VII SA/Wa 1820/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Fularski, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) zwanej dalej kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez [...] od decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez [...] Kierownika Oddziału Komunikacji, Urzędu Miasta [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. B, B+E,C,C+E, nr [...], seria i nr druku: [...], wydanego dnia 17 kwietnia 2007 r. przez Prezydenta Miasta [...] do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji do kierowania pojazdami – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiej Policji z/s w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627) za wielokrotne naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. [...] za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...] odwołał się od wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [...] z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kat. B, B+E,C,C+E w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odpowiedzi na powyższe, Komendant Wojewódzki Policji z/s w [...] odpowiedział, iż odwołanie jest bezpodstawne, bowiem nie zostały spełnione warunki umożliwiające usunięcie punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W związku z powyższym Prezydent Miasta [...] , zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw wydał decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy- Prawo o ruchu drogowym. Ponadto organ wskazał, że zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy, w myśl art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, czyli po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje, przedłożenia orzeczenia o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , po rozpatrzeniu odwołania [...] , utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy powołując art. art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, art. 130 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 76 § 1 k.p.a. stwierdził, że organy orzekające w sprawie są zobligowane do przyjęcia za prawdziwe informacje, zawarte w dokumencie przesłanym z komendy policji, iż uprawniony do prowadzenia pojazdów przekroczył dopuszczalny limit 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co spowodowało zatrzymanie prawa jazdy. Ponadto wyjaśnił, że decyzja administracyjna w tej mierze nie ma charakteru uznaniowego lecz charakter związany i wobec spełnienia przesłanek właściwy starosta ma obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów karnych. Odnosząc się do argumentów odwołania organ wyjaśnił, że z treści § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 488), wydanego na podstawie delegacji ustawowej tj. art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym jasno wynika, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W konsekwencji, jeżeli przed upływem roku od popełnienia wykroczenia drogowego kierowca dopuścił się kolejnego wykroczenia, za które otrzymał punkty karne, to wcześniejsze punkty karne mogą podlegać usunięciu z ewidencji tylko wówczas, gdy liczba przypisanych punktów nie przekracza w tym okresie 24. Konkludując organ stwierdził, że taka sytuacja nie miała miejsca w przypadku [...] , bowiem jak wynika z akt sprawy w okresie od 2 marca 2015 r. do 16 października 2015 r. dopuścił się 3- krotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, otrzymując łącznie 25 punktów karnych, zaś szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym odbył w dniu [...] grudnia 2015 r., co wynika z treści Zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w [...] . Skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wniósł [...]. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił organowi naruszenie art 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, oraz przepisów wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. (§ 8 ust. 6) w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, poprzez błędną wykładnię. Skarżący podniósł, że w dacie kierowania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji - nie posiadał na swoim koncie, jako kierowcy, 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ponieważ konsekwencją odbytego w dniu [...] grudnia 2015 r. szkolenia, w rozumieniu art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, winno być stosowne zmniejszenie salda punktowego o 6 punktów, do 19 punktów. Ponadto z dniem 2 marca 2016 r., z uwagi na upływ roku od naliczenia punktów karnych w związku z wykroczeniem drogowym z dnia 2 marca 2015 r., saldo punktów winno ulec zmniejszeniu o kolejne 4 punkty. Tym samym obecnie skarżący posiadać winien na swoim koncie ewidencyjnym 15 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a zatem przepisy art. 114 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, nie znajdują zastosowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o zatrzymania prawa jazdy kat. B, B+E,C,C+E do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (ustawa zmieniająca), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Regulacja ta wpisuje się w system sankcji, jakie ustawodawca przewidział wobec kierowców, którzy wielokrotnie dopuszczają się naruszeń przepisów ruchu drogowego. Stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Natomiast w przypadku, gdy kierowca w przeciągu roku dopuści się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczy liczbę 24 (por. art. 130 ust. 2 powołanej ustawy), kierowca ten m.in. podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b prawa o ruchu drogowym), czy też kierowany jest na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu (art. 99 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami). Sankcja przewidziana w art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy zmieniającej, w postaci zatrzymania prawa jazdy, wprowadzona została do krajowego porządku prawnego z dniem 18 maja 2015 r., to jest z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (art. 9 tego aktu). Uprzednio ustawodawca analogiczne rozwiązanie przewidywał w art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt. 1 lit. g prawo o ruchu drogowym, jednakże art. 138 tej ustawy został uchylony z dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami, to jest z dniem 19 stycznia 2013 r. (art. 125 pkt. 14 w związku z art. 139 ustawy o kierujących pojazdami). Jednocześnie względem rozwiązań określonych w art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy zmieniającej nie przewidziano żadnych przepisów intertemporalnych. W niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze, że skarżący wielokrotnie (2 marca 2015 r., 8 października 2015 r. i 16 października 2015 r.) naruszył przepisy ruchu drogowego w okresie od 2 marca 2015 r. do 16 października 2015 r., otrzymując łącznie 25 punktów karnych, zaś dwa ostatnie zdarzenia miały miejsce po wejściu w życie art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy zmieniającej. Zawarty w przepisie art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy zmieniającej zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Nie ma wyboru co do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta. Każdorazowo w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. Zatem do warunkiem koniecznym do wystąpienia przez komendanta ze stosownym wnioskiem jest fakt przekroczenia liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, natomiast nie jest już wymagane, aby taka ilość punktów istniała na koncie kierowcy w dniu wystąpienia przez komendanta z wnioskiem. Jednocześnie Sąd zauważa, iż w toku prowadzonego postępowania organ administracji nie jest uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi bowiem stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Policja. Na mocy art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym zaś minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi w drodze rozporządzenia: 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. Z wydanego na podstawie tej delegacji przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wynika (rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego), że ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Natomiast wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego). Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego). Wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1 (§ 4 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego). Zatem z zestawienia powołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym podlega w całości wyłącznej kompetencji wskazanego organu Policji, który w przypadku przekroczenia przez kierowcę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, w myśl art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, występuje z wnioskiem do właściwego organu o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, bądź też na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wpisy do ewidencji punktów muszą być przy tym ostateczne. Skoro zatem wpisy punktów za naruszenia przepisów o ruchu drogowym są dokonywane przez właściwe organy Policji w odrębnym trybie niż mający zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. sprawie zatrzymania prawa jazdy, to prawidłowość dokonanych przez organy Policji czynności związanych z naliczeniem i wpisem punktów nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w tym postępowaniu, co wyraźnie podkreślić należy. Z woli ustawodawcy rozdzielone zostały kompetencje organów stwierdzających naruszenia przez kierowców przepisów o ruchu drogowym i organów orzekających o zatrzymaniu prawa jazdy, jak i odrębnie określone tryby ich działania. Odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy dotyczącej zatrzymania prawa jazdy oznacza, że kwestia zmian wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w tym liczby przypisanych punktów, nie może być rozpatrywana w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy, na etapie postępowania przed organami administracji publicznej w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Prawidłowość tych wpisów kierowca może kwestionować w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji, a następnie sądem administracyjnym. Czynności związane z prowadzeniem ewidencji kierowców, tj. wpisy do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego policji, stanowią bowiem czynność materialno-prawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podlegają one kontroli zgodności z prawem przez sądy administracyjne, jednakże dopiero na skutek wniesionej do sądu administracyjnego skargi na te czynności. Kontrola ta jest zatem przeprowadzana w postępowaniu odrębnym od postępowania, o którym mowa w powołanym wyżej art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, wszczynanym na wniosek zainteresowanego kierowcy. W przypadkach spornych, nieprawidłowość dokonanego wpisu może zatem stwierdzić sąd administracyjny. Takich kompetencji nie posiada natomiast organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Reasumując, skoro punkty nie zostały usunięte z ewidencji organ, wobec związania wnioskiem, nie prowadzi się w tym zakresie odrębnego postępowania. Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę jako organ administracji publicznej, ani też przez samorządowe kolegium odwoławcze (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. II SA/Ke 11/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. I OSK 413/11, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Należy zauważyć, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie ma charakter związany i jedyną okolicznością faktyczną uzasadniającą jego wydanie jest fakt dopuszczenia się naruszeń, za które na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia przypisana liczba punków przekroczyła 24. Skoro zatem dane zawarte we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [...], tj. fakt przekroczenia limitu punktów karnych, były okolicznością obiektywną wiążącą organ pierwszej instancji i Kolegium, nadto niepodlegającą weryfikacji w ramach prowadzonego przed tymi organami postępowania, to organy prawidłowo orzekły o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego. Jednocześnie należy zaznaczyć, że skarżący do czasu orzekania przez organy nie podważył ostateczności przypisania mu punktów karnych, których suma przekroczyła 24. Z tych względów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.