, mogły składać wnioski i pisma do sprawy. Wprawdzie, co podnoszą skarżący, w sentencji zaskarżonej decyzji, mylnie powołano imię skarżącej J. B., jednakże ta okoliczność nie ma zasadniczego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sposób bezsprzeczny wiadomo, kto jest stroną niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.